Pobijanom drugostepenom presudom pravnosnažno je odlučeno o zahtevu tužilje za naknadu imovinske štete prouzrokovane povredom prava na suđenje u razumnom roku u postupku stečaja „Jugobanke“ a.d, utvrđenog pravnosnažnim rešenjem Privrednog suda u Beogradu R4 St 730/21 od 06.04.2021. godine, u visini dela njenog novčanog potraživanja iz radnog odnosa sa zateznom kamatom obračunatom primenom proporcionalne metode, koje nije naplaćeno u stečajnom postupku.

Po oceni Vrhovnog suda, navodi tužene ne opravdavaju potrebu da se o njenoj posebnoj reviziji odlučuje radi novog tumačenja prava ili ujednačavanja sudske prakse.

Prema odredbi člana 31. stav 3. Zakona o zaštiti prava na suđenje u razumnom roku, tužena je objektivno odgovorna za imovinsku štetu izazvanu povredom prava na suđenje u razumnom roku. Objektivna odgovornost za štetu je odgovornost bez krivice, samo na osnovu postojanja uzročne veze između radnje, odnosno propuštanja odgovornog lica i nastale štete. Saglasno zaključku, usvojenom na sednici Građanskog odeljenja Vrhovnog kasacionog suda od 27.09.2019. godine, Republika Srbija odgovara za materijalnu štetu nastalu zbog potpunog ili delimičnog neizvršenja pravnosnažnih i izvršnih sudskih odluka, odnosno u stečaju utvrđenih potraživanja zaposlenih iz radnog odnosa, koja su bez njihove krivice ostala neizmirena u postupku stečaja vođenom nad stečajnim dužnikom sa većinskim društvenim ili državnim kapitalom, uz uslov da je prethodno utvrđena povreda prava na suđenje u razumnom roku. Označeni zaključak zasnovan je na praksi Evropskog suda za ljudska prava i Ustavnog suda, i stavovima izraženim u njihovim odlukama o odgovornosti Republike Srbije za obaveze pravnih lica koja nisu uživala institucionalnu i poslovnu nezavisnost od države. Zbog toga se uzročno-posledična veza između povrede prava na suđenje u razumnom roku i nastale imovinske štete ne utvrđuje kada potraživanje iz radnog odnosa nije moglo biti namireno u izvršnom ili stečajnom postupku privrednog društva sa većinskim društvenim, odnosno državnim kapitalom.

U konkretnom slučaju, stečajni dužnik je u vreme otvaranja postupka stečaja bila banka sa većinskim državnim kapitalom – akcijskim kapitalom Agencije za osiguranje depozita i sanaciju banaka. Na osnovu odluke Saveta označene Agencije od 06.07.2001. godine emitovano je 100 komada akcija nominalne vrednosti od 1.000,00 dinara po akciji, koje je kupila ta Agencija i postala jedini akcionar stečajnog dužnika. Istog dana Savet te Agencije doneo je i odluku kojom je proglasio nevažećim sve do tada emitovane akcije stečajnog dužnika, na osnovu koje su prestala sva prava akcionara stečajnog dužnika. Stoga, postoji objektivna odgovornost tužene, čak i da je tužiljino potraživanje nastalo u vreme dok je stečajni dužnik poslovao sa privatnim kapitalom. Tužena Republika Srbija odgovara i za nenaplaćena potraživanja iz radnog odnosa nastala u vreme kada je stečajni dužnik bio privatizovan, ako je naknadno raskinut ugovor o privatizaciji, a odluka Saveta Agencije SRJ za osiguranje depozita od 05.07.2001. godine o proglašenju nevažećih svih do tada emitovanih akcija stečajnog dužnika u suštini ima isti značaj i iste posledice kao i raskid ugovora o privatizaciji.

Iz tih razloga, na osnovu člana 404. ZPP, odlučeno je kao u prvom stavu izreke.

Prema odredbi člana 479. stav 6. ZPP, protiv odluke drugostepenog suda u postupku u sporu male vrednosti revizija nije dozvoljena, zbog čega je na osnovu člana 413. tog Zakona odlučeno kao u drugom stavu izreke.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković