Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 3164/23 od 20.11.2023. godine, stavom prvim izreke, žalba tuženog je odbijena i prvostepena presuda potvrđena. Stavom drugim izreke, odbijen je zahtev tuženog za naknadu troškova žalbenog postupka. Stavom trećim izreke, upućen je prvostepeni sud da ispravi pobijanu presudu u stavu četvrtom izreke tačnim označenjem imena tužilje BB. Postupajući po ovom nalogu, Osnovni sud u Novom Sadu je rešenjem P 1249/2019 od 06.09.2024. godine izvršio ispravljanje prvostepene presude.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tuženi je, s pozivom na član 404. ZPP blagovremeno izjavio reviziju, zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu u smislu člana 404. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23) i ocenio da je revizija dozvoljena, zbog potrebe ujednačavanja sudske prakse.

Ispitujući presudu u smislu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je utvrdio da je revizija osnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužioci su suvlasnici spornih parcela, kako je to označeno u izreci presude, koje su prema aktuelnom Planu detaljne regulacije objavljenom u „Službenom listu Grada Novog Sada“ br. 26/17 namenjene za javno građevinsko zemljište – saobraćajnice. U prirodi, ove parcele su delimično privedene planiranoj nameni, a manji deo ušao je u sastav okolnih dvorišta i ti delovi parcela izdvojeni su od ulice ogradom. Tržišna cena zemljišta na ovom lokalitetu je 12.027,20 dinara/ m2. Postupak eksproprijacije zemljišta na navedenom lokalitetu nije sproveden.

Nižestepeni sudovi odluku o osnovanosti postavljenog tužbenog zahteva za utvrđenje javne svojine i isplatu tržišne vrednosti suvlasničke pripadnosti tužilaca na spornim parcelama zasnivaju na članu 1. Protokola broj 1 Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda i članu 58. Ustava Republike Srbije.

Po oceni Vrhovnog suda, zbog pogrešne primene materijalnog prava nisu utvrđene sve relevantne činjenice koje omogućuju ispitivanje zakonitosti odluke o postavljenom tužbenom zahtevu.

Činjenično je utvrđeno da se deo spornih parcela koristi kao deo ograđenih dvorišta, ali nije razjašnjeno koja je površina ovog dela parcela, koja lica su u njihovom posedu i po kom pravnom osnovu.

Pošto cele parcele nisu faktički privedene planiranoj nameni za javnu saobraćajnicu, ostalo je nerazjašnjeno kada su parcele formirane, po kom pravnom osnovu i kada su tužioci postali njihovi suvlasnici, od kada su i u kojoj sadržini donošeni planski akti kojima je izvršeno urbanističko planiranje na navedenom lokalitetu, konkretno po kom urbanističkom planu su formirane dve sporne parcele i kada su faktički i u kojoj površini privedene planiranoj nameni.

Za delove parcela koje se koriste kao dvorišta neophodno je i utvrđenje da li i kada su tužioci u odnosu na lica koja su u posedu parcela preduzimali aktivne radnje u svrhu zaštite svojine koje su lišeni, kao i da li postoji adekvatna uzročno- posledična veza između donošenja planskih akata, odnosno drugih akata javne vlasti na spornom lokalitetu i lišenja, odnosno ograničenja prava svojine tužilaca.

Prvostepeni sud će, na osnovu člana 165. stav 3. ZPP ponovno odlučiti i o troškovima celog postupka, koji su uslovljeni konačnim uspehom stranaka u parnici.

Iz navedenih razloga, na osnovu odredbi člana 416. stav 2. ZPP, odlučeno je kao u stavu drugom izreke.

Predsednik veća – sudija

Vesna Subić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković