U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Jasmine Simović i Radoslave Mađarov, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., čiji je punomoćnik Dušan Samardžić advokat iz ..., protiv tuženog Javnog preduzeća „Elektroprivreda Srbije“ Beograd, Ogranak „EPS Snabdevanje“, Sektor za podršku garantovanom snabdevanju, Kruševac, radi utvrđenja, odlučujući o reviziji tužilje izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 4360/22 od 05.07.2023. godine, u sednici održanoj 03.09.2026. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužilje izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 4360/22 od 05.07.2023. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 4360/22 od 05.07.2023. godine, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tužilje i potvrđena presuda Osnovnog suda u Kruševcu P1 120/20 od 28.09.2022. godine kojom je odbijen tužbeni zahtev da se utvrdi da je radni odnos tužilje po osnovu ugovora o privremenim i povremenim poslovima kod tuženog prerastao u radni odnos na neodređeno vreme počev od 01.02.2020. godine, sa svim pravima i obavezama iz radnog odnosa na neodređeno vreme i da se obaveže tuženi da tužilju vrati na rad, te određeno da svaka stranka snosi svoje troškove postupka. Stavom drugim izreke, Odbijen je zahtev tužilje za naknadu troškova žalbenog postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilja je blagovremeno izjavila zbog pogrešne primene materijalnog prava i bitne povrede odredaba parničnog postupka.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu, u smislu odredbi članova 441. i 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 ... 10/23) i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 372. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Tužilja revizijom ne konkretizuje druge bitne povrede odredaba postupka koje su propisane kao revizijski razlog po članu 407. stav 1. tačke 2. i 3. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilja je u periodu od 2010. do oktobra 2014. godine bila radno angažovana u ogranku tuženog u ..., nakon toga je dva meseca imala prekid radnog odnosa, a od 2015. godine prešla je da radi u sektoru tuženog u ... . U periodu od 01.10.2016. do 01.09.2019. godine, stranke su zaključile 11 ugovora o obavljanju privremenih i povremenih poslova, koji su Pravilnikom o sistematizaciji radnih mesta tuženog predviđeni u okviru Sektora za podršku garantovanom snabdevanju Kruševac pod šifrom ... . Vreme za koje je zaključen poslednji ugovor isteklo je 31.01.2020. godine.

Nižestepeni sudovi pozivom na odredbe člana 37. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“ br. 24/05 ... 95/18) i člana 27e stav 34. Zakona o budždetskom sistemu („Službeni glasnik RS“ br. 108/13 ... 72/19), nalaze da tužilja neosnovano zahteva utvrđenje da je njeno radno angažovanje preraslo u radni odnos na neodređeno vreme prvog dana nakon isteka vremena za koje je radno angažovana, pošto je za korisnike javnih sredstava do 31.12.2020. godine bila propisana zabrana zasnivanja radnog odnosa sa novim licima radi popunjavanja slobodnih, odnosno upražnjenih radnih mesta. Tuženi je korisnik javnih sredstava, pa se na sporni pravni odnos osim Zakona o radu primenjuje i Zakon o budžetskom sistemu koji je tokom čitavog perioda radnog angažovanja tužilje propisivao zabranu zapošljavanja novih lica. Po oceni prvostepenog suda, pošto je tužilja radila po ugovorima o povremenim poslovima, a zakon tu vrstu rada tretira kao rad van radnog odnosa, nema uslova za primenu fikcije postojanja radnog odnosa iz člana 32. stav 2. Zakona o radu o radu, koja se odnosi na situaciju u kojoj zaposleni radi bez zaključenog ugovora o radu. Drugostepeni sud je ocenio kao neosnovane žalbene navode da se tužilja u konkretnom slučaju nije mogla smatrati novim licem u smislu Zakona o budžetskom sistemu, pošto je činjenično utvrđeno da je imala prekid radnog angažovanja od oktobra do decembra 2014. godine, zbog čega je nastupio prekid kontinuiteta u radu tokom važenja Zakona o budžetskom sistemu.

Po oceni Vrhovnog suda, pravilno su nižestepeni sudovi primenili materijalno pravo, kada su odbili postavljeni tužbeni zahtev.

Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o budžetskom sistemu („Službeni glasnik RS“ br. 108/13), koji je stupio na snagu 07.12.2013. godine propisana je zabrana zasnivanja radnog odnosa sa novim licem radi popunjavanja slobodnih, odnosno upražnjenih radnih mesta kod korisnika javnih sredstava do 31.12.2015. godine. Ova zabrana trajala je u kontinuitetu zaključno sa 31.12.2020. godine, saglasno novelama zakona objavljenim u „Službenom glasniku RS“ br. 72/2019.

Zaključenje ugovora o radu u spornom vremenskom periodu bilo bi suprotno prinudnim propisima o zabrani zapošljavanja kod korisnika javnih sredstava, pa bi takav ugovor bio ništav. Zbog toga, suprotno navodima revizije zaključenjem ugovora o privremenim i povremenim poslovima tuženi nije zloupotrebio pravni institut privremenih i povremenih poslova iz člana 197. Zakona o radu, sa namerom da izbegne zasnivanje radnog odnosa sa tužiljom. U vreme važenja zabrane novog zapošljavanja, tuženi je kroz rad van radnog odnosa zapravo rešavao nedostatka zaposlenih, saglasno navedenoj odredbi zakona.

Osim toga, pravilno je prvostepeni sud zaključio i da zbog pravne forme na osnovu koje je tužilja obavljala sistematizovane poslove, nije moglo doći do prerastanja ovakvog radnog angažovanja u radni odnos na neodređeno vreme.

Iz navedenih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Branislav Bosiljković,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković