Protiv drugostepene presude, tuženi preko punomoćnika iz reda advokata, je blagovremeno izjavio reviziju, zbog bitnih povreda odredaba Zakona o parničnom postupku, pogrešne primene materijalnog prava i prekoračenja tužbenog zahteva učinjenog u postupku pred drugostepenim sudom.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu presudu u granicama propisanim odredbom člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 i 55/14) i utvrdio da je revizija tuženog osnovana.

U postupku nisu učinjene bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, niti druge bitne povrede na koje neosnovano revident ukazuje.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, na osnovu rešenja Opštinskog suda u Nišu I broj 1955/2006 od 07.04.2006. godine određeno je izvršenje na nepokretnoj imovini tuženog radi naplate novčanog potraživanja tužilaca. Izvršenje je određeno na nepokretnoj imovini tuženog kao dužnika i to iz listova nepokretnosti broj ..., ..., ..., ... i ... KO ... -... . Tužioci u postupku stečaja koji se sprovodi nad tuženim podneli su prijave potraživanja po osnovu rešenja o izvršenju Opštinskog suda u Nišu I broj 1955/06 od 07.04.2006. godine. Potraživanja su prijavljena kao obezbeđena – razlučno pravo na nepokretnosti upisanim u navedenim listovima nepokretnosti KO ... – ... . Zaključkom od 21.03.2014. godine o osporenim potraživanjima, utvrđeno je da je potraživanje tužilaca po osnovu rešenja o izvršenju Opštinskog suda u Nišu osporeno sa napomenom stečajnog upravnika da je upis zabeležbe izvršen 08.02.2012. godine u vreme važenja Zakona o izvršenju i obezbeđenju koji razlikuju upis založnog prava na osnovu rešenja o izvršenju (pravo odvojenog namirenja) od upisa zabeležbe rešenja o izvršenju, a da je navedeni iznos priznat kao stečajno potraživanje u trećem isplatnom redu.

U postupku je utvrđeno da je rešenje o izvršenju I broj 195/06 od 07.04.2006. godine dostavljeno zemljišno-knjižnom odeljenju Opštinskog suda u Nišu dana 17.05.2006. godine, ali nije izvršen upis prava odvojenog namirenja tužilaca nakon dostave rešenja. Uvidom u prepis lista nepokretnosti broj ..., ... i broj ... za KO ... – ..., RGZ- Služba za katastar nepokretnosti ..., utvrđeno je da je dozvoljena zabeležba postojanja rešenja o izvršenju I broj 1955/06 od 07.04.2006. godine Opštinskog suda u Nišu u korist tužilaca – više poverilaca na nepokretnosima upisanim u list nepokretnosti ..., ... i ... KO ... . Ova zabeležba je izvršena rešenjem Službe za katastar nepokretnosti ... br. 952-02-1085/2012 od 20.12.2012 godine.

Odlučujući o zahtevu za utvrđivanje razlučnog prava tužilaca na nepokretnoj imovini tuženog, prvostepeni sud je zaključio da je u priloženim listovima nepokretnosti upisano samo postojanje rešenja o izvršenju, a ne i založno pravo na tim nepokretostima koje se upisuje shodno odredbama Zakona o izvršenju i obezbeđenju koji je važio u vreme izvršenog upisa, tako da tužioci nisu stekli založno pravo na nepokretnosti niti neko drugo pravo na osnovu koga bi stekli svojstvo razlučnog poverioca u stečajnom postupku koji se vodi nad tuženim. Sa navedenih razloga je odbijen tužbeni zahtev tužilaca u celini.

Drugostepeni sud je zauzeo suprotno stanovište i zaključio da su tužioci još 2006. godine dostavljanjem rešenja o izvršenju zemljišno-knjižnom odeljenju, stekli pravo odvojenog namirenja svojih potraživanja prema tuženom iz nepokretnosti tuženog. Okolnost da je zemljišno knjižno odeljenje Osnovnog suda u Nišu ustupilo svoje zemljišne knjige RGZ – Službi za katastar nepokretnosti u ... i da je zabeležba predmetnog rešenja o izvršenju, izvršena tek 2012. godine od strane Službe za katastar nepokretosti u vreme kada je bio na snazi Zakon o izvršenju i obezbeđenju („Službeni glasnik RS“ broj 31/2011 i 99/2011) koji razlikuje zabeležbu rešenja izvršenja od prava izvršnog poverioca da se po njegovom zahtevu u javnoj knjizi, odnosno registru nepokretnosti izvrši upis založnog prava na osnovu rešenja o izvršenju, ne utiče na donošenje drugačije odluke. To sa razloga što tužioci ne mogu snositi posledice propusta u radu nadležnog organa i to zemljišno-knjižnog suda i katastra, koji nisu na adekvatan način izvršili upis postojanja rešenja o izvršenju i time upis založnog prava tužilaca. Drugostepeni sud zaključuje da se radi o razlučnom pravu koje je stečeno na osnovu izvršne sudske odluke i da na ostvarenje tog prava nije od uticaja činjenica što je na osnovu sudske odluke koja je uredno predata nadležnom zemljišno knjižnom odeljenju, došlo do izostavljanja upisa razlučnog prava. Sa navedenih razloga preinačio je prvotepenu presudu i usvojio tužbeni zahtev tužilaca u celini.

Prema oceni revizijskog suda, zaključak drugostepenog suda je pogrešan jer je zasnovan na pogrešnoj primeni materijalnog prava, na koju se osnovano u reviziji tuženog ukazuje.

Tuženi je tokom postupka stečaja osporio pravo odvojenog namirenja tužiocima iz razloga što je upis rešenja o izvršenju Opštinskog suda u Nišu I broj 1955/06 od 07.04.2006. godine na nepokretnostima tuženog iz lista nepokretnosti .. i ... KO ... ..., izvršen u katastar nepokretnosti upisom zabeležbe rešenja o izvršenju po Zakona o izvršenju i obezbeđenju dana 08.02.2012. godine. Dakle, nesporno je da je izvršen upis zabeležbe rešenja o izvršenju, a ne upis založnog prava na osnovu rešenja o izvršenju, što bi tužiocima eventualno moglo da obezbedi pravo odvojenog namirenja na tim nepokretnostima.

Odredbom člana 107. Zakona o izvršenju i obezbeđenju je propisano da izvršni poverilac stiče pravo upisa založnog prava na osnovu rešenja odnosno zaključka izvršitelja o izvršenju na nepokretnosti izvršnog dužnika. Na zahtev izvršnog poverioca u javnoj knjizi izvršiće se upis založnog prava na osnovu rešenja o izvršenju, odnosno zaključka izvršitelja o sprovođenju izvršenja, kao i zabeležba javne prodaje, odnosno drugi odgovarajući upis predviđen propisima o upisu prava na nepokretnostima. Upisom u javnu knjigu, izvršni poverilac stiče pravo da svoje potraživanje namiri iz nepokretnosti i u slučaju da treće lice kasnije stekne na istoj nepokretnosti pravo svojine.

Dakle, navedenom odredbom se ustanovljava pravo izvršnog poverioca da se po njegovom zahtevu u javnoj knjizi, odnosno registru nepokretnosti, vrši upis i založnog prava na osnovu rešenja o izvršenju iz člana 104. Zakona o izvršenju i obezbeđenju koji predstavlja obaveznu radnju koja se sprovodi po službenoj dužnosti u smislu člana 8. stav 2. istog zakona, dok je upis založnog prava radnja koja je u dispoziciji izvršnog poverioca.

Iz navedenih zakonskih odredbi, proizlazi da se zabeležom rešenja o izvršenju na nepokretnosti ne stiče založno pravo na nepokretnostima, niti neko drugo pravo (zakonsko pravo zadržavanja ili pravo namirenja na stvarima i pravima) na osnovu koga bi tužioci stekli svojstvo razlučnog poverioca u stečajnom postupku. Upis postojanja rešenja o izvršenju ne znači sticanje prava na odvojeno namirenje, već se radi o zabeležbi koja predstavlja obaveštenje da se nepokretnost nalazi u postupku prodaje u izvršnom postupku.

Prema izloženom, polazeći od odredbe člana 49. stav 1. Zakona o stečaju, nisu ispunjeni uslovi da se tužiocima prizna pravo odvojenog namirenja na nepokretnostima iz listova nepokretnosti na kojoj se tužioci pozivaju, iz razloga što njihovo založno pravo nije upisano u listu nepokretnosti, kako je sve to pravilno zaključio prvostepeni sud.

To su razlozi zbog kojih je revizijski sud na osnovu procesnog ovlašćenja iz člana 416. Zakona o parničnom postupku, preinačio pobijanu drugostepenu presudu i odlučio kao u izreci presude.

Tuženom na osnovu odredbe člana 165 Zakona o parničnom postupku pripada pravo na troškove revizijskog postupka, po opredeljenom troškovniku i to: za sastav revizije po AT iznos od 12.000,00 dinara i sudsku taksu na reviziju i odluku po reviziji po TT iznos od 9.5000,00 dinara što ukupno iznosi 21.500,00 dinara, kako je to odlučeno u stavu 2 izreke presude.

Predsednik veća-sudija

dr Dragiša B. Slijepčević,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić