U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija Dragane Marinković, predsednika veća, Zorice Bulajić i Irene Vuković, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Kristina Milić, advokat iz ..., protiv tuženog JKP „Komnis“ Bela Palanka, čiji je punomoćnik Tihomir Krstić, advokat iz ..., radi utvrđenja i poništaja, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž1 3447/22 od 15.11.2022. godine, u sednici održanoj 25.06.2025. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužioca izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž1 3447/22 od 15.11.2022. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Pirotu P1 391/21 od 09.05.2022. godine, stavom prvim izreke, odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se poništi rešenje tuženog o prestanku radnog odnosa na određeno vreme broj .. od 30.09.2021. godine i da se utvrdi da je radni odnos na određeno vreme tužioca prerastao u radni odnos na neodređeno vreme od 01.07.2017. godine. Stavom drugim izreke, odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se tuženi obaveže da tužioca vrati na rad od dana prestanka radnog odnosa 30.09.2021. godine, da sa tužiocem zaključi ugovor o radu na neodređeno vreme i da ga prijavi u radni odnos sa datumom 30.09.2021. godine. Stavom trećim izreke, obavezan je tužilac da tuženom naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 70.500,00 dinara.

Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž1 3447/22 od 15.11.2022. godine, odbijena je kao neosnovana žalba tužioca i potvrđena prvostepena presuda.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, pogrešne primene materijalnog prava i pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/11...18/20) i utvrdio da revizija tužioca nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je bio u radnom odnosu kod tuženog u periodu od 01.07.2017. godine do 30.09.2021. godine na osnovu više sukcesivno zaključenih ugovora o radu na određeno vreme zbog povećanog obima posla. U tom periodu je obavljao poslove vozača kamiona smećare, vozača specijalnog vozila i čistilice i vozača lakog teretnog vozila i čistilice. Rešenjem o prestanku radnog odnosa od 30.09.2021. godine tužiocu je radi odnos prestao zbog isteka roka na koji je zasnovan. Prema Pravilniku o organizaciji i sistematizaciji poslova i radnih zadataka u JKP od 21.05.2021. godine u okviru radne jedinice Održavanje gradskog zelenila, prikupljanje i odvoz smeća sistematizovano je ukupno 10 radnih mesta među kojima i radna mesta na kojima je tužilac ugovorom o radu bio angažovan. Iz opisa poslova ovih radnih mesta proizilazi da se ista razlikuju po vrsti vozila kojim zaposleni upravlja.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su odbili tužbene zahteve. Tužilac nije dokazao da su ugovori o radu na određeno vreme zaključeni suprotno članu 37. Zakona o radu, niti da je u periodu dužem od 24 meseca u kontinuitetu obavljao iste poslove kod tuženog. Stoga se nisu stekli uslovi za preobražaj radnog odnosa, pa ni rešenje o prestanku radnog odnosa od 30.09.2021. godine nije nezakonito.

Po oceni Vrhovnog suda pravilno je pobijanom odlukom odlučeno o tužbenim zahtevima tužioca.

U ovoj parnici tužilac, koji je bio u radnom odnosu kod tuženog na osnovu zaključenih ugovora o radu na određeno vreme, traži da se utvrdi da mu je radni odnos u skladu sa članom 37. stav 6. Zakona o radu prerastao u radni odnos na neodređeno vreme i da se s tim u vezi poništi rešenje o prestanku radnog odnosa na određeno vreme i da se vrati na rad.

Odredbama člana 37. stav 1, 2, 3. i 6. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“ broj 24/05, sa novelama) propisano je da ugovor o radu može da se zaključi na određeno vreme, za zasnivanje radnog odnosa čije je trajanje unapred određeno objektivnim razlozima koji su opravdani rokom ili izvršenjem određenog posla ili nastupanjem određenog događaja, za vreme trajanja tih potreba. Poslodavac može da zaključi jedan ili više ugovora o radu iz stava 1. ovog člana na osnovu kojih se radni odnos sa istim zaposlenim zasniva za period koji sa prekidima ili bez prekida ne može biti duži od 24 meseca. Prekid kraći od 30 dana ne smatra se prekidom perioda iz stava 2. ovog člana. Ako je ugovor o radu na određeno vreme zaključen suprotno odredbama ovog zakona ili ako zaposleni ostane da radi kod poslodavca najmanje pet radnih dana po isteku vremena za koje je ugovor zaključen, smatra se da je radni odnos zasnovan na neodređeno vreme.

Prema navedenim zakonskim odredbama poslodavac i zaposleni mogu da zaključe jedan ili više sukcesivnih ugovora o radu na određeno vreme na istim poslovima, čije ukupno trajanje neprekidno ili sa prekidima kraćim od 30 dana ne može da bude duže od 24 meseca (osim zamene odsutnog radnika). Ako poslodavac i zaposleni zaključe ugovor o radu na određeno vreme po isteku roka od dve godine na istovrsnim poslovima, pa zaposleni radi duže od pet radnih dana, stekli su se uslovi za prerastanje radnog odnosa u radni odnos na neodređeno vreme.

Međutim, tuženi je javno preduzeće koje po članu 2. stav 1. tačka 5. Zakona o budžetskom sistemu („Službeni glasnik RS“, broj 54/09, sa novelama), spada u korisnike javnih sredstava, pa se u odnosu na njega primenjuju odredbe i tog zakona. Zakonom o izmenama i dopunama tog Zakona („Službeni glasnik RS“ broj 108/2013 od 06.12.2013. godine) u članu 27e dodati su novi stavovi 34. i 35. kojima je propisano da korisnici javnih sredstava ne mogu zasnivati radni odnos sa novim licima radi popunjavanja slobodnih, odnosno upražnjenih radnih mesta do 31.12.2015. godine, a izuzetno od tog stava radni odnos sa novim licima može se zasnovati uz saglasnost tela Vlade, na predlog nadležnog ministarstva, odnosno drugog nadležnog organa, uz prethodno pribavljeno mišljenje ministarstva. Postupak za pribavljanje saglasnosti propisan je Uredbom o postupku za pribavljanje saglasnosti za novo zapošljavanje i dodatno radno angažovanje kod korisnika javnih sredstava („Službeni glasnik RS „ br. 113/2013, 21/2014, 118/2014, 22/2015 i 59/2015). Navedena odredba člana 27e stav 34. Zakona, novelirana je kasnijim izmenama i dopunama („Službeni glasnik RS“ broj 142/2014 od 25. 12. 2014. godine, 103/2015 od 14.12.2015. godine, 99/2016 od 12.12.2016. godine, 113/2017 od 17.12.2017. godine, 95/2018 od 08.12.2018. godine, 31/2019 od 29.04.2019. godine, 72/2019 od 07.10.2019 godine i 149/2020 od 11.12.2020. godine), tako da korisnici javnih sredstava ne mogu zasnivati radni odnos sa novim licima radi popunjavanja slobodnih odnosno upražnjenih radnih mesta do 31. decembra 2020. godine. Članom 105. navedenog zakona propisano je da ako su odredbe drugih zakona, odnosno propisa u suprotnosti sa ovim zakonom, primenjuju se odredbe ovog zakona.

Dakle, navedene odredbe Zakona o budžetskom sistemu kojima je propisana zabrana zasnivanja radnog odnosa sa novim licem, radi popunjavanja slobodnih, odnosno upražnjenih radnih mesta su lex specialis u odnosu na odredbe Zakona o radu koje uređuju radni odnos na određeno vreme, što proizilazi iz odredbe člana 105. tog zakona. Sledstveno izloženom, u vreme kada je započelo radno angažovanje tužioca (01.07.2017.godine) po ugovoru o radu na određeno vreme od 07.07.2017. godine odredbe posebnog Zakona o budžetskom sistemu zabranjivale su tuženom da zasnuje radni odnos sa novim licima radi popunjavanja slobodnih, odnosno upražnjenih radnih mesta. S tim u vezi isključena je i mogućnost primene i odredbe člana 37. stav 6. Zakona o radu o pravnoj fikciji zasnivanja radnog odnosa na neodređeno vreme u slučaju kada zaposleni po isteku roka od 24 meseca na istovrsnim poslovima radi duže od pet radnih dana, jer zabrana zapošljavanja novih lica konzumira u sebi i zabranu preobražaja radnog odnosa za vreme trajanja te zabrane. Kod izloženog, iako je tužilac po više sukcesivno zaključenih ugovora o radu na određeno vreme radio u neprekidno u trajanju od 51 mesec, zbog predviđene zabrane zapošljavanja nije moglo doći do prerastanja radnog odnosa u radni odnos na neodređeno vreme u smislu navedene odredbe Zakona o radu.

Osim toga, nije bilo uslova ni za primenu izuzetka predviđenog stavom 35. navedene odredbe člana 27e. Zakona o budžetskom sisitemu, jer iz utvrđenog činjeničnog stanja ne proizlazi postojanje saglasnosti nadležnog ministarstva za zasnivanje radnog odnosa. Takođe, nije bilo mesta ni primeni izmene i dopune Zakona o budžetskom sistemu („Službeni glasnik RS“ broj 149/20), kojom je predviđena mogućnost novog zapošljavanja i dodatnog radnog angažovanja kod korisnika javnih sredstava, bez posebnih dozvola i saglasnosti, pod uslovima iz člana 27k, jer iz utvrđenog činjeničnog stanje ne proizilazi ni da su bili ispunjeni uslovi predviđeni navedenim članom za novo zapošljavanje kod tuženog.

Kako kod izloženog nije došlo do preobražaj radnog odnosa zasnovanog na određeno vreme u radni odnos na neodređeno vreme, to je i radni odnos zasnovan na određeno vreme ugovorom o radu od 30.06.2021. godine, po samom zakonu prestao na osnovu odredbe člana 175. Zakona o radu, zbog čega je neosnovan i tužbeni zahtev za poništaj osporenog rešenja o prestanu radnog odnosa na određeno vreme i vraćanje na rad.

Iz navedenih razloga, a s obzirom da se navodima revizije osporava utvrđeno činjenično stanje, što ne može biti revizijski razlog prema odredbi člana 407. stav 2. Zakona o parničnom postupku i ukazuje na bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 12. Zakona o parničnom postupu, koja takođe ne može biti razlog za izjavljivanje revizije, Vrhovni sud je primenom člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Dragana Marinković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković