U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branke Dražić, predsednika veća, Marine Milanović i Vesne Mastilović, članova veća, u pravnoj stvari tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Spomenka Stanković, advokat iz ..., protiv tužene Direkcije za građevinsko zemljište i izgradnju JP sa sedištem u Beogradu, radi utvrđenja, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužilje izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 1715/24 od 22.07.2024. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Trećeg osnovnog suda u Beogradu P 3651/15 od 06.06.2023. godine, usvojen je tužbeni zahtev i utvrđeno da je tužilac stekao pravo svojine u delu od 238/8200 idealnih delova stana broj 3 na prvom spratu zgrade u ulici ... br. ... u Beogradu korisne površine 82m2 izgrađena kp .. upisan u ln .. KO ... što je tužena dužna da prizna i trpi. Stavom drugim izreke obavezana je tužena da tužiocu na ime troškova parničnog postupka isplati 364.850,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od dana izvršnosti presude do isplate.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž 1715/24 od 22.07.2024. godine, stavom prvim izreke, preinačena je presuda Trećeg osnovnog suda u Beogradu P 3651/15 od 06.06.2023. godine u stavu prvom izreke tako što je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev kojim je traženo da se utvrdi da je tužilac stekao pravo svojine u delu od 238/8200 idealnih delova stana broj 3 na prvom spratu zgrade u ulici ... br. ... u Beogradu korisne površine 82m2 izgrađena kp .. upisan u ln .. KO ... što bi tužena bila dužna da prizna i trpi. Stavom drugim izreke, preinačeno je rešenje o troškovima sadržano u stavu drugom izreke presude Trećeg osnovnog suda u Beogradu P 3651/15 od 06.06.2023. godine tako što je obavezan tužiilac da tuženoj na ime naknade troškova parničnog postupka isplati iznos od 19.650,00 dinara. 

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijanu presudu u smislu odredbe člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da revizija tužioca nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 274. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti, a ni bitna povreda iz člana 374. stav 1. u vezi člana 211. Zakona o parničnom postupku (kojom je regulisano postojanje nužnog suparničarstva), na koju tužilac u reviziji neosnovano ukazuje. Na druge bitne povrede odredaba parničnog postupka koje mogu biti razlog za izjavljivanje ovog pravnog leka, tužilac se u reviziji paušalno poziva.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju tužilac je bio nosilac stanarskog prava na neodređeno vreme na stanu broj .. u ulici ... na osnovu ugovora o korišćenju stana od 21.02.1983. godine. Na osnovu ugovora o zameni stanova od 09.10.1989. godine zaključenog između Gradske SIZ za komunalne delatnosti, građevinsko zemljište i puteve i Gradskog komiteta Organizacije saveza komunista u Beogradu, sa jedne strane i tužioca sa druge strane, tužilac je dobio na korišćenje trosoban stan u naselju ... površine 81,77m2 dok je u zamenu ustupio stan br. ... površine 51,77m2 koji se nalazi u ulici ... . Ugovorom je konstatovano da je stan koji SIZ ustupa tužiocu veći za 30m2. Na osnovu ugovora o zameni stanova tužilac je 26.02.1999. godine, uplatom od 27.235,00 dinara, otplatio 2,38m2 stana zbog čega je stekao pravo susvojine u delu od 238/8200 idealnog dela ovog stana.

Prvostepeni sud je usvojio tužbeni zahtev i utvrdio pravo svojine tužioca u označenom delu sa obrazloženjem da je veštačenjem utvrdio da je tužilac isplatio 2.38m2 stana, te da aneks uz osnovni ugovor od 06.12.1990. godine kojim je predviđena konačna cena stana za sticanje svojine na 10m2 nikada nije potpisan od strane tužioca ali je uplaćeno ukkupno 27.235,00 dinara što predstavlja 2.38m2 predmetnog stana.

Drugostepeni sud je preinačio prvostepenu presudu sa obrazloženjem da je tužena Direkcija za građevinsko zemljište i izgradnju Beograda, upisana kao nosilac prava korišćenja a neparničnar Republika Srbija kao nosilac prava svojine sa 1/1 udela na ovom stanu pa kako se tužbom traži utvrđenje prava svojine, kao nužni i jedinstveni suparničar morala je biti obuhvaćena i Republika Srbija kao titular prava svojine koji je upisan u javnom registru nepokretnosti.

Pravilno je zaključio drugostepeni sud da je u konkretnom slučaju zbog nepotpune pasivne legitimacije tužbeni zahtev neosnovan.

Odredbom člana 211. ZPP propisano je da nužno suparničarstvo postoji ako po zakonu ili zbog prirode pravnog odnosa tužbom moraju da se obuhvate sva lica koja su učesnici materijalno pravnog odnosa, a ako sva ta lica nisu obuhvaćena tužbom kao stranke sud će da odbije tužbeni zahtev kao neosnovan, s tim što o nužnom suparničarstvu sud vodi računa po službenoj dužnosti.

U konkretnom slučaju je traženo utvrđenje prava svojine na delu od 238/8200 na stanu na kome je u katastru nepokretnosti kao nosilac prava državne svojine upisana Republika Srbija koja nije obuhvaćena tužbom. Ovakvim zahtevom zbog prirode prava svojine (susvojina) zadire se i u pravo Republike Srbije koja nije stranka u parnici zbog čega je bilo nužno da i ona bude obuhvaćena tužbom kao nužni suparničar. Potupna pasivna legitimacija u sporu za utvrđenje prava svojine na nepokretnosti čiji je titular upisan u javnom registru nepokretnosti, podrazumeva da upisani vlasnik mora biti učesnik u sporu, budući da tužilac u tužbi navodi da ima pravni interes da njegovo pravo susvojine bude upisano u katastar nepokretnosti čime suštinski tvrdi da ima jače pravo (u traženom delu od upisanog vlasnika). Pretpostavka tačnosti podataka upisanih u javnom registru nepokretnosti nameće obavezu licu koje smatra da nisu tačne činjenice koje su njima evidentirane o nosiocima prava svojine na nepokretnosti, to ospori i dokaže u sudskom postupku, a u sudskom postupku kao nužni suparničar svakako mora učestvovati i lice koje je upisani vlasnik. Imajući u vidu da Republika Srbija-upisani nosilac prava državne svojine na stanu koji je predmet spora nije označena kao tuženi, to tužbeni zahtev nije osnovan kako je to pravilno zaključio drugostepeni sud.

Nisu osnovani navodi u reviziji tužioca da prema propisima koji su bili na snazi u vreme sticanja susvojine tužioca na stanu koji je predmet spora omogućavali su gradskom SIZ-u sa komunalne delatnosti, građevinsko zemljište i puteve da razmenjuje nepokretnosti i u tom smislu tužilac je izvršio uplatu naloženog iznosa a tuženi i njegov pravni sledbenik odbili su zaključenje pravnog posla koji za cilj ima sticanje susvojine pa je pogrešna primena odredbe člana 211. ZPP. Vlasnik stana koji je predmet spora je Republika Srbija koja nije obuhvaćena tužbom pa je po nalaženju Vrhovnog suda pravilna je primena odredbe člana 211. ZPP, bez obzira na status gradskog SIZ-a za komunalne delatnosti, građevinsko zemljište i puteve sa kojim je zaključen ugovor o razmeni, koji nije predmet spora u ovoj parnici.

Predsednik veća- sudija

Branka Dražić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković