U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti, a u postupku pred drugostepenim sudom nisu učinjene ni druge bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. st.1. i 2. ZPP, zbog kojih se revizija može izjaviti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, na kp br.... KO Negotin, ukupne površine 0.01,74 ha u bila su izgrađena dva poslovna objekta, površine 77,52 m2 i 71 m2. JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin, pravni prethodnik tuženog JP za komunalne delatnosti „Badnjevo“, je na osnovu Odluke o prodaji poslovne zgrade od 12.04.1995. godine, oglasom od 09.05.1997. godine raspisao licitaciju za prodaju poslovne zgrade u Negotinu, u ul. ... br. .., spratnosti P+1, dimenzija objekta 5,7h6,8 metara, ukupne površine 77,52 m2, i odredio da će se nadmetanje obaviti 19.05.1997. godine, uz označavanje početne cene i napomenu da će sa licitantom koji ponudi najveći iznos zaključiti ugovor o kupoprodaji. U oglasu o licitaciji kao i u odluci o prodaji nije bilo navedeno da se prodaje i parcela na kojoj se nalazi zgrada koja je bila predmet prodaje. Pre licitacije učesnicima je na licu mesta pokazana zgrada koja je predmet licitacije, odnosno pokazan je gabarit objekta koji se prodaje i prostiranje objekta na parceli. Na obavljenom javnom nadmetanju, tužilac, koga je zastupao njegov deda, stavio je najpovoljniju ponudu od 180.000,00 dinara. O licitaciji je sačinjen zapisnik o javnoj prodaji u koji je uneto da će se sa tužiocem zaključiti ugovor o kupoprodaji. Među parničnim stranakama je bilo nesporno da je tužilac nakon licitacije uplatio iznos koji je ponudio na javnoj prodaji. Nakon objavljene javne prodaje, tužilac je sa prodavcem JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin 23.05.1997. godine zaključio ugovor o kupoprodaji koji nije overen pred sudom. U ugovoru je kao predmet prodaje naveden građevinski (poslovni) objekat koji se nalazi u Negotinu u ulici ... broj .., na kp ... čija je površina ispod zgrade 127 m2, i pod dvorištem 47 m2, a po strukturi P+1, odnosno u ugovoru o kupoprodaji je predmet prodaje određen na drugačiji način od onoga kako je opisan u oglasu za obavljanje javnog nadmetanja i odnosu na ono što je učesnicima javnog nadmetanja pokazano kao predmet prodaje. Tužilac je porušio objekat koji mu je prodat i pribavio odobrenje za izgradnju stambenog objekta na parceli na kojoj se objekat nalazio.

Presudom na osnovu priznanja Opštinskog suda u Negotinu P 178/98 od 11.02.1998. godine, utvrđeno je da ovde tužilac AA ima pravo svojine na građevinskom objektu u površini od 0.01,27ha, te pravo trajnog korišćenja na parceli kp br.... koja ima ukupnu površinu od 0.01,74 ha sve u KO Negotin, a po osnovu kupoprodaje koja je izvršena na javnoj licitaciji dana 19.05.1997. godine, pa je tuženi JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin obavezan da ovo pravo tužiocu prizna i trpi da se tužilac kod Službe za katastar nepokretnosti Negotin uknjiži kao vlasnik, odnosno nosilac prava trajnog korišćenja nepokretnosti. Rešenjem građevinskog inspektora Opštine Negotin od 11.03.1998. godine naloženo je BB iz ... da obustavi građenje septičke jame i VC-a u Negotinu u ulici ... br. .., na kp br.... KO Negotin, a Rešenjem Izvršnog odbora SO Negotin od 20.08.1998. godine odbijena je žalba BB izjavljena protiv rešenja od 26.05.1998. godine kojim je građevinski inspektor konstatovao da on nije postupio po rešenju od 11.03.1998. godine i kojim mu je naloženo da u roku od tri dana poruši bespravno izgrađenu septičku jamu i VC na kp br.... u KO Negotin. Presudom Osnovnog suda u Negotinu P 690/02 od 07.02.2003. godine, utvrđeno je da tužilac u tom sporu BB iz ..., vlasnik građevinskog objekta – poslovne zgrade dimenzija opisanih u izreci, koja je ukupne površine 0.00,71 ha i nalazi se u ul. ... br. .. u Negotinu na južnom delu kp br.... KO Negotin, koja parcela ima ukupnu površinu 0.01,74 ha, od čega pod zgradom u površini od 0.01, 27 ha i dvorištem u površini od 0.00,47 ha, te je utvrđeno i da je on nosilac prava trajnog korišćenja na delu navedene parcele ispod opisanog objekta i delu iste parcele potrebne za redovnu upotrebu objekta, koji se deo proteže severno od objekta, oblika pravougaonika u merama i granicama opisanim u izreci presude, pa je u tom sporu tuženi AA (u ovom sporu tužilac) obavezan da mu ovo pravo prizna i trpi da se BB kao nosilac ovog prava upiše kod Službe za katastar nepokretnosti Negotin, dok je odbijen tužbeni zahtev u delu u kojem je BB tražio da se utvrdi da je vlasnik VC-a i jedne septičke jame, dimenzija koje su navedene u izreci presude, a koja se nalazi severno od VC, u merama i granicama kat. parcele broj ... navedenim u izreci presude. Drugim stavom izreke te presude, utvrđeno je da je delimično ništav pravni posao koji su zaključili tuženi JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin i AA, koji je oformljen presudom na osnovu priznanja tog suda P 178/98 od 11.02.1998. godine i to u delu koji se odnosi na deo kp br.... u odnosu na kome je stavom prvim izreke presude utvrđeno da tužilac ima pravo trajnog korišćenja, dok je odbijen tužbeni zahtev u delu od usvojenog, pa do traženog da sud utvrdi da je ovaj pravni posao u celosti ništav. Stavovima trećim i četvrtim izreke, utvrđeno je pravo službenosti prolaza tužioca BB i pravo službenosti sprovođenja creva sa otpadnim vodama od VC do septičke jame na kat parceli broj ... koja je u svojini tužene RS a čiji je korisnik AA, kao poslužnog dobra, a tužbeni zahtev u odnosu na tuženog JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin za utvrđenje prava službenosti odbijen. Stavom sedmim izreke, usvojen je tužbeni zahtev AA u kome je tražio da se utvrdi da je on nosilac prava trajnog korišćenja na preostalom delu kp ... koji deo ima površinu od 97,20 m2, obavezan BB da ovo pravo prizna i dozvoli uknjižbu kod Službe za katastar nepokretnosti Negotin, a odbijen je tužbeni zahtev AA u delu u kome je tražio da se utvrdi da ima pravo trajnog korišćenja još i na površini od 5,80 m2. Presudom Opštinskog suda u Negotinu P 414/06 od 27.05.2007. godine ukinuto je pravo službenosti prolaza i pravo službenosti provođenja creva sa otpadnim vodama od VC-a do septičke jame u odnosu na tužioca AA.

Polazeći od potpuno i pravilno utvrđenog činjeničnog stanja, drugostepeni sud je ocenio da je tužilac platio cenu koju je ponudio na licitaciji, te mu je u državinu predata poslovna zgrada koja je bila predmet javne prodaje i pravo svojine je mogao steći samo na onome što je na licitaciji kupio. Okolnost da je prodavac JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin u parničnom postupku tužiocu priznao pravo svojine ne samo na objektu koji je bio predmet licitacije, već i pravo korišćenja na parceli kp br.... na kojoj se objekat nalazi u ukupnoj površini od 0.01,74 ha, po oceni drugostepenog suda ne može biti od uticaja na odlučivanje o obavezi tuženog JP „Badnjevo“ kao pravnog sledbenika prodavca da kupcu vrati deo kupoprodajne cene, kao ni okolnost da je u drugom sudskom postupku treće lice BB, ishodovao donošenje presude kojom je utvrđeno njegovo pravo korišćenja na objektu i zemljištu ispod objekta u površini od 71 m2, kao i na delu parcele potrebnom za redovno korišćenje objekta od 5,8 m2, s obzirom da te nepokretnosti nisu bile predmet javne prodaje na kojoj je tužilac kupio objekat. Po oceni drugostepenog suda, tužilac je isplatio kupoprodajnu cenu od 180.000,00 dinara za kupovinu poslovne zgrade na kp br.... čija je javna prodaja oglašena, ta nepokretnost mu je predata u državinu, pa tužilac nema pravo da traži povraćaj kupoprodajne cene jer je prodavac, pravni prethodni tuženog JP „Badnjevo“, ispunio svoju ugovornu obavezu, zbog čega je tužbeni zahtev prema tuženom JP za komunalne delatnosti „Badnjevo“ za vraćanje iznosa od 90.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 23.05.1997. godine odbijen.

Odlučujući o tužbenom zahtevu da se tuženi solidarno obavežu da tužiocu isplate iznos od po 120.000,00 dinara za svaku godinu za koju nije mogao da koristi lokal počev od 23.07.1997. godine pa do danas, a koji je tužilac zasnovao na tvrdnji da je tuženo JP odgovorno za to što on nakon kupovine nije mogao da obezbedi potrebnu dozvolu za izgradnju novog objekta koji je imao nameru da izgradi na mestu kupljenog objekta i da ga koristi i ubira prihode, jer mu u državinu nije predata celokupna kupljena nepokretnost, te zato što mu je korišćenje kupljene parcele bilo ograničeno pravom službenosti ustanovljenim u korist trećeg lica, dok se odgovornost tužene Opštine Negotin za nastalu štetu zasniva na činjenici da njeni organi nisu postupali u skladu sa zakonom i nisu sproveli uklanjanje objekta – poljskog VC-a koji je treće lice BB sagradio na tužiočevoj parceli, a za koji objekat postoji rešenje o rušenju, drugostepeni sud je ovaj zahtev odbio kao neosnovan. Ovo stoga što je ocenjeno da se u ovom slučaju nisu stekli uslovi propisani odredbama članova 155. i 154. Zakona o obligacionim odnosima za odgovornost za štetu po osnovu krivice, kao ni uslovi propisani odredbom člana 172. istog zakona za odgovornost pravnog lica za štetu koji njegov organ prouzrokuje u vršenju ili u vezi sa vršenjem svojih funkcija, kao ni odredbe člana 189. stav 3. istog zakona po kome se ceni visina izmakle koristi. Ovo stoga što tužilac nije dokazao da bi ostvario dobit koji potražuje tužbom, niti da postoji bilo kakva uzročno posledična veza između radnji, odnosno propuštanja tuženika i nemogućnosti ostvarivanja dobiti koja je predmet zahteva.

Po oceni Vrhovnog suda neosnovano se revizijom ukazuje da je drugostepeni sud prilikom donošenja pobijane odluke pogrešno primenio materijalno pravo.

Naime, u situaciji kada iz potpuno iz pravilno utvrđenog činjeničnog stanja proizlazi da je pravni prethodnik tuženog JP „Badnjevo“ izvršio obaveze koje je imao na osnovu javne prodaje objekta, na ime čega je od tužioca primio iznos izlicitirane cene od 180.000,00 dinara, ne postoji obaveza tuženog JP „Badnjevo“ da tužiocu vrati deo kupoprodajne cene, zbog čega nema uslova za primenu instituta sticanja bez osnova iz Zakona o obligacionim odnosima na koji se tužilac poziva.

Pravilan je i zaključak suda da okolnost da je 2003. godine, nakon izvršene javne prodaje i predaje nepokretnosti u državinu tužiocu, doneta presuda po tužbi trećeg lica BB, kojom je utvrđeno njegovo pravo svojine na objektu i pravo korišćenja zemljišta ispod objekta u površini od 71 m2, kao i pravo korišćenja potrebnog za upotrebu objekta od 5,8 m2, ukupno 76,8 m2, na kat. parceli broj ... u KO Negotin, ne utiče na obavezu tuženog da tužiocu vrati deo kupoprodajne cene s obzirom da pravo svojine trećeg lica nije utvrđeno na objektu koji je bio predmet javne prodaje, već na na drugom objektu na istoj parceli koji nije oglašen za prodaju, kao i pravo korišćenja na kat. parceli na kojoj pravni prethodnik tuženog nije oglasio javnu prodaju prava korišćenja u bilo kom njenom delu,

Po oceni Vrhovnog suda, neosnovani su navodi revizije da je tužilac isplatu izvršio po osnovu ugovora o kupoprodaji koji je zbog nedostatka forme-neoverenih potpisa ugovarača ništav, te da je i presuda doneta na osnovu priznanja JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin o pravu tužioca na građevinskom objektu sa pravom trajnog korišćenja na celoj parceli na kojoj se objekat nalazi poništena presudom P 690/02 od 07.02.2003. godine kojom je odlučeno o tužbenom zahtevu BB, zbog čega tužilac ima pravo da od tuženog traži vraćanje dela isplaćene kupoprodajne cene. Kao što je već obrazloženo, tužilac je na javnoj prodaji mogao kupiti samo objekat koji je detaljno opisan u oglasu o javnoj prodaji i koji je pre javne prodaje pokazan učesnicima licitacije i on je za takav objekat platio cenu od 180.000,00 dinara koju je izlicitirao, odnosno predmet prodaje je bio samo objekat od 77,52 m2, na kp br.... u KO Negotin, a ne i drugi objekat na istoj parceli, niti je predmet prodaje bilo pravo korišćenja bilo kog dela parcele na kojoj se objekat nalazi. Okolnost da je prodavac u parničnom postupku priznao tužiocu pravo na celom građevinskom objektu u površini od 0.01,27 ha, te pravo trajnog korišćenja na parceli na kojoj se objekat nalazi – kp br.... u ukupnoj površini od 0.01,74 ha u KO Negotin, bez uticaja je na odlučivanje, jer je tužilac u državinu i svojinu od prodavca JP za građevinsko zemljište Opštine Negotin dobio upravo onu nepokretnost koja je bila predmet licitacije, pa su neosnovani navodi revizije da tužilac nije mogao znati da prodavac nije vlasnik cele nepokretnosti koju je prodao, te da je na osnovu člana 108. Zakona o obligacionim odnosima, tuženik dužan da mu vrati ono što je primio na osnovu ništavog ugovora.

Neosnovani su i navodi revizije da je tužilac pretrpeo štetu jer nije mogao da koristi kupljeni objekat krivicom tuženih, a očekivao je da će objekat izdavati po ceni koja je određena opštinskom odlukom i tako ostvarivati dobit, da je po pravnosnažnosti presude Opštinskog suda u Negotinu kojim je konačno utvrđeno njegovo pravo svojine na objektu i pravo korišćenja na kat. parceli, kupljeni objekat srušio i tražio da mu se dozvoli izgradnja za stambeno poslovne namene, međutim, da objekat nije mogao da sagradi jer je na delu kat. parcele broj ... treće lice – BB bespravno podigao objekat VC i septičku jamu, da je rešenjem inspekcijskog organa Opštine Negotin naloženo rušenje ovih objekata ali to nije učinjeno, te su mu na taj način tuženi pričinili štetu u svakoj godini u kojoj lokal nije mogao da koristi. Tužilac je, kao što je već obrazloženo, na javnoj prodaji kupio poslovni objekat površine 77,52 m2, na kp ..., a iz dokaza u spisima proizlazi da mu je gradnja dozvoljena u gabaritima kupljenog objekta, tako da tužilac nije dokazao kojim radnjama, odnosno propustima tuženih JP „Badnjevo“ i Opštine Negotin je onemogućen da izgradi objekat, odnosno na koji način je postojanje VC i septičke jame koje je izgradilo treće lice onemogućilo izgradnju objekta na mestu na kome je 1997. godine postojao objekat koji je tužilac na javnoj prodaji kupio.

Na osnovu izloženog primenom odredbe člana 414. stav 1. ZPP, doneta je odluka kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Branka Dražić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković