Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tuženi je izjavio blagovremenu i dozvoljenu reviziju, zbog bitne povrede odredaba parničnog postpuka, pogrešne primene materijalnog prava i pogrešne odluke o troškovima parničnog postupka.

Tužilac je podneo odgovor na reviziju tuženog, u kojoj je osporio revizijske navode i predložio da Vrhovni sud odbije reviziju.

Parnične stranke su tražile troškove revizijskog postupka.

Ispitujući drugostepenu presudu u granicama revizijskih navoda, u smislu odredbe člana 408. ZPP, Vrhovni sud je utvrdio da je revizija tuženog neosnovana.

U postupku donošenja drugostepene presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Revizija ne može da se izjavi zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 12. ZPP, na koju se ukazuje revizijom tuženog.

Prema potpuno i pravilno utvrđenom činjeničnom stanju, rešenjem o izvršenju Privrednog suda u Beogradu Iiv 3393/17 od 14.06.2017. godine dozvoljeno je izvršenje prodajom pokretnih stvari izvršnog dužnika „Euro Kop Group “ doo Raška, po predlogu ovde tuženog „VML Energy“ doo Beograd, kao izvršnog poverioca. Zapisnikom o naknadnoj proceni od 25.10.2017. godine popisane su procenjene stvari izvršnog dužnika „Euro Kop Group“ doo Raška i u Zapisniku je pod tačkom 28 navedena pokretna stvar – bager „Newholland E265B“, koji je procenjen na iznos od 4.800.000,00 dinara. U Zapisniku o popisu i proceni od 06.10.2017. godine takođe je naveden predmetni bager pod rednim broj 14. Izvršni dužnik je računom od 17.03.2017. godine fakturisao tužiocu vrednost mašine bager „Newholland E265B“ u iznosu od 5.200.000,00 dinara. Tužilac je imao potraživanja prema izvršnom dužniku fakturisana računom od 31.03.2017. godine u iznosu od 119.011,20 dinara i računom od 30.04.2016. godine u iznosu od 11.069.100,00 dinara. Oba računa su potpisana i overena pečatima tužioca i izvršnog dužnika kao dužnika. Tužilac i izvršni dužnik „Euro Kop Group“ doo prebili su svoja međusobna potraživanja izjavom o kompenzaciji od 24.08.2017. godine za iznos od 5.200.000,00 dinara. Na taj način tužilac je izmirio kupoprodajnu cenu bagera izvršnom dužniku „Euro Kop Group“ doo. Račun po kome je sprovedena kompenzacija je evidentiran u PDV evidenciji tužioca i unet u poresku prijavu za navedeni poreski period. U PDV evidenciji tužioca naznačeni su i računi od 30.04.2016. i 31.03.2017. godine, po kojima je tužilac imao potraživanja prema izvršnom dužniku „Euro Kop Group“ doo Raška kao svom dužniku i koji su bili predmet kompenzacije. Zapisnike od 06.10.2017. godine i 25.10.2017. godine sačinio je AA, kome je izvršitelj Dragana Vojvodić, ranije Stojkov, dodelila predmet radi sprovođenja izvršenja. Iz iskaza navedenog svedoka AA drugostepeni sud je utvrdio da je svedok zapisnike sačinio unapred, po rešenju o izvršenju u kome su bile nabrojane pokretne stvari, da se deo pokretnih stvari nalazio na gradilištima, ali da on nije dobio spisak mašina koje su na gradilištima, pa je zato konstatovao da su sve mašine u sedištu tuženog. Svedok se izjasnio da na pokretne stvari, odnosno na predmetni bager, nije stavljena oznaka da je popisan iz razloga što su stvari bile masne i prljave pa nije mogla da se stavi samolepljiva nalepnica. Fotografije o popisanim stvarima ne postoje jer je, prema navodima javnog izvršitelja, uništen disk, dok fotografija koju je javni izvršitelj dostavio u toku postupka (a na kojoj se nalazi predmetni bager), po izjašnjenju svedoka AA koji je vršio popis, nije sačinjena u sedištu izvršnog dužnika. Iz iskaza svedoka BB, zakonskog zastupnika izvršnog dužnika u periodu kada su sastavljeni zapisnici o popisu i proceni, drugostepeni sud je utvrdio da svedok AA nije bio u prostorijama izvršnog dužnika ni 06.10.2017. godine, ni 25.10.2017. godine, te da je upravo ovaj svedok sačinio zapisnik sa spiskom mašina godinu dana pre bilo kakvog spora između njega i tuženog i predao ga tuženom, te da je na osnovu tog spiska sačinjen zapisnik. Utvrđeno je da je sporni bager prodat tužiocu u martu 2017. godine i da je predat tužiocu tako što je natovaren na niskonoseću prikolicu i odvezen u sedište tužioca. Zaključkom javnog izvršitelja Dragane Stojkov od 19.07.2019. godine naloženo je ovde tužiocu kao trećem licu da preda izvršnom poveriocu, ovde tuženom, predmetni bager pod pretnjom prinudnog izvršenja. Tužilac je u izvršnom postupku koji se vodi između tuženog kao izvršnog poverioca i privrednog društva „Euro Kop Group“ doo Raška kao izvršnog dužnika podneo prigovor trećeg lica, tražeći da predmetni bager bude izuzet od izvršenja jer je u svojini tužioca na osnovu ugovora o prodaji, da je za bager platio cenu i da se bager nalazi u njegovoj državini. Tvrdnju da se nalazi u državini bagera tužilac je izneo i u tužbi podnetoj 27.12.2017. godine, a tu tvrdnju tuženi nije osporio. Sporno je bilo da li se bager nalazio u državini izvršnog dužnika u vreme kada su sačinjeni zapisnik o popisu i proceni i zapisnik o naknadnoj proceni pokretnih stvari izvršnog dužnika, te da li je shodno tome tužilac postao vlasnik bagera.

Predmet tužbenog zahteva je utvrđenje da je nedozvoljeno izvršenje u odnosu na pokretnu stvar – bager, opisan u izreci prvostepene i drugostepene presude.

Prvostepeni sud je stanovišta da tužilac nije dokazao pravo svojine na predmetnom bageru, odnosno da nije dokazao da je stekao pravo svojine na njemu pre pravnosnažnosti rešenja o izvršenju. Prvostepeni sud primenom pravila o teretu dokazivanja utvrđuje da nije dokazana činjenica da je tužiocu predat navedeni bager u državinu jer nije naveden datum predaje bagera tužiocu. Prvostepeni sud smatra da se bager nalazio kod izvršnog dužnika u vreme sačinjavanja zapisnika o popisu i proceni pokretnih svari od 06.10.2017. godine, odnosno i nakon izdavanja računa tužiocu i davanja izjave o kompenzaciji od 24.08.2017. godine, budući da je naveden u zapisniku koji je potpisan od strane izvršnog dužnika. Kako tužiocu predmetni bager nije predat u državinu pre pravnosnažnosti rešenja o izvršenju, odnosno pre nego što je rešenje o izvršenju dostavljeno izvršnom dužniku, prvostepeni sud smatra da ne postoji način sticanja, te da tužilac nije u smislu odredbe člana 34. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa stekao pravo svojine na bageru. Prvostepeni sud ne prihvata izjavu o kompenzaciji od 24.08.2017. godine jer je data nakon pravnosnažnosti rešenja o izvršenju pa ne proizvodi pravno dejstvo u smislu odredbe člana 19. Zakona o izvršenju i obezbeđenju.

Presudom Privrednog apelacionog suda Pž 2089/20 od 30.03.2022. godine preinačena je presuda Privrednog suda u Beogradu P 4691/19 od 28.01.2020. godine tako što je usvojen tužbeni zahtev tužioca (za utvrđenje nedopuštenosti izvršenja), a ova presuda ukinuta je rešenjem Vrhovnog kasacionog suda Prev 1185/2022 od 03.11.2022. godine i predmet je vraćen drugostepenom sudu na ponovno suđenje.

U ponovnom postupku drugostepeni sud je otvorio raspravu, nakon čega je doneo istu odluku, odnosno preinačio prvostepenu presudu i usvojio tužbeni zahtev tužioca i utvrdio da je izvršenje određeno rešenjem o izvršenju Privrednog suda u Beogradu nedozvoljeno u odnosu na predmetni bager. Drugostepeni sud je ocenom dokaza i primenom pravila o teretu dokazivanja utvrdio da je predmetni bager predat tužiocu u vreme izdavanja računa, u martu 2017. godine, te da je tužilac stekao svojinu na bageru pre pravnosnažnosti rešenja o izvršenju 04.07.2017. godine. Polazeći od toga da je nesporan pravni osnov tužioca za sticanje svojine na bageru, na osnovu ugovora o prodaji, te da je tužilac isplatio kupoprodajnu cenu putem kompenzacije i da mu je bager predat, drugostepeni sud je utvrdio da je tužilac u smislu odredbe člana 34. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa stekao pravo svojine na bageru koje sprečava izvršenje na toj pokretnoj stvari.

Vrhovni sud je stanovišta da je drugostepena odluka doneta pravilnom primenom materijalnog prava na potpuno i pravilno utvrđeno činjenično stanje.

Tužilac je u konkretnom slučaju podneo tužbu radi utvrđenja da je nedozvoljeno izvršenje na pokretnoj stvari, na kojoj tužilac tvrdi da ima pravo koje sprečava izvršenje, a to je pravo svojine. Pravilan je zaključak drugostepenog suda da je tužilac u ovom postupku dokazao da je stekao pravo svojine na predmetnoj pokretnoj stvari – bageru i to pre pravnosnažnosti rešenja o izvršenju na osnovu verodostojne isprave. Rešenje o izvršenju radi naplate potraživanja ovde tuženog kao izvršnog poverioca doneto je 14.06.2017. godine, a postalo pravnosnažno 04.07.2017. godine. Tužilac je stekao predmetni bager od izvršnog dužnika na osnovu ugovora o prodaji u martu 2017. godine kada mu je izvršni dužnik kao kupac ispostavio račun za bager u iznosu od 5.200.000,00 dinara. Kupoprodajna cena za bager plaćena je kompenzacijom i to prebijanjem potraživanja koje je tužilac imao prema izvršnom dužniku po računima od 30.04.2016. godine i 31.03.2017. godine i potraživanja izvršnog dužnika prema tužiocu po osnovu kupoprodajne cene za bager u iznosu od 5.200.000,00 dinara. Izjava o kompenzaciji data je 24.08.2017. godine, a sprovedena 30.08.2017. godine. Prebijanje u skladu sa odredbom člana 337. stav 2. ZOO nastaje onog časa kada su se stekli uslovi za to, a ne u momentu davanja izjave o prebijanju, pa je u konkretnom slučaju prebijanje potraživanja tužioca i izvršnog dužnika kao prodavca nastalo danom izdavanja računa 31.03.2017. godiine, odnosno dospelosti potraživanja po tom računu. Stoga je pravilan zaključak drugostepenog suda da je tužilac stekao pravo svojine na predmetnom bageru pre pravnosnažnosti rešenja o izvršenju, te da nema mesta primeni odredbe čl. 19 Zakona o izvršenju i obezbeđenju („Sl. glasnik RS“, br.106/2015, 106/2016), prema kojoj nemaju pravno dejstvo akti pravnog ili faktičkog raspolaganja predmetom izvršenja od dana donošenja rešenja o izvršenju. Bez uticaja je revizijski navod tuženog da je izjava o kompenzaciji data nakon pravnosnažnosti rešenja o izvršenju jer je prebijanje kao način izmirenja kupoprodajne cene izvršeno kada su se potraživanja srela, odnosno pre pravnosnažnosti rešenja o izvršenju.

Drugostepeni sud je pravilnom primenom pravila o teretu dokazivanja utvrdio drugu odlučnu činjenicu za sticanje prava svojine tužioca na bageru, a to je da mu je bager predat u državinu pre donošenja rešenja o izvršenju, odnosno u martu 2017. godine. Naime, utvrđeno je da je zapisnik o naknadnoj proceni pokretnih stvari sačinjen unapred na osnovu rešenja o izvršenju u kome su pokretne stvari bile nabrojane, da se deo pokretnih stvari sa spiska nalazio u sedištu izvršnog dužnika, a deo na drugim gradilištima, ali kako svedok AA, koji je sačinio zapisnike, nije dobio spisak konkretnih mašina koje su na drugim gradilištima, on je u zapisniku konstatovao da su sve mašine u sedištu tuženog. Prilikom vršenja popisa i sastavljanja zapisnika, bager nije fotografisan u sedištu izvršnog dužnika, niti je na njega stavljena samolepljiva nalepnica koja se stavlja na svaku popisanu stvar. U toku postupka priložena je fotografija bagera na osnovu koje se ne može utvrditi ni kada, ni gde je sačinjena, pri čemu je svedok AA, koji je vršio popis, na osnovu uvida u fotografiju konstatovao da mu se čini da nije sačinjena u sedištu izvršnog dužnika. Zaključkom javnog izvršitelja Dragane Stojkov IIV 645/17 od 15.07.2019. godine naloženo je ovde tužiocu kao trećem licu da po prijemu zaključka preda izvršnom poveriocu ovde tuženom sporni bager. Sve navedene utvrđene činjenice govore u prilog pravilnosti zaključka drugostepenog suda da se bager u vreme vršenja popisa nije nalazio u posedu izvršnog dužnika već da je bio u posedu tužioca kao kupca bagera. Tužilac je od momenta podnošenja tužbe i u toku celog postupka tvrdio da se nalazi u posedu bagera, a tuženi nije izneo suprotnu tvrdnju, da se bager nalazi u posedu izvršnog dužnika. Okolnost da je u zapisniku o naknadnoj proceni kao javnoj ispravi konstatovano da je predmetni bager popisan u sedištu izvršnog dužnika predstavlja oborivu pretpostavku, bez obzira što je reč o javnoj ispravi. Pravilno drugostepeni sud nalazi da je u skladu sa odredbom člana 238. stav 3. ZPP dozvoljeno dokazivati da su u javnoj ispravi neistinito utvrđene činjenice ili da je isprava nepravilno sastavljena. U konkretnom slučaju utvrđeno je da su u javnoj ispravi neistinito utvrđene činjenice, da je zapisnik sačinjen na osnovu unapred sastavljenog spiska pokretnih stvari izvršnog dužnika, te da ne postoje konkretni pisani tragovi o tome da je bager zaista popisan u sedištu izvršnog dužnika. Kako je utvrđeno da je tužilac pre pravnosnažnosti rešenja o izvršenju stekao predmetni bager na osnovu ugovora o kupoprodaji isplatom kupoprodajne cene i predajom bagera u državinu, drugostepeni sud je pravilnom primenom odredbe člana 34. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa utvrdio da je stekao pravo svojine na bageru i da to pravo sprečava izvršenje na ovoj pokretnoj stvari.

Odluka o troškovima postupka doneta je pravilnom primenom odredbe člana 153. i 154. ZPP.

Iz navedenih razloga Vrhovni sud je odbio reviziju tuženog kao neosnovanu, primenom odredbe člana 414. stav 1. ZPP i doneo odluku kao u stavu prvom izreke.

S obzirom da tuženi nije uspeo u revizijskom postupku odbijen je zahtev tuženog za naknadu troškova revizijskog postupka. Odbijen je i zahtev tužioca za naknadu troškova revizijskog postupka za sastav odgovora na reviziju i za sudsku taksu na odgovor, imajući u vidu da odgovor na reviziju ne predstavlja nužan trošak u smislu odredbe člana 411. stav 2., u vezi odredbe člana 154. stav 1. ZPP.

Predsednik veća - sudija

Tatjana Miljuš, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković