Presudom Privrednog apelacionog suda Pž 5303/23 od 25.10.2023. godine odbijena je kao neosnovana žalba tužioca i tuženog i potvrđena prvostepena presuda. Odbijeni su zahtevi tužioca i tuženog za naknadu troškova žalbenog postupka.

Protiv presude Privrednog apelacionog suda Pž 5303/23 od 25.10.2023. godine tuženi preko punomoćnika iz reda advokata je blagovremeno izjavio reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.

U odgovoru na reviziju tužilac je osporio u celini navode iz revizije i predložio da se ista odbije kao neonosvana. Troškovi revizijskog postupka su traženi.

Ispitujući zakonitost i pravilnost prvostepene presude na osnovu odredbe člana 408. Zakona o parničnom postupku („Sl glasnik RS“ br. 72/11...sa izmenama) Vrhovni sud je utvrdio da je revizija tuženog neosnovana.

U donošenju pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema stanju u spisima i činjeničnom stanju utvrđenom u toku postupka, tužilac traži utvrđenje osnovanosti potraživanja prema tuženom u iznosu od 198.854.426,79 dinara, koji obuhvata nenaplaćeni iznos glavnice po presudi Trgovinskog suda u Novom Sadu P 964/08 od 06.07.2009. godine 143.691.590,90 dinara, uvećan za iznos dosuđenih troškova parničnog postupka 1.254.235,00 dinara i zakonsku zateznu kamatu na iznos glavnog potraživanja obračunatu komfornom metodom za period od 27.05.2009. godine, kako je dosuđeno presudom, pa do dana otvaranja stečaja, 17.10.2011. godine.

Uvidom u spise Opštinskog suda u Kuli utvrđeno je da je između parničnih stranaka vođen postupak izvršenja pod br. I 72/04 i postupak protivizvršenja pod br I 156/06. Tokom izvršnog postupka, na osnovu odredbi tada važećeg ZIP-a, nepokretna i pokretna imovina tuženog prešla je na tužioca na ime delimičnog namirenja duga utvrđenog presudom br. P 3271/00 od 24.09.2003 godine koja je potvrđena presudom Višeg trgovinskog suda Pž 8264/03 od 22.12.2003. godine. Ovaj izvršni postupak je nakon ukidanja navedene presude obustavljen, uz obavezu tužioca da sve vrati tuženom. Do vraćanja zemljišta tuženom došlo je tokom postupka protivizvršenja, koji je, po povlačenju predloga, takođe, obustavljen. U toku ove parnice došlo do promene upisa prava svojine sa tužioca na tuženog za veći deo parcela na osnovu rešenja RGZ RS Beograd od 26.09.2022. godine, a protiv kojeg rešenja je tužilac dana 29.10.2022. godine pokrenuo upravni spor, radi poništaja istog, koji je u toku.

Nakon ukidanja presude P 3271/00 od 24.09.2003. godine, na osnovu koje je određen i vođen postupak izvršenja u predmetu I.br.72/04 u ponovljenom postupku, doneta je nova presuda Trgovinskog suda u Novom Sadu P 964/08 od 06.07.2009. godine kojom je tuženi obavezan da plati tužiocu 419.758.698,00 dinara sa zateznom kamatom i troškovima izvršenja. Ova presuda je postala pravnosnažna i izvršna dana 19.04.2011. godine. Sporno je da li je tužilac naplatio potraživanje po sudskim presudama P.br. 327/00 a sada P. 964/08 u navedenom postupku izvršenja i u kom iznosu, ili nije naplatio.

Sagledavajući tok izvršnog i protivizvršnog postupka, prvostepeni sud smatra da se vrednost nepokretnih i pokretnih stvari koje je tužilac preuzeo u izvršnom postupku (bilo neposrednom pogodbom, bilo javnim nadmetanjem) ne može smatrati izmirenjem duga, jer su sve izvršne radnje ukinute rešenjem o obustavi izvršnog postupka od 09.05.2006. godine. Time je otpao osnov sticanja tih stvari od strane tužioca kao izvršnog poverioca, pa stvari više nisu njegove i dužan je da ih vrati tuženom saglasno članu 210. Zakona o obligacionim odnosima i članu 37. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa. Pri tom nema dokaza u spisu da su nakon vođenja izvršnih postupaka parnične stranke eventualno na drugačiji način regulisale postojeći pravni odnos. Postupak protivizvršenja, s obzirom da je predlog za protivizvršenje povučen i postupak sledom toga obustavljen uz ukidanje svih sprovedenih izvršnih radnji, ima se smatrati kao da nije ni vođen. U opisanoj situaciji, poslednja doneta odluka suda u vezi spornog izvršenja, a koja je ostala na pravnoj snazi, jeste odluka o obustavi izvršnog postupka od 09.05.2006. godine, kojom su ukinute taksativno pobrojane izvršne radnje, a koje se tiču prodaje i predaje svih pokretnih i nepokretnih stvari izvršnog dužnika, osim kada je prodaja izvršena trećim licima (što je slučaj sa samo nekolicinom pokretnih stvari), jer je većinu stvari stekao upravo izvršni poverilac ili neposrednom pogodbom ili javnim nadmetanjem, a i u slučaju kad je stvari izlicitiralo treće lice, izvršni poverilac je pomenutim rešenjem obavezan da vrati sredstva ostvarena tom prodajom iz kojih je namiren.

Rešenjem od 09.05.2006. godine, naloženo je i RGZ SKN Kula da briše upise po osnovu donetih izvršnih rešenja, a kojima je izvršni poverilac stekao pravo svojine na predmetnim nepokretnostima, dakle, naložena je uspostava pređašnjeg stanja i povraćaj svih stvari izvršnom dužniku. Izvršni dužnik nema obavezu vođenja protivizvšnog postupka, ali mu zakonodavac daje mogućnost da na taj kraći, brži način povrati ono što je platio tokom izvršnog postupka, koji je kasnije iz zakonom predviđenih razloga obustavljen. Kada proteknu rokovi za pokretanje protivizvršnog postupka , izvršnom dužniku stoji na raspolaganju vođenje parnice. S obzirom da je izvršni postupak obustavljen i ukinute sprovedene izvršne radnje na osnovu kojih je izvršni poverilac stekao predmetne pokretne i nepokretne stvari, proizilazi da ih izvršni poverilac drži bez osnova i da rešenje o obustavi predstavlja osnov po kome je dužan da te stvari vrati izvršnom dužniku. Činjenica da u izvršnom spisu nema dokaza da je ovo rešenje o obustavi dostavljeno RGZ SKN Kula kako bi ova Služba izvršila uspostavu pređašnjeg svojinskopravnog režima, odnosno ponovo upisala izvršnog dužnika kao vlasnika nekretnina, ne utiče na donošenje drugačijeg zaključka, jer je to pitanje koje se tiče sprovođenja ovog rešenja i nije od uticaja na pravne posledice koje ono stvara između parničnih stranaka.

Na ovako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je utvrdio da tužilac ni u jednom delu nije namiren po presudi Trgovinskog suda u Novom Sadu P 964/08 i na osnovu nalaza i mišljenja veštaka ekonomsko-finansijske struke, utvrdio je visinu potraživanja tužioca i dosudio na ime glavnice iznos od 143.691.590,90 dinara, zakonsku zateznu kamatu u iznosu od 45.157.886,72 dinara i troškove postupka u iznosu od 1.254.235,00 dinara, a što ukupno iznosi 190.103.712,62 dinara, te je usvojio tužbeni zahtev tužioca za iznos od 190.103.712,62 dinara, a preko tog iznosa, do traženih 198.854.426,79 dinara, tužbeni zahtev je odbijen kao neosnovan. Zakonska zatezna kamata na iznos glavnice od 143.691.590,90 dinara za period od 27.05.2009. godine do dana otvaranja stečajnog postupka nad tuženim 17.10.2011. godine, obračunata prostom metodom i iznosi kao što je navedeno. 45.157.886,72 dinara.

Privredni apelacioni sud je potvrdio prvostepenu presudu.

Prema oceni Vrhovnog suda, navodi revizije da je pobijana drugostepena presuda doneta pogrešnom primenom materijalnog prava, su neosnovani.

Navodi u reviziji tuženog koji se odnose na sadržinu prijave potraživanja tužioca, odnosno, da predmetno potraživanje nije sadržano u prijavi potraživanja su neosnovani i netačni. Prema stanju u spisima predmeta tužilac je kao stečajni poverilac podneo blagovremeno prijavu potraživanja na ukupan iznos od 268.811.214.33 dinara, Stečajni upravnik je potraživanje koje je predmet spora, a sadržano u prijavi osporio u ukupnoj visini od 200.202.880,35 din. samo iz razloga što je namireno u postupku izvršenja I 72/04. Međutim, utvrđeno je, kao što je prethodno navedeno da tužilac nije namirio predmetno potraživanje u postupku izvršenja.

Neosnovani su i navodi revizije da je u konkretnm slučaju postupak trebalo prekinuti do okončanja postupka pred Privrednim suom u Somboru, koji se vodi radi utvrđenja prava svojine na nepokretnostima, jer taj spor nije prethodno pitanje od koga zavisi odluka o osnovanosti potraživanja koje je predmet ovog spora, da bi se ispunili uslovi za prekid postupka.

Sledom izloženog, iz utvrđenog činjeničnog stanja koje ne može biti predmet preispitivanja u postupku po reviziji, proizlazi da tužilac potraživanje koje je predmet tužbe a koje je utvrđeno pravnosnažnom sudskom odlukom P 964/08 nije namirio u postupku izvršenja koji se sprovodio u predmetu I.br. 72/04 a koji je obustavljen pred Opštinskim sudom u Kuli, te stoga osnovano traži da se u skladu sa članom 113. Zakona o stečaju, utvrdi njegovo potraživanje kao stečajnom poveriocu u visini koja je utvrđena i dosuđena na osnovu nalaza veštaka.

Rešavajući o zahtevima stranaka za naknadu troškova revizijskog postupka, Vrhovni sud nalazi da tuženom ne pripada pravo na naknadu troškova za reviziju s obzirom da nije uspeo u postupku po reviziji. Tužiocu nisu dosuđeni troškovi za odgovor na reviziju, sa razloga što odgovor nije bio nužan u ovoj pravnoj stvari pa samim tim ni troškovi za sastav odgogovora nisu nužni troškovi koji bi se dosudili na teret tuženog.

Na osnovu svega izloženog Vrhovni sud u skladu sa procesnim ovlašćenjima iz člana 414. i 165. Zakona o parničnom postupku je odlučio kao u izreci presude.

Predsednik veća-sudija

Branko Stanić s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković