U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Vesne Popović, predsednika veća, Lidije Đukić i Božidara Vujičića, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Nikola Mađinca, advokat iz ..., protiv tužene Republike Srbije, koju zastupa Državno pravobranilaštvo, Odeljenje u Požarevcu i tužene BB iz ..., čiji je punomoćnik Živanka Stojšić, advokat iz ..., radi zaštite od diskriminacije, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž br. 3672/16 od 16.09.2016. godine, u sednici održanoj dana 01.02.2017. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužioca izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž br. 3672/16 od 16.09.2016. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Višeg suda u Smederevu P 24/15 od 16.03.2015. godine, stavom prvim izreke, odbijen je tužbeni zahtev tužioca kojim je traženo da se utvrdi da je tužena Republika Srbija preko svog organa Osnovnog suda u Pančevu i organa Višeg suda u Pančevu, odnosno sudija predmetnih sudova protivpravno, nesavesno, nemoralno i nejednako postupala prema tužiocu AA iz ..., u postupku P 2206/11 koji se vodio pred Osnovnim sudom u Pančevu – Sudska jedinica u Kovinu na način bliže određen tim stavom izreke, kao i da je Republika Srbija preko svog organa Osnovnog suda u Pančevu – Sudska jedinica u Kovinu i organa Višeg suda u Pančevu diskriminatorski postupala prema tužiocu u postupku P 2206/11 koji se vodio pred Osnovnim sudom u Pančevu – Sudska jedinica u Kovinu zajedno sa drugostepenim sudom – Višim sudom u Pančevu u predmetu Gž 444/12 na način bliže određen u tom stavu izreke; istim stavom odbijen je tužbeni zahtev tužioca kojim je traženo da se obavežu tuženi da na ime naknade štete plate tužiocu 96.559,41 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 01.01.2007. godine do konačne isplate; stavom drugim izreke, odbačena je tužba u delu kojim je traženo da se utvrde činjenice bliže opisane u tom stavu izreke; stavom trećim izreke, obavezan je tužilac da tuženoj Republici Srbiji na ime troškova postupka plati 6.000,00 dinara i tuženoj BB 38.881,19 dinara u roku od 15 dana od prijema prepisa presude.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž br. 3672/16 od 16.09.2016. godine odbijena je kao neosnovana žalba tužioca i potvrđena presuda Višeg suda u Smederevu P 24/15 od 16.03.2015. godine.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. Zakona o parničnom postupku koja je učinjena u postupku pred drugostepenim sudom, prekoračenja tužbenog zahteva, pogrešne primene materijalnog prava i pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja.

Ispitujući pobijanu presudu na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 i 55/14), Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija tužioca nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Nema ni bitne povrede iz člana 374. stav 1. Zakona o parničnom postupku učinjene u postupku pred drugostepenim sudom na koju se u reviziji ukazuje, a tokom postupka nije prekoračen tužbeni zahtev pred drugostepenim sudom tako da nije učinjena povreda postupka iz člana 407. stav 1. tačka 5. Zakona o parničnom postupku.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, izvršni poverilac „VV“..., „GG“ ... podneo je predlog za izvršenje na osnovu verodostojne isprave protiv izvršnog dužnika, ovde tužioca AA i sud je doneo rešenje o izvršenju Iv br. 900/09 od 21.01.2009. godine. Isti poverilac je protiv tužioca, kao izvršnog dužnika, podneo predlog za izvršenje na osnovu verodostojne isprave koji je usvojen rešenjem Iv br. 2031/09 od 03.07.2009. godine. Izvršni dužnik AA je protiv ovih rešenja o izvršenju izjavio prigovor, tako da je postupak nastavljen pred Osnovnim sudom u Pančevu – Sudska jedinica u Kovinu i presudom tog suda P br. 922/10 od 28.02.2011. godine odbijen je tužbeni zahtev tužioca, a rešenjem Višeg suda u Pančevu Gž br. 753/11 od 05.10.2011. godine ova presuda je ukinuta i predmet vraćen prvostepenom sudu na ponovni postupak. Presudom Osnovnog suda u Pančevu, Sudska jedinica u Kovinu P br. 2206/11 od 28.10.2011. godine ukinuta su rešenja o izvršenju Opštinskog suda u Kovinu Iv br. 900/09 od 21.01.2009. godine i Iv br. 2031/09 od 03.07.2009. godine i odbijen tužbeni zahtev tužioca za iznos od 173.222,01 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 22.11.2008. godine do isplate. Presudom Višeg suda u Pančevu Gž br. 444/12 od 12.06.2012. godine preinačena je presuda Osnovnog suda u Pančevu, Sudska jedinica u Kovinu P br. 2206/11 od 28.10.2011. godine i delimično održano na snazi rešenje o izvršenju Opštinskog suda u Kovinu Iv br. 900/09 od 21.01.2009. godine u delu u kojem je obavezan tuženi da tužiocu plati dug od 88.807,35 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 12.10.2010. godine do isplate i troškove od 4.982,00 dinara, a ukinuto u preostalom delu za iznos duga od 84.410,66 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 22.11.2008. godine do 12.10.2010. godine i za iznos troškova od 4.982,00 dinara i tužbeni zahtev u tom delu je odbijen kao neosnovan. Istom presudom održano je na snazi rešenje o izvršenju Iv br. 2031/09 od 03.07.2009. godine u delu u kojem je tuženi AA obavezan da tužiocu plati dug od 43.378,41 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 22.04.2009. godine do isplate i troškove izvršnog postupka od 3.635,14 dinara i tuženi obavezan da tužiocu plati parnične troškove od 46.527,75 dinara. U postupku pred Osnovnim sudom u Pančevu u predmetima P br. 922/10 i P br. 2206/11 veštačenje je izvršila tužena BB, sudski veštak ekonomske struke.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja pravilan je zaključak nižestepenih sudova da tužilac nije bio diskriminisan radnjama tuženih, niti je od strane tuženih bilo diskriminatorskog ponašanja prema tužiocu.

Zakon o zabrani diskriminacije („Službeni glasnik RS“, broj 22/09), u članu 2. stav 1. tačka 1) propisuje da izrazi „diskriminacija“ i „diskriminatorsko postupanje“ označavaju svako neopravdano pravljenje razlike ili nejednako postupanje odnosno propuštanje (isključivanje, ograničavanje ili davanje prvenstva), u odnosu na lica ili grupe kao i članova njihovih porodica, ili njima bliska lica na otvoren ili prikriven način, a koji se zasniva na rasi, boji kože, precima, državljanstvu, nacionalnoj pripadnosti ili etničkom poreklu, jeziku, verskim ili političkim ubeđenjima, polu, rodnom identitetu, seksualnoj orijentaciji, imovnom stanju, rođenju, genetskim osobenostima, zdravstvenom stanju, invaliditetu, bračnom i porodičnom statusu, osuđivanosti, starosnom dobu, izgledu, članstvu u političkim, sindikalnim i drugim organizacijama i drugim stvarnim, odnosno pretpostavljenim ličnim svojstvima; pod tač.2) propisano je da izrazi „lice“ i „svako“ označavaju onog ko boravi na teritoriji Republike Srbije ili na teritoriji pod njenom jurisdikcijom, bez obzira na to da li je državljanin Republike Srbije, neke druge države ili je lice bez državljanstva, kao i pravno lice koje je registrovano, odnosno obavlja delatnost na teritoriji Republike Srbije. Članom 3. stav 1. istog zakona, propisano je da svako ima pravo da ga nadležni sudovi i drugi organi i javne vlasti Republike Srbije efikasno štite od svih oblika diskriminacije. Članom 4. stav 1. istog zakona propisano je da su svi jednaki i uživaju jednak položaj i jednaku pravnu zaštitu bez obzira na lična svojstva, a stavom 2. da je svako dužan da poštuje načelo jednakosti, odnosno zabranu diskriminacije.

Ceneći citirane odredbe Zakona o zabrani diskriminacije, određeno je glavno obeležje diskriminacije, a to je neopravdano pravljenje razlike ili nejednako postupanje, odnosno propuštanje u odnosu na lica koja su bliže određena članom 2. st.1. tačka 2).

U konkretnom slučaju, sud je odlučivao u parničnom postupku po tužbi tužioca „Elektrovojvodina“ – „Elektrodistribucija“ ... o zahtevu za isplatu duga na ime utrošene električne energije protiv tuženog AA. Obzirom da je tuženi u tom postupku nezadovoljan postupanjem suda i odlučivanjem o tužbenom zahtevu pokrenuo je ovaj postupak kojim traži zaštitu od diskriminacije smatrajući da su sudovi prema njemu diskriminatorski postupali i zato doneli odluku kojom su delimično usvojili tužbeni zahtev i obavezali ga da plati dug za utrošenu električnu energiju. Prema članu 142. stav 2. Ustava Republike Srbije sudovi su samostalni i nezavisni u svom radu i sude na osnovu Ustava, zakona i drugih opštih akata, kada je to predviđeno zakonom, opšteprihvaćenih pravila međunarodnog prava i potvrđenih međunarodnih ugovora, a članom 145. stav 4. Ustava propisano je da sudsku odluku može preispitivati samo nadležni sud, u zakonom propisanom postupku. Postupanje suda, kao i sudska odluka mogu da budu predmet ocene u postupku po pravnim lekovima koji su propisani u svakom pravnom sistemu čime je stranci dato ovlašćenje da pokrene postupak kontrole zakonitosti pred nadležnim sudovima. U situaciji kada je stranka nezadovoljna postupanjem suda, kao i ishodom spora, te smatra da je postupanje i odlučivanje suda u vezi sa ličnim svojstvima stranke, nije diskriminacija, niti sudske odluke, kao ni nalaz i mišljenje sudskog veštaka u tom postupku, ne mogu da budu akti diskriminacije u smislu citiranih odredbi Zakona o zabrani diskriminacije.

Stoga su neosnovani revizijski navodi da je pobijanom presudom pogrešno primenjeno materijalno pravo. Prilikom odlučivanja sud je cenio i ostale navode istaknute u reviziji, ali ih nije posebno obrazlagao, obzirom da nisu od uticaja na donošenje drugačije odluke.

Iz navedenih razloga, Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u izreci na osnovu člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku.

Predsednik veća-sudija

Vesna Popović,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić