Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tuženi je zbog pogrešne primene materijalnog prava blagovremeno izjavio reviziju predviđenu članom 404. ZPP (posebna revizija).

Po oceni Vrhovnog suda, posebna revizija tuženog je dozvoljena radi ujednačavanja sudske prakse u sporovima za određivanje naknade za oduzetu nepokretnost koja faktički u celini nije privedena planskoj nameni, zbog čega je na osnovu člana 404. ZPP, odlučeno kao u prvom stavu izreke.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da revizija tuženog nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je u katastru nepokretnosti upisan kao suvlasnik sa 1760/7520 delova parcele .. KO Sajlovo, ukupne površine od 7ari 52m2. Označena parcela je planskim aktom predviđena za javnu površinu -ulicu, i faktički je delimično - u površini od 677m2 (90% od njene ukupne površine) privedena nameni i u toj površini čini deo ulice ... u Mesnoj zajednici „Sajlovo“. Preostali deo parcele koji nije priveden planskoj nameni koristi se za porodično stanovanje, tako da ograde susednih parcela čine faktičku regulacionu liniju. Po proceni Poreske uprave, tržišna vrednost jednog metra kvadratnog predmetne parcele iznosi 5.525,97 dinara.

Na osnovu tako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su utvrdili da je tuženi faktičkim putem stekao pravo javne svojine sa idealnim udelom od 1760/7520 delova predmetne parcele i da je dužan isplatiti tužiocu naknadu u visini tržišne vrednosti zemljišta u onoj površini koja je oduzeta od tužioca i koristi se kao dobro u opštoj upotrebi (ulica), kao i za preostali deo koji faktički nije priveden planskoj nameni, jer je u odnosu na taj deo pravo susvojine tužioca u dužem vremenskom periodu ograničeno zbog neprivođenja i tog dela zemljišta javnoj nameni.

Po oceni Vrhovnog suda, nisu osnovani navodi revidenta da je u ovom sporu pogrešno primenjeno materijalnog pravo.

Odredbom člana 10. stav 2. Zakona o javnoj svojini propisano je da se dobrom u opštoj upotrebi u javnoj svojini u smislu tog zakona smatraju one stvari koje su zbog svoje prirode namenjene korišćenju svih i koje su kao takve određene zakonom (javni putevi, javne pruge, most i tunel na javnom putu i pruzi ili ulici, ulice, trgovi, javni parkovi, granični prelazi i drugo). Istom odredbom propisano je da svako ima pravo da dobro u opštoj upotrebi koristi na način koji je radi ostvarivanja te namere propisan zakonom, odnosno odlukom organa ili pravnog lica kome su ta dobra data na upravljanje (stav 5), kao i da su dobra u opštoj upotrebi u svojini Republike Srbije, izuzev puteva II reda koji su u svojini autonomne pokrajine na čijoj se teritoriji nalaze i izuzev nekategorisanih puteva, opštinskih puteva i ulica (koji nisu deo auto-puta ili državnog puta I i II reda) i trgova i javnih parkova koji su u svojini jedinice lokalne samouprave na čijoj teritoriji se nalaze (stav 10).

Parcela u susvojini tužioca je u opštoj upotrebi jer se koristi kao ulica. Na taj način sprovedena je tzv. „faktička eksproprijacija“ koja nastaje kada se na zemljištu grade putevi i infrastrukturni ili drugi javni objekti, iako ne postoji rešenje o oduzimanju zemljišta. Zbog toga je tuženi dužan isplatiti tužiocu naknadu za zemljište koje je faktičkim putem oduzeto od njega i postalo zemljište u javnoj svojini tuženog, pa i za onaj deo parcele koji faktički nije priveden planskoj nameni. Označena parcela je u pretežnom delu (90% od ukupne površine) privedena planskoj nameni a njen preostali deo, imajući u vidu njegovu površinu i da je parcela namenjena za javnu saobraćajnicu – ulicu, ne može se vratiti tužiocu i on ga ne može koristiti u bilo koju drugu svrhu.

Iz tih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u drugom stavu izreke.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković