Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž2 176/2024 od 17.07.2024. godine godine, odbijene su kao neosnovane žalbe tužioca i tužene i potvrđena prvostepena presuda u stavovima drugom i trećem izreke.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, u delu kojim je potvrđena prvostepena presuda u odbijajućem delu stava drugog izreke i u stavu trećeg izreke, tužena je izjavila blagovremenu reviziju zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu odluku, primenom člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11...18/20), u vezi sa člannom 202. Porodičnog zakona, pa je ocenio da je revizija osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a u reviziji se ne ukazuje posebno na ostale bitne povrede odredaba parničnog postupka zbog kojih se revizija može izjaviti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac i tužena su zaključili brak 11.05.2019. godine (razveden pravnosnažnom presudom Osnovnog suda u Prokuplju P2 88/21 od 09.02.2023. godine u stavovima prvom i drugom izreke, donetom u ovoj pravnoj stvari), u kome je rođena njihova ćerka maloletna VV rođena ...2020. godine, poverena tuženoj majci na samostalno vršenje roditeljskog prava. Zbog poremećenih odnosa bračna zajednica stranaka je prestala februara 2021. godine, od kada tužena sa maloletnom VV živi kod svojih roditelja u selu ..., Opština ... . Tužilac živi i radi u Sloveniji i ostvaruje zaradu od 820 evra. Tužena je zaposlena u „... Corporation“ d.o.o. Niš i ostvaruje zaradu od oko 40.000,00 dinara mesečno. Mesečne potrebe za izdržavanje maloletne ćerke stranaka procenjene su na ukupan iznos od 27.800,00 dinara i to: 10.000,00 dinara za obuću i odeću, 15.000,00 dinara za hranu i 3.800,00 dinara za vrtić.

Imajući u vidu ovako utvrđeno činjenično stanje, nižestepeni sudovi su zaključili da je tužilac u mogućnosti i da je u obavezi da doprinosi izdržavanju mal. ćerke u iznosu od 15.000,00 dinara mesečno počev od 17.05.2021. godine, pa ubuduće, a imajući u vidu da se radi o uzrastu deteta od četiri godine, zbog čega je odbijen zahtev preko dosuđenog do iznosa od 24.000,00 dinara.

Vrhovni sud nalazi da se revizijom osnovano ukazuje na pogrešnu primenu materijalnog prava, s obzirom na to da su nižestepeni sudovi propustili da utvrde bitne činjenice koje se odnose na potrebe mal. ćerke stranaka, od čega zavisi odluka o visini doprinosa za izdržavanje maloletnog deteta, koje tužilac kao otac treba da plaća.

Članom 73. Porodičnog zakona propisano je da roditelji imaju pravo i dužnost da izdržavaju dete pod uslovima određenim ovim zakonom. Kriterijumi određivanja izdržavanja propisani su u odredbi člana 160. Porodičnog zakona, tako što se izdržavanje određuje prema potrebama poverioca i mogućnostima dužnika izdržavanja, pri čemu se vodi računa o minimalnoj sumi izdržavanja (stav 1). Potrebe poverioca izdržavanja zavise od njegovih godina, zdravlja, obrazovanja, imovine, prihoda, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (stav 2). Mogućnosti dužnika izdržavanja zavise od njegovih prihoda, mogućnosti za zaposlenje i sticanje zarade, njegove imovine, njegovih ličnih potreba, obaveza da izdržava druga lica, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (stav 3). Minimalna suma izdržavanja predstavlja sumu koju kao naknadu za hranjenike, odnosno za lica na porodičnom smeštaju periodično utvrđuje Ministarstvo nadležno za porodičnu zaštitu, u skladu sa Zakonom (stav 4).

U konkretnom slučaju, sudovi nisu na pouzdan način utvrdili sve potrebe mal. ćerke stranaka. Naime, iz utvrđenog činjeničnog stanja proizlazi da su mesečne potrebe mal. deteta iznos koji se plaća za vrtić, troškovi ishrane, odeće i obuće, iz čega proizlazi da utvrđene mesečne potrebe iznose ukupno 27.800,00 dinara. Pri tome, nisu utvrđene potrebe koje se tiču određavanja troškova lične higijene, potrebe predškolskog obrazovanja (knjiga, školskog pribora), društvene aktivnosti primerene detetu tog uzrasta i druge izdatke koji nisu stalni, već povremeni, a na koje je ukazala tužena, kao roditelj koji samostalno vrši roditeljsko pravo. Osim toga nižestepeni sudovi utvrđujući visinu doprinosa za izdržavanje maloletnog deteta, nisu imali u vidu minimalnu sumu izdržavanja koju propisuje ministarstvo nadležno za prodičnu i socijalnu zaštitu koja se koristi kao korektiv prilikom određivanja potreba primaoca izdržavanja. Zato je revizija tužene usvojena i odlučeno kao u izreci presude.

U ponovnom postupku prvostepeni sud će imati u vidu primedbe iz ovog rešenja, te će rukovodeći se načelima propisanim Porodičnim zakonom, istražnim načelom i najboljim interesima deteta, utvrditi relevante činjenice o potrebama maloletne ćerke stranaka, nakon čega će primenom kriterijuma za određivanje izdržavanja iz članova 160. i 162. stav 3. Porodičnog zakona, doneti novu odluku o koja se odnosi na visinu doprinosa izdržavanja za mal. ćerku stranaka.

Ukinuta je i odluka o troškovima, jer zavisi od ishoda postupka, shodno odredbi člana 165. stav 3. Zakona o parničnom postupku.

Iz navedenih razloga, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci rešenja, na osnovu člana 416. stav 2. Zakona o parničnom postupku.

Predsednik veća-sudija,

Mirjana Andrijašević, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković