Posebna revizija je, u smislu člana 404. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11, 49/13-US, 74/13-US, 55/14, 87/18, 18/20, 10/23; u daljem tekstu: ZPP), izuzetno pravno sredstvo koje se, zbog pogrešne primene materijalnog prava, može izjaviti protiv drugostepene presude koja se ne bi mogla pobijati revizijom. O dozvoljenosti posebne revizije odlučuje Vrhovni sud, ceneći potrebu odlučivanja o tom pravnom sredstvu zbog razmatranja pravnih pitanja od opšteg interesa ili u interesu ravnopravnosti građana, ujednačavanja sudske prakse ili novog tumačenja prava.

Predmet tražene pravne zaštite je obavezivanje tuženog - vlasnika povlasnog dobra (dalekovoda) na isplatu vlasniku poslužnog dobra (tužiocu) naknade za stvarnu službenost konstituisanu provođenjem nadzemnih elektroenergetskih vodova dalekovoda preko parcele tužioca čija je izgradnja započeta 2018. godine, a za koji je upotrebna dozvola izdata 09.10.2020. godine. Po oceni Vrhovnog suda, u ovom sporu nije potrebno odlučivati o posebnoj reviziji tuženog radi ujednačavanja sudske prakse ili novog tumačenja prava, a ni tuženi revizijom ne ukazuje na drugačije odluke drugostepenih sudova ili ovog suda.

Revizijski sud je u više svojih odluka izrazio stav da je pravni osnov potraživanja naknade od tuženog zbog provođenja kablova električne energije vazdušnim putem iznad zemljišta koje nije u svojini tuženog stvarnopravnog karakatera; da se radi o konstituisanju zakonske stvarne službenosti na osnovu člana 51. Zakona o osnovama svojinsko-pravnih odnosa; da se ta naknada određuje u parničnom postupku primenom člana 53. stav 3. tog zakona; da to potraživanje zastareva u opštem roku zastarelosti iz člana 371. Zakona o obligacionim odnosima (deset godina); a da rok zastarelosti počinje da teče, imajući u vidu odredbu člana 158. Zakona o planiranju i izgradnji (prema kojoj se objekat može koristiti po prethodno pribavljenoj upotrebnoj dozvoli, koja se izdaje kada se utvrdi da je objekat odnosno njegov deo podoban za upotrebu), od dana donošenja rešenja kojim se investitoru odobrava upotreba dalekovoda, pre čijeg izdavanja dalekovod nije mogao biti stavljen u funkciju i korišćen za prenos električne energije.

Tuženi svojom revizijom ukazuje na pogrešnu primenu materijalnog prava koju su nižestepeni sudovi navodno učinili, ukazujući na novelirani član 218. Zakona o energetici („Službeni glasnik RS“, br. 94 od 28.11.2024. godine) prema kome je elektroenergetski vod u funkciji od dana stavljanja pod napon o čemu odluku donosi nadležni operator prenosnog sistema, koji važi od 06.12.2024. godine, te se ne primenjuje u konkretnom slučaju. S obzirom na izloženo, a kako nema potrebe ni za novim tumačenjem pojmova: energetski subjekat, operator sistema, kao ni operator distributivnog sistema i operator prenosnog sistema, koji su jasno definisani odredbama čl. 2. tačka 36. u vezi sa članom 16, člana 2. tačka 106, 103. i 105. Zakona o energetici, odlučeno je kao u prvom stavu izreke, na osnovu člana 404. ZPP.

Prema odredbi člana 479. stav 6. ZPP, protiv odluke drugostepenog suda u postupku u sporu male vrednosti revizija nije dozvoljena, zbog čega je na osnovu člana 413. tog zakona odlučeno kao u drugom stavu izreke.

Odluka o troškovima postupka po reviziji iz stava trećeg izreke ovog rešenja doneta je na osnovu člana 165. stav 1. u vezi sa članom 153. stav 1. ZPP, imajući u vidu da tuženi nije uspeo u postupku po ovom pravnom leku.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković