Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilja je izjavila blagovremenu reviziju, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu odluku, u smislu odredbe člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11... 18/20), i utvrdio da je revizija tužilje neosnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a ni povredi iz stava 1. tog člana Zakona, pred drugostepenim sudom, koja bi mogla da utiče na donošenje zakonite i pravilne odluke.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, rešenjem Višeg suda u Beogradu Reh 33/12 od 25.03.2013. godine, odbijen je zahtev predlagača AA, ovde tužilje, za rehabilitaciju pokojnog BB, sa obrazloženjem da činjenice na kojima je zahtev zasnovan, a kojima se ukazuje da je pokojni BB bio žrtva progona i nasilja iz političkih razloga, nemaju uporište u izvedenim dokazima, niti je sud druge dokaze mogao da pribavi, pošto o tome ne postoji bilo kakva dokumentacija ili podatak. Rešenjem Apelacionog suda u Beogradu Reh 86/13 od 27.12.2013. godine, odbijena je, kao neosnovana žalba predlagača AA i potvrđeno rešenje Višeg suda u Beogradu Reh 33/12 od 25.03.2013. godine. Tužilja tvrdi da je, gore navedenim odlukama, diskriminisana odnosno da je diskriminisan rehabilitant BB, jer je za iste radnje stavljen u neravnopravan položaj sa licima koja su, po istom osnovu, bila osuđena, a koja, su za razliku od njega, rehabilitovana.

Vrhovni kasacioni sud nalazi da je, kod ovako utvrđenog činjeničnog stanja, tužbeni zahtev tužilje, odlukama nižestepenih sudova, pravilno odbijen.

Zakon o zabrani diskriminacije („Službeni glasnik RS“, broj 22/09), u članu 2. stav 1. propisuje da izrazi „diskriminacija“ i „diskriminatorsko postupanje“ označavaju svako neopravdano pravljenje razlike ili nejednako postupanje, odnosno propuštanje (isključivanje, ograničavanje ili davanje prvenstva), u odnosu na lica ili grupe, kao i članove njihovih porodica ili njima bliska lica na otvoren ili prikriven način, a koji se zasniva na rasi, boji kože, precima, državljanstvu, nacionalnoj pripadnosti ili etničkom poreklu, jeziku, verskim ili političkim ubeđenjima, polu, rodnom identitetu, seksualnoj orijentaciji, imovnom stanju, rođenju, genetskim osobenostima, zdravstvenom stanju, invaliditetu, bračnom i porodičnom statusu, osuđivanosti, starosnom dobu, izgledu, članstvu u političkim, sindikalnim i drugim organizacijama i drugim stvarnim, odnosno pretpostavljenim ličnim svojstvima. U smislu stava 2. te odredbe Zakona, izrazi „lica“ i „svako“ označavaju onog ko boravi na teritoriji Republike Srbije ili na teritoriji pod njenom jurisdikcijom, bez obzira na to da li je državljanin Republike Srbije, neke druge države, ili je lice bez državljanstva, kao i pravno lice koje je registrovano, odnosno obavlja delatnost na teritoriji Republike Srbije. Članom 3. stav 1. istog Zakona propisano je da svako ima pravo da ga nadležni sudovi i drugi organi javne vlasti Republike Srbije, efikasno štite od svih oblika diskriminacije.

Odredbom člana 142. stav 2. Ustava Republike Srbije, propisano je da su sudovi samostalni i nezavisni u svom radu i sude na osnovu Ustava, zakona i drugih opštih akata, kada je to predviđeno zakonom, opšte prihvaćenim pravila Međunarodnog prava i potvrđenih međunarodnih ugovora.

Na osnovu citiranih odredbi sledi da sudske odluke nisu akti diskriminacije, niti postupanje sudova prilikom odlučivanja može da bude diskriminatorsko postupanje.

Neosnovani su navodi revizije tužilje da su nižestepeni sudovi pogrešno primenili materijalno pravo, jer nisu imali u vidu odredbu člana 15. Zakona o zabrani diskriminacije. Tom odredbom Zakona propisano je da svako ima pravo na jednak pristup i jednaku zaštitu svojih prava pred sudovima i organima javne vlasti (stav 1.) a da se diskriminatorsko postupanje službenog lica, odnosno odgovornog lica u organu javne vlasti, smatra težom povredom radne dužnosti u skladu sa zakonom (stav 2.). Suprotno navodima revidenta, odluke nižestepenih sudova zasnovane su na pravilnoj primeni materijalnog prava imajući u vidu da sud odluku o tužbenom zahtevu donosi na osnovu činjeničnog stanja utvrđenog u svakom konkretnom slučaju. Postupanje suda u situaciji kada stranka smatra da je izgubila spor zbog ličnog svojstva, ne može da se ceni kao diskriminacija po odredbama Zakona o zabrani diskriminacije. Sudska odluka nije akt diskriminatorskog postupanja, već se radi o primeni materijalnog prava na činjenično stanje utvrđeno u svakom konkretnom slučaju.

Na osnovu iznetog, Vrhovni kasacioni sud je odluku kao u izreci doneo primenom odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku.

Predsednik veća – sudija

Vesna Popović, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić