.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev 21986/2023
30.04.2026. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Dragane Boljević i Radoslave Mađarov, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji punomoćnik Vojin Biljić advokat iz ..., protiv tužene Republike Srbije, Ministarstvo odbrane, koju zastupa Vojno pravobranilaštvo u Beogradu, radi naknade štete zbog povrede prava ličnosti, odlučujući o reviziji tužene izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 1711/23 od 30.03.2023. godine, na sednici održanoj 30.04.2026. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužene izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 1711/23 od 30.03.2023. godine.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž 1711/23 od 30.03.2023. godine, stavom prvim izreke, potvrđena je presuda Višeg suda u Beogradu P 980/22 od 10.11.2022. godine, ispravljena rešenjem istog suda od 23.2.2023. godine, u delu stava prvog izreke kojim je usvojen tužbeni zahtev i obavezana tužena da tužiocu na ime naknade nematerijalne štete zbog povrede prava ličnosti isplati 80.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 10.11.2022. godine do isplate, dok je u preostalom delu stava prvog izreke prvostepena presuda preinačena tako što je odbijen tužbeni zahtev za isplatu još 120.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 10.11.2022. godine do isplate. Stavom drugim izreke, preinačeno je rešenje o troškovima postupka iz stava drugog izreke prvostepene presude, tako što je obavezana tužena da tužiocu naknadi troškove parničnog postupka od 177.900,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti do isplate. Stavom trećim izreke, obavezan je tužilac da naknadi tuženoj troškove drugostepenog postupka od 18.000.00 dinara.
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužena je blagovremeno izjavila reviziju zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.
Ispitujući pobijanu presudu, na osnovu člana 408, u vezi s članom 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku - ZPP („Službeni glasnik RS“, br.72/11, 49/13-US, 74/13-US, 55/14, 87/18, 18/20, 10/23), Vrhovni sud je utvrdio da je revizija neosnovana.
U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a revizijom se ne ukazuje na druge povrede postupka zbog kojih se ona može izjaviti primenom člana 407. stav 1. ZPP.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tokom NATO agresije na SR Jugoslaviju tužilac je bio vojno angažovan u rezervnom sastavu Vojske Jugoslavije od 24.03.1999. do 26.06.1999. godine, sa pravom na naknadu ratnih dnevnica u visini određenoj Pravilnikom o naknadi putnih i drugih troškova u Vojsci Jugoslavije, koja mu nije isplaćena. Zaključkom Vlade Republike Srbije od 17.01.2008. godine potvrđen je Sporazum od 11.01.2008. godine zaključen sa ratnim vojnim rezervistima sa prebivalištem u sedam nerazvijenih opština (Kuršumlija, Bojnik, Lebane, Žitorađa, Doljevac i Prokuplje), kojim je regulisana isplata ratnih dnevnica u vidu finansijske pomoći preko njihovih opština. Po osnovu navedenog zaključka isplaćeni su ratni rezervisti sa područja navedenih nerazvijenih opština, ali ne i ostali učesnici rata.
Kod ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su usvojili tužbeni zahtev za naknadu nematerijalne štete zbog nejednakog postupanja, pravilno nalazeći da je prema tužiocu, u odnosu na vojne rezerviste sa prebivalištem u sedam nerazvijenih opština kojima je ta naknada isplaćena na osnovu navedenog zaključka Vlade, učinjena diskriminacija po osnovu prebivališta, pri čemu je drugostepeni sud pravilno odmerio visinu naknade, kao i cilj kome naknada nematerijalne štete služi, saglasno članu 200. stav 2. Zakona o obligacionim odnosima.
Suprotno navodima revizija, Vrhovni sud nalazi da je pravilno ocenjeno da je u ovoj pravnoj stvari pasivna legitimisana Republika Srbija, preko koje bilo koji organ ovako označene tužene dobija pravni subjektivitet, a ne i njeni organi, dakle ni Ministarstvo odbrane organ (koji je bio u obavezi da izvrši isplatu ratnih dnevnica) jer ono svoja ovlašćenja vrši preko Vlade Republike Srbije, koja je i donela napred navedeni zaključak, zbog čega su bez uticaja navodi da Ministarstvo odbrane nije učestvovalo u zaključenju sporazuma, niti je donelo zaključak kojim je izvršena diskriminacija.
Neosnovani su revizijski navodi o pogrešnoj primeni materijalnog prava kod određivanja visine pravične novčane naknade nematerijalne štete. Naime, i po nalaženju Vrhovnog suda, iznos dosuđen pobijanom odlukom je pravilno i adekvatno odmeren i predstavlja pravičnu naknadu ovog vida nematerijalne štete. Pravična novčana naknada ne sme biti cilj, već mora biti sredstvo za ublažavanje pretrpljene nematerijalne štete i ne sme pogodovati težnjama nespojivim sa njenom prirodom i društvenom svrhom. Dosuđeni iznos predstavlja adekvatno obeštećenje u odnosu na učinjenu povredu prava, a njime će biti uspostavljena psihička ravnoteža koja je kod tužioca postojala pre utvrđene povrede prava.
Na osnovu navedenog, Vrhovni sud je primenom člana 414. stav 1. ZPP, odlučio kao u izreci.
Predsednik veća – sudija
Branislav Bosiljković, s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
