Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Dragane Marinković, predsednika veća, Zorice Bulajić i Irene Vuković, članova veća, u postupku izvršnog poverioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Dejan Živković, advokat iz ..., protiv izvršnog dužnika „Elektrodistribucija Srbija“ d.o.o. Beograd, sa sedištem u Novom Beogradu, radi naplate sudskih penala, odlučujući o sukobu mesne nadležnosti između Osnovnog suda u Pirotu i Trećeg osnovnog suda u Beogradu, u sednici veća održanoj 24.06.2026. godine, doneo je

R E Š E NJ E

Za postupanje u ovom predmetu mesno je NADLEŽAN Osnovni sud u Zaječaru.

O b r a z l o ž e nj e

Osnovni sud u Zaječaru je doneo rešenje I.br. 668/25 od 13.01.2026. godine, kojim je izvršnom dužniku određen naknadni rok od osam dana da izvrši radnju (činidbu), utvrđenu izvršnom ispravom - pravnosnažnom presudom Osnovnog suda u Knjaževcu P. br. 891/24 od 22.10.2025. godine i to da na parceli u vlasništvu izvršnog poverioca k.p.br. ... k.o. ..., zameni dotrajali drveni stub za niskonaponsku mrežu novim stubom, te da ukoliko ne izvrši svoju obavezu ni u naknadno ostavljenom primerenom roku, dužan je da izvršnom poveriocu plati sudske penale u iznosu od 1.000,00 dinara za svaki dan zakašnjenja počev od isteka roka određenog tim rešenjem.

Izvršni poverilac je podneo predlog za izvršenje Osnovnom sudu u Pirotu dana 22.04.2026. godine, radi naplate sudskih penala, na osnovu izvršne isprave – rešenja Osnovnog suda u Zaječaru I.br. 668/25 od 13.01.2026. godine.

Osnovni sud u Pirotu se rešenjem Ii br. 499/26 od 23.04.2026. godine oglasio mesno nenadležnim za postupanje u ovoj pravnoj stvari i po pravnosnažnosti rešenja spise dostavio Trećem osnovnom sudu u Beogradu, kao sudu opšte mesne nadležnosti jer je sedište izvršnog dužnika na području iz nadležnosti tog suda.

Treći osnovni sud u Beogradu nije prihvatio mesnu nadležnost, pa je predmet uz akt II 36576/26 od 12.06.2026. godine dostavio Vrhovnom sudu radi rešavanja sukoba mesne nadležnosti, s obzirom da je rešenje o izricanju sudskih penala doneo Osnovni sud u Zaječaru, te da je taj sud nadležan da, na predlog izvršnog poverioca i u istom izvršnom postupku, donese rešenja o izvršenju rešenja o izrečenim sudskim penalima, pre njegove pravnosnažnosti.

Rešavajući nastali sukob mesne nadležnosti, na osnovu člana 32. stav 2. Zakona o uređenju sudova („Službeni glasnik RS“ br. 10/23) i člana 22. stav 1. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11...10/23) u vezi člana 39. Zakona o izvršenju i obezbeđenju („Službeni glasnik RS“ br. 106/15...91/2025) i člana 92. Zakona o uređenju sudova, Vrhovni sud je našao da je za postupanje u ovom predmetu mesno nadležan Osnovni sud u Zaječaru.

Podnetim predlogom izvršni poverilac zahteva izvršenje radi naplate sudskih penala na osnovu izvršne isprave odnosno rešenja o izricanju sudskih penala koje je doneo Osnovni sud u Zaječaru I.br. 668/25 od 13.01.2026. godine.

Odredbom člana 339. Zakona o izvršenju i obezbeđenju je propisano da je za odlučivanje o predlogu za izricanje sudskih penala mesno nadležan sud na čijem području izvršni dužnik ima prebivalište ili boravište, odnosno sedište, odredbom člana 340. stav 1. da ako izvršni dužnik ne ispuni obavezu na činjenje, nečinjenje ili trpljenje utvrđenu izvršnom ispravom, sud može u izvršnom postupku na predlog poverioca kao izvršnog poverioca, da naloži izvršnom dužniku da u roku od 8 dana ispuni svoju obavezu (naknadi rok) i izrekne mu da, ako obavezu ne ispuni u naknadnom roku, plati izvršnom poveriocu određeni iznos novca za svaki dan zadocnjenja ili neku drugu jedinicu vremena (sudski penali), za raspon vremena od isteka naknadnog roka pa dok izvršni poverilac ne podnese predlog za izvršenje izvršne isprave, dok je u stavu 3. istog člana propisano da izvršni poverilac može podneti predlog za izricanje sudskih penala sve dok ne podnese predlog za izvršenje izvršne isprave kojom je izvršena nenovčana obaveza izvršnog dužnika, a stavom 4. da je rešenje kojim se izriču sudski penali izvršna isprava, protiv koga je primenom odredbe iz stava 5. istog člana dozvoljen prigovor.

Odredbom člana 342. Zakona o izvršenju i obezbeđenju, propisano je da sud koji je izrekao sudke penale, na predlog izvršnog poverioca u istom izvršnom postupku, donosi rešenje o izvršenju rešenja o izrečenim sudskim penalima, pre njegove pravnosnažnosti.

Ova odredba nije samo pravilo o načinu postupanja, već sadrži i posebno pravilo o mesnoj nadležnosti. Njome se istovremeno određuju i sud koji odlučuje (onaj koji je penale izrekao) i procesni okvir u kome se izvršenje sprovodi (isti izvršni postupak). Ta veza postavljena je imperativno, tako da izvršni poverilac nema mogućnost izbora suda, niti se primenjuje opšte pravilo o mesnoj nadležnosti, a ni pravilo iz člana 339. Zakona o izvršenju i obezbeđenju koje se odnosi samo na odlučivanje o izricanju sudskih penala, a ne i na izvršenje radi njihove naplate.

Iz navedenog sledi da je za donošenje rešenja o izvršenju o izrečenim sudskim penalima isključivo mesno nadležan sud koji ih je izrekao, i to u istom izvršnom postupku, pa je sud kome je predlog za naplatu podnet ovlašćen da se shodnom primenom člana 19. stav 1. Zakona o parničnom postupku, po službenoj dužnosti oglasi mesno nenadležnim i predmet ustupi tom sudu.

Kako je rešenje o izricanju sudskih penala u postupku izvršenja I.br. 668/25 doneo Osnovni sud u Zaječaru, taj sud je isključivo mesno nadležan da u istom postupku odluči i o predlogu za njegovo izvršenje nezavisno od toga što se sedište izvršnog dužnika nalazi na području Trećeg osnovnog suda u Beogradu.

Na osnovu iznetog, primenom člana 22. stav 2. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Dragana Marinković,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković