Presudom Privrednog apelacionog suda Pž 5738/24 od 24.04.2025. godine, u stavu prvom izreke, odbijene su žalbe tužioca i tuženih i potvrđena je prvostepena presuda u stavu prvom, drugom i četvrtom izreke. U stavu drugom izreke, odbijeni su zahtevi tužioca i tuženih za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv drugostepene presude, u delu u kojem nisu uspeli u sporu, tuženi su izjavili blagovremene i dozvoljene revizije zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijanu presudu u granicama revizijskih razloga propisanih odredbom člana 408. Zakona o parničnom postupku („Sl. glasnik RS“, br. 72/11..10/23 – dr. zakon) Vrhovni sud je odlučio da revizije tuženih nisu osnovane.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku na koju se u revizijskom postupku pazi po službenoj dužnosti. Nema ni bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. ZPP, učinjene u postupku pred drugostepenim sudom na koju se u revizijama ukazuje, budući da je drugostepeni sud prihvatio činjenično stanje na osnovu dokaza izvedenih u prvostepenom postupku, te nije otvarao glavnu raspravu. Revidenti suštinski ukazuju na bitnu povredu odredaba člana 374. stav 2. tačka 12. Zakona o parničnom postupku. Međutim, navedena bitna povreda odredaba parničnog postupka nije razlog za izjavljivanje revizije, budući da se revizija u smislu člana 407. stav 1. tačka 2) ZPP može izjaviti zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka učinjene u postupku pred drugostepenim sudom jedino iz člana 374. stav 2. tač. 6), 8), 10) i 11) navedenog zakona.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, između pravnog prethodnika tužioca, kao prodavca i pravnog prethodnika tuženih, Zdravstvenog centra Vršac, kao kupca, zaključeni su Ugovori o prodaji od 21.08.2006. i 14.11.2007. godine, a predmet ugovora je nabavka lekova za potrebe: prema prvom ugovoru - apoteke otvorenog tipa Zdravstvenog centra Vršac po javnom pozivu u otvorenom postupku objavljenom u Sl. glasniku RS br. 32 od 14.04.2006. godine, prema specifikaciji, koja čini sastavni deo tog ugovora, a prema drugom ugovoru - apoteke otvorenog tipa po javnom pozivu u otvorenom postupku javne nabavke u Sl. glasniku RS br. 49 od 29.05.2007. godine, a prema specifikaciji, koja čini sastavni deo ovog drugog ugovora. Ugovorima je predviđeno da prodavac odobrava kupcu finansijski rabat u određenom procentu za različite partije i da će ugovorena cena biti uplaćena prodavcu i to prema prvom ugovoru u roku od 120 dana, a prema drugom ugovoru u roku od 900 dana.

Odlukom o osnivanju Opšte bolnice Vršac, usled podele Zdravstvenog centra Vršac, Vlada Autonomne pokrajine Vojvodina je osnovala Opštu bolnicu. Prema čl. 5. Odluke, sredstva za osnivanje Opšte bolnice čini deo sredstava, imovine, prava i obaveza Zdravstvenog centra Vršac. Članom 6. Odluke je propisano da Opšta bolnica počinje sa radom danom upisa u sudski registar, a danom upisa u sudski registar Opšte bolnice, Doma zdravlja i Apoteke, kao samostalnih zdravstvenih ustanova, Zdravstveni centar Vršac prestaje sa radom i briše se iz sudskog registra. Članom 7. Odluke propisano je da danom početka rada Opšta bolnica preuzima sredstva, imovinu, prava, obaveze i zaposlene Zdravstvenog centra Vršac.

Odlukom Skupštine opštine Vršac od 06.03.2007. godine su osnovani Dom zdravlja Vršac i Apoteka Vršac, kao zdravstvene ustanove sa svojstvom pravnog lica, sa početkom rada upisom u sudski registar. Članom 8. Odluke, propisano je da Dom zdravlja i Apoteka preuzimaju deo sredstava, imovine, prava i obaveza Zdravstvenog centra Vršac, u skladu sa Sporazumom o utvrđivanju učešća državne svojine u imovini Zdravstvenog centra Vršac, prihvaćenog od strane nadležnog državnog organa, kao i deobnim bilansom izrađenim od strane paritetne komisije sastavljene od predstavnika organizacionih jedinica (Opšta bolnica, Dom zdravlja i Apoteka) i predstavnika osnivača (lokalna samouprava). Prema izvodima registra Privrednog suda u Pančevu, Dom zdravlja Vršac je upisan u registar 31.01.2008. godine, kao i Apoteka Vršac, a sve na osnovu odluke Skupštine opštine Vršac od 06.03.2007. godine.

Iz Zaključka Skupštine opštine Vršac od 06.03.2007. godine, utvrđeno je da su se predsednik opštine Vršac i UO Zdravstvenog centra Vršac, obavezali da imenuju paritetnu komisiju, radi izrade deobnog bilansa sa stanjem na dan 30.06.2006. godine za Dom zdravlja Vršac, Apoteku Vršac i Opštu bolnicu Vršac.

Zdravstveni centar Vršac je brisan iz registra 28.05.2009. godine, rešenjem Privrednog suda u Pančevu Fi 47/09 od 28.05.2009. godine, a rešenjem Privrednog suda u Beogradu St 267/12 od 26.04.2012. godine, otvoren je stečajni postupak nad tužiocem.

Prema nalazu i mišljenju sudskog veštaka ekonomsko - finansijske struke Biljane Stojkov, ukupan dug Zdravstvenog centra Vršac za period 09.01.2008. - 23.04.2008. godine, na ime kupljene robe - lekova, prema poslovnim knjigama tužioca, iznosi 32.717.096,24 dinara sa naznačenim pojedinačnim iznosima i datumima dospelosti u tabelarnom prikazu nalaza. Dom zdravlja Vršac samostalno posluje od 01.09.2008. godine, Apoteka Vršac od 01.05.2008. godine, a Opšta bolnica od 29.05.2009. godine. Tuženi nisu sačinili deobni bilans po pitanju raspodele prava i obaveza svog pravnog prethodnika ZC Vršac. Prema dopunskom nalazu i mišljenju sudskog veštaka ekonomsko-finansijske struke, Snežane Subotić, ukupan rabat po ugovoru iz 2007. godine, iznosi 5.947.086,56 dinara sa naznačenim pojedinačnim iznosima za svaku utuženu fakturu u tabelarnom prikazu.

Kod ovakvog činjeničnog utvrđenja, prvostepeni sud je zaključio da su tuženi pravni sledbenici Zdravstvenog centra Vršac i da su pasivno legitimisani u ovom sporu za dug nastao za vreme poslovanja Zdravstvenog centra Vršac. Prema obrazloženju prvostepenog suda, bez uticaja na postojanje pasivne legitimacije tuženih je navod prvotuženog da se radi o zasebnoj obavezi trećetuženog i da nema mesta solidarnoj odgovornosti prvotuženog i drugotuženog, jer je trećetuženom u utuženom periodu transfer novčanih sredstava koji je dobijan od RFZO, vršen preko Zdravstvenog centra Vršac. Takođe, prema stanovištu prvostepenog suda, za pasivnu legitimaciju tuženih nisu od uticaja navodi drugotuženog i trećetuženog da su Dom zdravlja i Apoteka Vršac započeli samostalnu delatnost pre brisanja iz sudskog registra Zdravstvenog centra Vršac, jer je u članu 8. Odluke Skupštine opštine Vršac od 06.03.2007. godine, kojom su osnovani Dom zdravlja i Apoteka, propisano da preuzimaju deo sredstava, imovine i obaveza Zdravstvenog centra Vršac i njegovi su pravni sledbenici. Stoga, prvostepeni sud zaključuje da su pravni prethodnik tužioca i pravni prethodnik tuženih bili u poslovnom odnosu, da je pravni prethodnik tužioca isporučivao lekove pravnom prethodniku tuženih u ugovorenim rokovima i ugovorenim količinama i da nije bilo primedbi na kvalitet i količinu isporučene robe. Polazeći od nalaza i mišljenja sudskog veštaka ekonomsko - finansijske struke Biljane Stojkov, prvostepeni sud je, primenom odredbi čl. 454. st.1, 516. st.1. i 277. ZOO, delimično usvojio tužbeni zahtev tužioca na ime duga po osnovu kupljene robe - lekova u iznosu od 24.164.793,39 dinara. Takođe, polazeći od dopunskog nalaza i mišljenja sudskog veštaka ekonomsko - finansijske struke Snežane Subotić, prvostepeni sud je delimično odbio tužbeni zahtev tužioca, za ugovoreni rabat u iznosu od 5.947.086,56 dinara sa zakonskom zateznom kamatom kako je opredelio tužilac. Drugostepeni sud je u potpunosti prihvatio obrazloženje prvostepenog suda u smislu čl. 396. st. 2. Zakona o parničnom postupku i potvrdio prvostepenu presudu.

Po oceni Vrhovnog suda, nižestepeni sudovi su pravilno primenili odredbe čl. 454 st.1, 516. st.1. i 277. ZOO i solidarno obavezali tužene na isplatu specificiranih iznosa sa zakonskom zateznom kamatom opredeljenom od datuma kao u stavu prvom izreke prvostepene presude, do isplate.

U konkretnom slučaju, pravni prethodnik tužioca i pravni prethodnik tuženih, bili su u poslovnom odnosu po osnovu ugovora o prodaji lekova, u skladu sa čl. 454. stav 1. ZOO. Pravni prethodnik tužioca je isporučivao lekove pravnom prethodniku tuženih u ugovorenim količinama, dok pravni prethodnik tuženih nije platio cenu za iste na način kako je bilo predviđeno ugovorima i to za period 01.01.2008. - 23.04.2008. godine, u skladu sa čl. 516. stav 1. ZOO. Utvrđeno je tokom postupka da nije bilo primedbi na isporučenu količinu lekova, niti na kvalitet isporučenih lekova.

Tuženi su pasivno legitimisani u ovom sporu. Na tužene su preneta prava i obaveze Zdravstvenog centra Vršac, pa su tuženi odgovorni za dug Zdravstvenog centra Vršac. Odlukom Vlade Autonomne pokrajine Vojvodina o osnivanju Opšte bolnice Vršac, predviđeno je da Opšta bolnica preuzima sredstva, imovinu, prava, obaveze i zaposlene Zdravstvenog centra Vršac, a Odlukom Skupštine opštine Vršac od 06.03.2007. godine, kojom su osnovani Dom zdravlja Vršac i Apoteka Vršac, predviđeno je da preuzimaju deo sredstava, imovine, prava i obaveza Zdravstvenog centra Vršac, u skladu sa Sporazumom o utvrđivanju učešća državne svojine u imovini Zdravstvenog centra Vršac, prihvaćenog od strane nadležnog državnog organa, kao i deobnim bilansom izrađenim od strane paritetne komisije sastavljene od predstavnika organizacionih jedinica (Opšta bolnica, Dom zdravlja i Apoteka) i predstavnika osnivača (lokalna samouprava). Stoga je pravilan zaključak nižestepenih sudova da su tuženi solidarno obavezni da isplate dug pravnog prethodnika, koji je nastao pre nego što je Zdravstveni centar Vršac brisan iz registra, odnosno u periodu 01.01.2008. - 23.04.2008. godine. Neosnovano prvotuženi i drugotuženi u reviziji ukazuju na to da je odluka o pasivnoj legitimaciji i zastarelosti trebalo biti sadržana u izreci. Radi se o materijalnopravnim prigovorima, pa se odluka o istim ne unosi u izreku presude. O prigovoru zastarelosti je već pravnosnažno odlučeno i u tom delu je pravnosnažno odbijen tužbeni zahtev presudom Privrednog suda u Beogradu P 3253717 od 22.12.2022. godine, dok je u ponovnom postupku u kojem su donete revijama pobijane nižestepene presude, tužbeni zahtev delimično usvojen s obzirom na to da su nižestepeni sudovi pravilno zaključili da su tuženi pasivno legitimisani u ovom sporu iz razloga napred navedenih.

Dalje, kako tužilac potražuje dug za period pre nego što je trećetuženi počeo da samostalno obavlja delatnost - 01.05.2008. godine, to nisu osnovani revizijski navodi prvotuženog i drugotuženog, da je utuženi dug nastao u periodu kada je trećetuženi samostalno obavljao delatnost i da je njegova obaveza da izmiri premetni dug. Činjenica da je trećetuženi registrovan i samostalno počeo da obavlja delatnost pre brisanja Zdravstvenog centra Vršac iz registra, nema uticaja na solidarnu odgovornost tuženih, kao pravnih sledbenika Zdravstvenog centra Vršac jer je, kako je napred navedeno, trećetuženi zajedno sa prvotuženim i drugoguženim, preuzeo sredstava, imovine, prava i obaveza Zdravstvenog centra Vršac Zdravstvenog centra Vršac, pri čemu je u nalazu i mišljenju veštaka ekonomsko - finansijske struke konstatovano da deobni bilans nije sačinjen. Pravilan je zaključak nižestepenih sudova da način na koji su se finansirali tuženi i način na koji su raspoređivali lekove, predstavlja njihov interni odnos i da je bez uticaja na njihovu obavezu da solidarno izmire utuženi dug. Što se tiče revizijskih navoda prvo i drugotuženog da nije jasno kako su utvrđeni rokovi dospeća, isti su bez uticaja imajući u vidu da su u nalazu i mišljenju sudskog veštaka dati tabelarni prikazi sa svim pojedinačnim iznosima dugovanja, kao i datumima dospeća, na osnovu celokupne dokumentacije u spisu predmeta. Sledom svega napred navedenog, pravilna je odluka nižestepenih sudova o usvajajnju tužbenog zahteva za solidarnu isplatu pojedinačnih iznosa bliže navedenih u stavu prvom izreke prvostepene presude sa zakonskom zateznom kamatom, počev od datuma bliže određenih u tom stavu izreke, do isplate - u skladu sa čl. 454. st.1. i čl. 277. ZOO.

Vrhovni sud je imao u vidu i ostale revizijske navode tuženih, ali s obzirom na činjenično utvrđenje i date razloge nižestepenih sudova u pogledu usvajanja tužbenog zahteva, nalazi da isti ne bi imali uticaja na drugačije odlučivanje u revizijskom postupku, pa ih nije posebno obrazlagao.

Iz navedenih razloga, neosnovane su revizije tuženih, pa je Vrhovni sud primenom odredbe člana 414. Zakona o parničnom postupku odlučio kao u izreci presude.

Predsednik veća - sudija

Tatjana Matković Stefanović,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković