Presudom Privrednog apelacionog suda Pž 2482/19 od 13.02.2020. godine stavom prvim izreke, odbijena je žalba tuženih kao neosnovana i potvrđena prvostepena presuda. Stavom drugim izreke, odbijena je žalba tuženog protivtužioca Opština Mionica kao neosnovana i potvrđeno rešenje Privrednog suda u Beogradu P 4685/2016 od 11.03.2019. godine.

Rešenjem Privrednog suda u Beogradu P 4685/2016 od 11.03.2019. godine, ispravljena je presuda Privrednog suda u Beogradu P 4685/2016 od 24.01.2019. godine u stavovima I, II i III izreke, i u obrazloženju, svuda gde stoji Vodoprivredno preduzeće „Ćuprija“ AD Ćuprija, tako što umesto Vodoprivrednog preduzeća „Ćuprija“ AD Ćuprija, treba da stoji „Vodoprivredno preduzeće Ćuprija“ DOO Ćuprija.

Protiv pravnosnažne drugostepene presude blagovremenu reviziju je izjavio tuženi Opština Mionica, zbog pogrešne primene materijalnog prava izričito, a prema navodima revizije i zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao dozvoljenost izjavljene revizije primenom člana 410. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br.72/11...18/20) i odlučio da revizija izjavljena protiv drugostepene presude u delu kojim je odbijena žalba tuženog i potvrđena prvostepena presuda u III stavu izreke, kojim je odbijen protivtužbeni zahtev, i u delu kojim je odbijena žalba tuženog i potvrđeno rešenje o ispravci presude Privrednog suda u Beogradu P 4685/2016 od 11.03.2019. godine, nije dozvoljena.

Prema odredbi člana 403. stav 3. Zakona o parničnom postupku, revizija nije dozvoljena u imovinskopravnim sporovima ako vrednost predmeta spora pobijanog dela ne prelazi dinarsku protivvrednost od 40.000 evra po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan podnošenja tužbe. Protivtužbu, kojom je postavio zahtev da se tužilac obaveže da tuženom isplati 2.000.000,00 dinara na ime naknade za skladištenje vodovodnog materijala, tuženi je podneo 20.02.2018. godine, na koji dan je vrednost predmeta spora po protivtužbi odgovarala iznosu od 16.915,29 evra po srednjem kursu NBS. Prema tome, primenom navedene odredbe zakona, revizija tuženog izjavljena protiv drugostepene presude donete po protivtužbi je nedozvoljena.

Članom 420. stav 1. Zakona o parničnom postupku propisano je da stranke mogu izjaviti reviziju i protiv rešenja drugostepenog suda kojim je postupak pravnosnažno okončan. Rešenje o ispravci presude nije odluka kojom se pravnosnažno okončava postupak, u smislu odredbe člana 420. stav 1. Zakona o parničnom postupku.

Shodno tome, revizijski sud je odlučio kao u stavu prvom izreke, na osnovu odredbe člana 413. Zakona o parničnom postupku.

Ispitujući izjavljenu reviziju protiv odluke iz stava prvog izreke drugostepene presude, kojom je odbijena žalba tuženog i potvrđena prvostepena presuda o tužbenom zahtevu za predaju stvari, sa fakultativnim ovlašćenjem na isplatu iznosa od 15.845.980,00 dinara i zateznih kamata, u granicama propisanim odredbom člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br.72/11...18//20), Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija tuženog Opština Mionica nije osnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju se u revizijskom postupku pazi po službenoj dužnosti. Navodi revidenta da je prvostepeni sud učinio bitnu povredu odredbe postupka iz člana 196. u vezi člana 344. Zakona o parničnom postupku, nisu od značaja, jer se saglasno članu 407. stav 1. tačka 3. Zakona o parničnom postupku revizija može izjaviti zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. istog zakona samo ako je učinjena u postupku pred drugostepenim sudom.

Predmet tužbenog zahteva je povraćaj stvari – vodovodnog materijala, određenog u izreci prvostepene presude, uz izricanje fakultativnog ovlašćenja tuženih da se oslobode od davanja stvari isplatom novčanog iznosa od 15.845.980,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 19.09.2016. godine do isplate.

Prema utvrđenim činjenicama, dana 27.08.2010. godine tužilac je kao izvođač radova zaključio Ugovor o izvođenju radova sa tuženim Opština Mionica, kao korisnikom i Republikom Srbijom – Ministarstvom za nacionalno investicioni plan, kao investitorom. Članom 2. ugovora predviđeno je da se izvođač obavezuje da obezbedi radnu snagu, materijal, građevinsku i drugu opremu, izvrši građevinske, građevinsko-zanatske i pripremno-završne radove, kao i sve drugo neophodno za potpuno izvršenje radova koji su predmet ovog ugovora, na rekonstrukciji glavnog dovodnog cevovoda kaptaža Orlovac - rezevoar Popovača. Ugovorena je cena izvođenja radova i obaveza avansnog plaćanja 25% cene, odnosno 4.654.664,72 dinara sa PDV-om. Radovi su prekinuti. Tužilac je zahtevao od tuženog Opština Mionica da preuzme neugrađeni materijal. Tuženi Opština Mionica je ovlašćenjem broj Sl. 2011 od 28.02.2011. godine ovlastio tuženog JKP „Vodovod Mionica“ Mionica da u ime Opštine preuzme sav neugrađeni materijal koji je nabavljen za rekonstrukciju cevovoda, da ga obezbedi i uskladišti. Zapisnikom o primopredaji od 17.03.2011. godine tužilac je predao tuženom protivtužiocu JKP „Vodovod Mionica“ Mionica specificirani vodovodni materijal, a koji je i veštak ekonomsko finansijske struke prikazao u tabeli u svom nalazu. Navedeni materijal je predat iz razloga što je izvođenje radova zaustavljeno. Tužilac je zahtevao povraćaj materijala, ili isplatu protivvrednosti, 13.05.2016. godine, iz razloga što je tužilac nabavio materijal u cilju izvođenja ugovorenih radova, materijal nije ugrađen, niti plaćen, izvođenje radova je prekinuto usled toga što tuženi Opština Mionica na predmetnoj lokaciji nije rešio imovinskopravne odnose, te je po stavu tužioca korisnik zadržao materijal bez pravnog osnova. Tužilac je, po obaveštenju Republike Srbije, Ministarstva privrede, podneo tužbu radi naplate duga po prvoj privremenoj situaciji, dok je ugovoreni avans plaćen. Deo materijala je tuženi JKP „Vodovod Mionica“ Mionica upotrebio. Pravnosnažno je obavezan tuženi Opština Mionica da istom tužiocu isplati iznos od 4.483.302,38 dinara na ime naknade štete zbog zastoja u izvođenju radova, u postupku koji je vođen pod P 852/2012 pred Privrednim sudom u Beogradu. U postupku pod P 827/13 pred istim sudom, odbijen je tužbeni zahtev istog tužioca da sud obaveže tuženu Republiku Srbiju Ministarstvo regionalnog razvoja i lokalne samouprave da tužiocu isplati vrednost materijala koji je tužilac obezbedio i dopremio na gradilište pre prekida radova, i predao korisniku, Opštini Mionica.

Kod ovako utvrđenih činjenica, nižestepeni sudovi su zaključili da je ugovor o izvođenju radova prestao da važi, materijal koji je nabavio tužilac nije ugrađen, a nalazi se po ovlašćenju tuženog Opština Mionica kod tuženog JKP „Vodovod Mionica“ Mionica, te tužilac ima pravo na povraćaj datog materijala, jer je otpao osnov po kome ga tuženi drže. Kao posledicu toga, svaka ugovorna strana ima pravo na povraćaj datog, tužilac na vraćanje materijala, a investitor na povraćaj avansno plaćene cene. Zato je usvojen tužbeni zahtev.

Po oceni Vrhovnog kasacionog suda, nižestepeni sudovi su pravilno primenili materijalno pravo kada su usvojili tužbeni zahtev tužioca.

Tuženi Opština Mionica u reviziji osporava pravilnost primene materijalnog prava. Ponavlja navode da je investitor isplatio ugovoreni avans, od kojih sredstava je tužilac nabavio materijal, te da sporni materijal, odnosno njegov deo nije svojina tužioca, čime tužilac nije aktivno legitimisan da potražuje materijal. Osporava da se predmetni materijal odnosi na isti ugovor. Navodi da nije odgovoran za eventualno propadanje materijala zbog proteka vremena. Smatra da je sud trebalo da raspravi visinu novčanog iznosa iz fakultativnog ovlašćenja, koji iznos smatra previsokim. Ističe da je tužilac naplatio od investitora potraživanje po okončanoj situaciji. Osporava pravilnost utvrđenja količine materijala. Konačno, ističe da je deo nabavke materijala pokriven avansno plaćenom cenom.

Navodi revidenta nisu osnovani.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju na osnovu kog su donete nižestepene presude, proizilazi da je tužilac predmetni materijal nabavio u ispunjenju svoje ugovorne obaveze, iz člana 2. Ugovora o izvođenju radova zaključenog sa tuženom Opštinom Mionica kao korisnikom i Republikom Srbijom, nadležnim Ministarstvom kao investitorom. Samim tim je, kako pravilno zaključuju nižestepeni sudovi, tužilac vlasnik spornog materijala. Avans je dat od strane investitora na ime delimičnog ispunjenja obaveze na plaćanje ukupne cene iz ugovora, unapred. To ne podrazumeva da je investitor postao vlasnik predmetnog materijala, kako neosnovano tvrdi revident. Materijal je od strane tužioca predat tuženom Opština Mionica u trenutku kada su radovi zaustavljeni. Ne proizilazi iz utvrđenih činjenica da je predat tuženom u svojinu. Tužilac i investitor su u ispunjenju ugovora koji je prema utvrđenim činjenicama raskinut, imali određena davanja. Kao posledicu raskida ugovora, prema odredbi člana 132. stav 2. Zakona o obligacionim odnosima, tužilac ima pravo da mu se vrati ono što je u ispunjenju ugovora dao, u konkretnom slučaju Opštini Mionica kao ugovornoj strani. Konačno, prema utvrđenim činjenicama odbijen je zahtev tužioca istaknut prema investitoru za isplatu vrednosti nabavljenog materijala koji je predao tuženom Opštini Mionica. Posledica raskida ugovora je pravo investitora na vraćanje novčanog iznosa na ime avansa, te stoga navodi revizije o plaćanju avansa nisu od značaja za osnovanost tužbenog zahteva u ovoj parnici. Nije utvrđeno da je tužilac od investitora naplatio potraživanje po okončanoj situaciji, koje sadrži i vrednost materijala. Navodi kojima revident osporava pravilnost utvrđenja količine materijala, na osnovu veštačenja, tiču se pravilnosti utvrđenog činjeničnog stanja, što nisu dozvoljeni razlozi revizije protiv konkretne drugostepene presude, predviđeni odredbom člana 407. Zakona o parničnom postupku.

Pobijanom presudom, tuženima je smislu člana 344. Zakona o parničnom postupku data mogućnost da izmire obavezu na predaju stvari plaćanjem iznosa od 15.845.970,00 dinara sa zateznim kamatama, kao fakultativno ovlašćenje, a o toj označenoj novčanoj sumi, sud ne raspravlja i ne upušta se u ocenu da li je ona u ekonomskom smislu ekvivalentna vrednosti stvari. Stoga nisu od značaja navodi revidenta koji se tiču vrednost materijala čiju predaju tužilac tužbom potražuje.

Na osnovu izloženog, Vrhovni kasacioni sud je odbio reviziju tuženog Opština Mionica kao neosnovanu na osnovu člana 414. Zakona o parničnom postupku.

Predsednik veća - sudija

Branko Stanić,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić