.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev2 3751/2025
05.03.2026. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Dragane Boljević, Jasmine Simović, Radoslave Mađarov i Zorice Bulajić, članova veća, u parnici tužioca AA iz sela ..., Opština ..., čiji je punomoćnik Miodrag Janković advokat iz ..., protiv tužene Republike Srbije - Ministarstva unutrašnjih poslova - Direkcija Policije - Koordinaciona uprava za Autonomnu pokrajinu Kosovo i Metohija - Policijska uprava Priština, koju zastupa Državno pravobranilašatvo sa sedištem u Beogradu, radi uplate doprinosa, odlučujući o reviziji tužene izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 2469/25 od 11.09.2025. godine, na sednici održanoj 05.03.2026. godine, doneo je
P R E S U D U
DOZVOLJAVA SE odlučivanje o posebnoj reviziji tužene izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 2469/25 od 11.09.2025. godine.
PREINAČUJU se presuda Apelacionog suda u Beogradu Gž1 2469/25 od 11.09.2025. godine i presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 163/25 od 28.05.2025. godine tako što se ODBIJA tužbeni zahtev kojim je traženo da se obaveže tužena da u korist tužioca uplati doprinose za obavezno osiguranje za slučaj nezaposlenosti Nacionalnoj službi za zapošljavanje po osnovu obaveznog osiguranja tužioca za slučaj nezaposlenosti za period od 01.06.2013. do 31.08.2020. godine, obračunate na iznose zarada za tužioca koji su utvrđeni pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 939/22 od 27.05.2022. godine i to:
-za jun mesec 2013. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2013. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2013. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za septembar mesec 2013. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za oktobar mesec 2013. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za novembar mesec 2013. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za decembar mesec 2013. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za januar mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za februar mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za mart mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za april mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za maj mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za septembar mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za oktobar mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za novembar mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za decembar mesec 2014. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za januar mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za februar mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za mart mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za april mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za maj mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za septembar mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za oktobar mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za novembar mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za decembar mesec 2015. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za januar mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za februar mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za mart mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za april mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za maj mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za septembar mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za oktobar mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za novembar mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za decembar mesec 2016. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za januar mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za februar mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za mart mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za april mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za maj mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za septembar mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za oktobar mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za novembar mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za decembar mesec 2017. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za januar mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za februar mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za mart mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za april mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za maj mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za septembar mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za oktobar mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za novembar mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za decembar mesec 2018. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za januar mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za februar mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za mart mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za april mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za maj mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za septembar mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za oktobar mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za novembar mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za decembar mesec 2019. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za januar mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za februar mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za mart mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za april mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za maj mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jul mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za avgust mesec 2020. godine na iznos od 32.107,71 dinar;
-za jun mesec 2013. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za jul mesec 2013. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za avgust mesec 2013. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za septembar mesec 2013. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za oktobar mesec 2013. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za novembar mesec 2013. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za decembar mesec 2013. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za januar mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za februar mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za mart mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za april mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za maj mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za jun mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za jul mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za avgust mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
-za septembar mesec 2014. godine na iznos od 10.000,00 dinara;
OBAVEZUJE SE tužilac da na ime troškova celog postupka isplati tuženoj 129.250,00 dinara u roku od 15 dana od dostavljanja prepisa presude.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 2469/25 od 11.09.2025. godine potvrđena je presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 163/25 od 28.05.2025. godine kojom je obavezana tužena, stavom prvim izreke, da u korist tužioca uplati doprinose za obavezno osiguranje za slučaj nezaposlenosti Nacionalnoj službi za zapošljavanje po osnovu obaveznog osiguranja tužioca za slučaj nezaposlenosti za period od 01.06.2013. do 31.08.2020. godine, obračunate na iznose zarade tužioca utvrđene pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 939/20 od 27.05.2020. godine i navedene u tom stavu izreke i, stavom drugim izreke, naknadi mu troškove parničnog postupka od 108.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti presude do isplate. Stavom drugim izreke, odbijen je zahtev tužene za naknadu troškova drugostepenog postupka..
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužena je, zbog pogrešne primene materijalnog prava, blagovremeno izjavila reviziju pozivajući se na odredbe člana 404. Zakona o parničnom postupku (posebna revizija).
Tužilac je podneo odgovor na reviziju, u kojem je zahtevao naknadu troškova postupka povodom tog pravnog leka.
Posebna revizija je, u smislu člana 404. Zakona o parničnom postupku - ZPP („Službeni glasnik RS“, br. 72/11, 49/13-US, 74/13-US, 55/14, 87/18, 18/20, 10/23) izuzetno pravno sredstvo koje se, zbog pogrešne primene materijalnog prava, može izjaviti protiv drugostepene presude koja se ne bi mogla pobijati revizijom. O dozvoljenosti posebne revizije odlučuje Vrhovni sud u smislu člana 404. stav 2. ZPP i 92. Zakona o uređenju sudova („Službeni glasnik RS“, broj 10/23), ceneći potrebu odlučivanja o tom pravnom sredstvu zbog razmatranja pravnih pitanja od opšteg interesa ili u interesu ravnopravnosti građana, ujednačavanja sudske prakse ili novog tumačenja prava.
Po oceni Vrhovnog suda, o posebnoj reviziji tužene u ovom sporu potrebno je odlučivati radi novog tumačenja prava u pogledu zastarelosti doprinosa za obavezno socijalno osiguranje i načina računanja roka zastarelosti, zbog čega je odlučeno kao u prvom stavu izreke na osnovu člana 404. ZPP.
Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da je revizija tužene osnovana.
U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, izvršnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P 939/22 od 27.05.2022. godine obavezana je tužena da na ime naknade štete zbog neisplaćene zarade u periodu od 01.06.2013. do 30.09.2020. godine isplati tužiocu iznose bliže opredeljene u izreci te presude sa pripadajućom zakonskom zateznom kamatom. Tužilac je svoja novčana potraživanja po toj izvršnoj ispravi naplatio u izvršnom postupku koji je zaključen 03.08.2023. godine i u kojem nisu naplaćeni doprinosi za obavezno osiguranje za slučaj nezaposlenosti.
Tužba za uplatu doprinosa za obavezno socijalno osiguranje za slučaj nezaposlenosti na iznose plata dosuđene označenom pravnosnažnom presudom podneta je 16.01.2025. godine. Tužena je istakla prigovor zastarelosti tog potraživanja.
Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su primenom odredaba članova 2, 3. i 51. stav 1. i 2. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje i člana 164. Zakona o radu, u vezi sa članovima 154. stav 1. i 172. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima, usvojili tužbeni zahtev. Po stanovištu sudova, utuženo potraživanje nije zastarelo jer obaveza uplate doprinosa dospeva tek u trenutku uplate zarade, a kako je presuda kojom je tužena obavezana na isplatu plata postala pravnosnažna 28.12.2022 godine, a uplata njome dosuđenih iznosa izvršena nakon donošenja rešenja o izvršenju od 02.08.2023. godine u izvršnom postupku zaključenom 03.08.2023. godine, to od dospeća obaveze uplate do podnošenja tužbe 16.1.2025. godine nije istekao trogodišnji rok u kome zastarevaju potraživanja iz radnog odnosa saglasno članu 196. Zakona o radu.
Po oceni Vrhovnog suda, osnovani su navodi revidenta da je istaknuti prigovor zastarelosti ocenjen pogrešnom primenom materijalnog prava.
Doprinosi koji se plaćaju iz zarade čine njen sastavni deo, u smislu člana 105. stav 2. Zakona o radu, a poslodavac je dužan da ih obračuna i uplati u svoje ime, a u korist zaposlenog u smislu čl. 51, 52. i 56. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje, i oni predstavljaju potraživanje zaposlenog iz radnog odnosa, koji je po svojoj prirodi građansko-pravni, obligacioni odnos. Zato se na sporni odnos stranaka, u pogledu zastarelosti potraživanja doprinosa za obavezno osiguranje za slučaj nezaposlenosti kao sastavnog dela zarada, primenjuje odredba člana 196. Zakona o radu, a kako njime nisu posebno uređena pitanja toka, nastupanja i dejstava zastarelosti, na odnos stranaka se primenjuju, na osnovu člana 23. Zakona o obligacionim odnosima – ZOO i odredbe članova 360, 361. i 362. ZOO.
Zakonom o radu je propisano da sva novčana potraživanja iz radnog odnosa zastarevaju u roku od tri godine od dana nastanaka obaveze (član 196). U skladu sa odredbama ZOO, zastarelost počinje da teče za sva potraživanja, pa i za ona iz radnog odnosa, prvog dana posle dana kada je poverilac (zaposleni) imao pravo da zahteva ispunjenje obaveze, ako zakonom nije što drugo propisano (član 361. stav 1) i nastupa kad protekne zakonom određeno vreme u kome je poverilac mogao zahtevati ispunjenje obaveze (član 360 stav 2), odnosno istekom poslednjeg dana zakonom određenog vremena (član 362), od kada prestaje pravo zahtevati ispunjenje obaveze (član 360. stav 1), s tim što se sud ne može obazirati na zastarelost, ako se dužnik nije na nju pozvao (član 360. stav 3). Plate se isplaćuju u tekućem mesecu za prethodni mesec, saglasno odredbi člana 4. stav 2. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika.
Sledstveno izloženom, obaveza tužene da u svoje ime a za račun tužioca uplati doprinose za obavezno osiguranje za slučaj nezaposlenosti nastala je istovremeno sa obavezom da tužiocu isplati platu za svaki mesec u periodu od juna 2013. do avgusta 2020. godine. Ispunjenje obaveze tužene da uplati doprinose za svaku od plata koje su dospevale tužilac je mogao da zahteva prvog dana od dana kada je mogao zahtevati ispunjenje obaveze tužene da mu isplati platu za konkretan mesec u tom periodu. U parničnom postupku pokrenutom tužbom od 07.03.2016. godine u kome je od tužene zahtevao isplatu plate za označeni vremenski period, koji je okončan pravnosnažnom presudom P1 939/22 od 27.05.2022. godine, tužilac je propustio da stavi zahtev i za uplatu doprinosa za obavezno osiguranje za slučaj nezaposlenosti na tražene i dosuđene iznose neisplaćene plate. Imajući u vidu da je od tada (poslednje tužiočevo potraživanje odnosilo se na isplatu plate za avgust 2020. godine, koja je za naplatu dospevala u septembru 2020. godine) do podnošenja ove tužbe (16.01.2025. godine) istekao trogodišnji rok iz člana 196. Zakona o radu, nastupila je zastarelost tužiočevog potraživanja, te je zbog toga prestalo njegovo pravo da zahteva od tužene ispunjenje obaveze uplate doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje.
Iz navedenih razloga, na osnovu člana 416. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u drugom stavu izreke.
Odluka o troškovima postupka iz trećeg stava izreke doneta je na osnovu člana 165. stav 2. u vezi s članovima 153. stav 1. i 154. ZPP, s obzirom na uspeh tužene, kojoj su dosuđeni troškovi postupka za sastav odgovora na tužbu od 24.750,00 dinara, žalbe od 49.500,00 dinara i revizije od 55.000,00 dinara.
Predsednik veća - sudija
Branislav Bosiljković, s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
