U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Jelice Bojanić Kerkez, predsednika veća, Radoslave Mađarov i Zorice Bulajić, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., sa boravištem u Švedskoj, čiji je punomoćnik Nemanja Jekić, advokat iz ..., protiv tužene BB iz ..., čiji je punomoćnik Ivan Tatić, advokat iz ..., radi predaje nepokretnosti, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 2585/24 od 17.10.2024. godine, u sednici održanoj 20.03.2025. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužioca izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 2585/24 od 17.10.2024. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 2585/24 od 17.10.2024. godine, stavom prvim izreke usvojena je žalba tužene i preinačena presuda Osnovnog suda u Rumi P 139/23 od 16.05.2024. godine, tako što je odbijen tužbeni zahtev da se tužena obaveže da se sa svim licima i stvarima iseli iz nepokretnosti upisanih u listu nepokretnosti broj .. KO ... i to: porodična stambena zgrada, broj zgrade 1, ..., objekat izgrađen na katastarskoj parceli ..., pomoćna zgrada, broj zgrade 2, ..., objekat izgrađen na katastarskoj parceli .., izgrađen bez odobrenja za izgradnju; kao i katastarska parcela ..., zemljište pod zgradom – objektom, zemljište uz zgradu – objekat, njiva 2. klase, njiva 4. klase, ukupne površine 97 a 16 m2 i da ispražnjenu nepokretnost preda tužiocu u suposed, na slobodno korišćenje i raspolaganje, te je tužilac obavezan da tuženoj naknadi troškove prvostepenog postupka od 54.950,00 dinara sa zakonskom ztateznom kamatom od izvršnosti presude do isplate. Stavom drugim izreke, tužilac je obavezan da tuženoj naknadi troškove žalbenog postupka od 19.900,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti presude do isplate.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilac je blagovremeno izjavio reviziju, zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu u smislu odredbi člana 403. stav 2. tačka 2. i člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23) i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac i njegova majka VV su suvlasnici nepokretnosti u KO ..., bliže opisane u izreci pobijane presude. Tužilac je suvlasnik 1/6 dela, po pravnom osnovu nasleđa pokojnog oca od 2016. godine, a njegova majka je suvlasnik preostalih 5/6 idealnih delova nepokretnosti. Tužilac ima ključeve nepokretnosti, ali je nikada nije neposredno koristio. VV je 01.12.2018. godine zaključila sa tuženom ugovor o održavanju i čuvanju nepokretnosti, kojim je tužena preuzela obavezu da samostalno ili uz pomoć lica koje sama odredi, obavlja poslove redovnog održavanja i to: čišćenje dvorišta, košenje trave, održavanje voćnjaka, čišćenje objekata i stvari, prehrane i brige o psima, sakupljanja i predavanja režijskih računa VV. Tužena je preuzela obavezu da navedene poslove obavlja tako što će u nepokretnosti boraviti najmanje 15 dana tokom svakog kalendarskog meseca, a VV joj je odobrila boravak u spavaćoj i dnevnoj sobi, kuhinji i kupatilu u vikendici na adresi ... u ..., a da sve režijske troškove nastale vezano za nepokretnost snosi VV, kao naručilac. Tužilac i njegova majka žive u Švedskoj, odnosi između njih su poremećeni.

Sa polazištem na navedeno utvrđenje, prvostepeni sud, s pozivom na odredbe članova 13, 14, 70. stav 4. i 43. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa nalazi da tužilac, kao suvlasnik ima pravo na zaštitu prava svojine na celu stvar. Majka tužioca je bez sporazuma sa tužiocem omogućila tuženoj da koristi celu nepokretnost, koje pravo joj ne pripada.

Drugostepeni sud, s pozivom na odredbe članova 14. stav 1. i člana 15. stavova 2. i 4. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa nalazi da tužena, u skladu sa zaključenim ugovorom sa većinskim suvlasnikom VV ima pravo preduzimanja radnji u svrhu ispunjavanja ugovorom preuzetih obaveza, a da za ove radnje nije potrebna saglanost tužioca, kao manjinskog suvlasnika. VV, kao suvlasnik ima pravo da nepokretnost drži i da je koristi zajedno sa tužiocem srazmerno svom suvlasničkom delu, a tu državinu na stvari može vršiti i preko drugog lica (posredna državina) saglasno odredbi člana 70. stav 2. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa. Stoga, tužilac kao suvlasnik nema osnova da pretenduje na isključivu državinu predmetne nepokretnosti, već jedino na sudržavinu zajedno sa VV, a nije pružio dokaze da ga majka sprečava da nepokretnost drži i da je koristi u skladu sa odredbom člana 14. stav 1. tog zakona.

Po stanovištu Vrhovnog suda, pravilno je drugostepeni sud primenio materijalno pravo, kada je našao da je postavljeni tužbeni zahtev neosnovan.

Prema Zakonu o osnovama svojinskopravnih odnosa („Službeni list SFRJ“ br. 6/80 ... „Službeni glasnik RS“ br.115/05) , suvlasnik ima pravo da stvar drži i da je koristi zajedno sa ostalim suvlasnicima srazmerno svom delu, ne povređujući prava ostalih suvlasnika (član 14. stav 1.); suvlasnici imaju pravo da zajednički upravljaju stvarju (član 15. stav 1.); za preduzimanje poslova redovnog upravljanja stvarju potrebna je saglasnost suvlasnika čiji delovi zajedno čine više od polovine vrednosti stvari (član 15. stav 2.); suvlasnici mogu poveriti upravljanje stvarju jednom ili nekolicini suvlasnika ili trećem licu (član 15. stav 5.); troškove korišćenja, upravljanja i održavanja stvari i ostale terete koji se odnose na celu stvar snose suvlasnici srazmerno veličini svojih delova (član 15. stav 6.); više lica mogu imati državinu stvari ili prava (sudržavina); lice koje po osnovu radnog ili sličnog odnosa, ili u domaćinstvu vrši faktičku vlast na stvari za drugo lice, a dužno je da postupa po uputstvima ovog drugog lica, nema državinu (član 71.).

U konkretnom slučaju, utvrđeno je da su tužilac koji ima ključeve nepokretnosti, kao suvlasnik 1/6 dela i njegova majka VV, kao suvlasnik 5/6 idealnih delova u suposedu nepokretnosti. Tužena, na osnovu zaključenog ugovora sa većinskim suvlasnikom, preduzima radnje na redovnom održavanju nepokretnosti i u svetlu člana 71. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa nema državinu nepokretnosti. Kod ovako utvrđenih činjenica, neprihvatljivo je stanovište revizije da majka tužioca, bez njegove saglasnosti i protiv njegove volje nije imala ovlašćenje da omogući tuženoj boravak u kući, pošto joj kao većinskom suvlasniku za redovno održavanje nepokretnosti, koje može preduzimati sama ili putem trećeg lica, nije potrebna saglasnost manjinskog suvlasnika. Pri tome, tužilac kao suvlasnik nepokretnosti ima pravo, ali i obavezu da učestvuje u troškovima redovnog održavanja nepokretnosti srazmerno svom suvlasničkom udelu, u svrhu očuvanja njene upotrebne i tržišne vrednosti, što on očigledno ne čini.

Iz iznetih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Jelica Bojanić Kerkez,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković