U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Vesne Subić, predsednika veća, Radoslave Mađarov i Jasmine Simović, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., koga zastupa punomoćnik Bojan Rajković, advokat iz ..., protiv tužene Republike Srbije, koju zastupa Državno pravobranilaštvo – Odeljenje u Nišu i Javnog preduzeća „Srbijašume“ Beograd - Šumsko gazdinstvo Pirot, koga zastupa punomoćnik Ljiljana Spasić Manić, advokat iz ..., radi utvrđenja prava svojine, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž 3579/2023 od 21.11.2023. godine, u sednici održanoj 27.03.2026. godine, doneo je

P R E S U D U

PREINAČUJE SE presuda Apelacionog suda u Nišu Gž 3579/2023 od 21.11.2023. godine u stavu drugom i trećem izreke tako što se ODBIJA, kao neosnovana, žalba tuženog Javnog preduzeća „Srbijašume“ Beograd - Šumsko gazdinstvo Pirot i POTVRĐUJE presuda Osnovnog suda u Dimitrovgradu P 1/23 od 01.06.2023. godine u delu odluke o zahtevu za utvrđenje prava svojine tužioca prema tuženom JP „Srbijašume“ Beograd, - Šumsko gazdinstvo Pirot, kao i u delu odluke o troškovima postupka.

OBAVEZUJE SE JP „Srbijašume“ Beograd – Šumsko gazdinstvo Pirot da tužiocu, na ime troškova revizijskog postupka, isplati iznos od 27.500,00 dinara, u roku od 15 dana po prijemu presude, dok se zahtev drugotuženog za naknadu troškova revizijskog postupka odbija, kao neosnovan.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Dimitrovgradu P. br. 1/23 od 01.06.2023. godine usvojen je tužbeni zahtev tužioca AA iz ..., pa je utvrđeno da tužilac ima pravo svojine sa idealnim udelom od 800/1305 kp.br. .. potes ..., po kulturi šuma 6. klase koja je ukupne površine 1305 m2, upisane u list nepokretnosti broj .. za KO ..., Opština Dimitrovgrada, te se tuženi Republika Srbija i JP „Srbijašume“ Beograd, Šumsko gazdinstvo Pirot, obavezuju da tužiocu ovo pravo priznaju i trpe upis prava svojine tužioca u javne knjige, kao i da tužiocu solidarno plate troškove postupka u ukupnom iznosu od 122.700,00 dinara.

Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž 3759/2023 od 21.11.2023. godine, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana, žalba tužene Republike Srbije i potvrđena presuda Osnovnog suda u Dimitrovgradu P br. 1/23 od 01.06.2023. godine u odnosu na tuženu Republiku Srbiju. Stavom drugim izreke preinačena je ista presuda u odnosu na tuženog Javno preduzeće „Srbijašume“ Beograd – Šumsko gazdinstvo Pirot, tako što je odbijen tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se utvrdi da tužilac ima pravo svojine sa idealnim udelom od 800/1305 na kp.br. .. potes ..., bliže opisanoj u izreci presude i da se obaveže tuženi da tužiocu ovo pravo prizna i trpi upis prava svojine tužioca u javnim knjigama, kao neosnovan. Stavom trećim izreke obavezan je tužilac da drugotuženom isplati na ime troškova postupka iznos od 94.900,00 dinara.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju, iz svih zakonskih razloga iz kojih se revizija može izjaviti, pobijajući presudu u stavu drugom i trećem izreke.

Drugotuženi je podneo odgovor na reviziju.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu, u smislu člana 408. Zakona o parničnom postupku („Sl. glasnik RS“ br. 72/11..10/23), pa je utvrdio da je izjavljena revizija osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti, a nije učinjena ni druga bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. istog Zakona.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je oglašen naslednikom na zaostavštini svog pokojnog dede BB, rešenjem Opštinskog suda u Dimitrovgradu O.br.157/73 od 15.07.1975. godine, a potom je sa ostalim naslednicima, VV i GG, rešenjem Opštinskog suda u Dimitrovgradu R 332/75 od 18.09.1976. godine, izršio fizičku deobu i tom prilikom postao je vlasnik sa udelom od 1/1 na kat. parceli br. .. KO ..., šuma, površine 800m2 potes ..., na kojoj je bio upisan kao vlasnik do 1983. godine. Po novom detaljnom premeru iz 1983. godine kp.br. .. KO ..., površine 800m2 dobila je novi broj .. KO ... površine 1305m2, šuma 6. klase, potez ... i upisana je u listu nepokretnosti broj .. KO ... bez pravnog osnova, na ovde tuženu Republiku Srbiju, kao vlasnika i tuženo Javno preduzeće „Srbijašume“, kao korisnika. Do 2018. godine tužilac je nesmetano čistio i održavao branik na navedenoj parceli, dok mu šumar te godine nije zatražio doznake za seču šume, kada je saznao da je umesto njega na kp.br. .. KO ... kao vlasnik upisana Republika Srbija, a Javno preduzeće „Srbijašume“, kao korisnik parcele.

Imajući u vidu ovako utvrđeno činjenično stanje prvostepeni sud je usvojio tužbeni zahtev u celini jer je utvrdio da je tužilac u zvaničnim evidencijama greškom evidentiran kao Dimitrov Georgi, da su on i njegovi pravni prethodnici bili vlasnici parcele broj 12/76 KO ..., koju su koristili i eksploatisali. Navedena parcela je u postupku obnove premera i katastra dobila broj .., i površinu od 1305 m2, s tim što je veštak geometar utvrdio da se radi o istoj parceli, a da je do razlike u površini došlo jer se površina parcele u popisnom katastru upisivala prema kazivanju vlasnika, bez merenja i računanja, parcele su ucrtane slobodnom rukom na licu mesta, a različiti nazivi potesa, odnosno mesta gde se nalazi parcela ne ukazuju da se parcela starog broja i parcela novog broja nalaze na različitim lokacijama KO ..., jer se potesi ... i ... fizički nalaze na jednom mestu, odnosno radi se o jednom mestu koje ima različite nazive. Upisom svojine Republike Srbije na parceli prekinut je pravni kontinuitet nosioca prava svojine tužioca, a tužilac je, u smislu člana 37. stav 2. Zakona o osnovama svojinsko pravnih odnosa dokazao svoje pravo svojine na nepokretnosti.

Drugostepeni sud je zaključio da je pravilno prvostepeni sud utvrdio pravo svojine u odnosu na Republiku Srbiju na spornoj parceli, ali da nije pravilno odlučio o istaknutom prigovoru pasivne legitimacije, kada je isti ocenio neosnovanim u odnosu na drugotuženog, sa razlozima da je predmet spora utvrđivanja prava svojine na parceli na kojoj je u evidenciji SKN kao korisnik upisan drugotuženi koji vrši faktičku vlast na spornoj parceli. Drugotuženi je nosilac prava korišćenja, koje je manje od prava svojine, pa se u odnosu na drugotuženog tužiocu na može priznati pravo svojine na spornoj parceli.

Prema oceni Vrhovnog suda, odluka drugostepenog suda je doneta uz pogrešnu primenu materijalnog prava u delu odluke o zahtevu za utvrđenje prava svojine tužioca prema tuženom JP „Srbijašume“ Beograd, pored i zajedno sa tuženom Republikom Srbijom.

Članom 3. Zakona o osnovama svojinsko pravnih odnosa propisano je da vlasnik ima pravo da svoju stvar drži, da je koristi i da njome raspolaže u granicama određenim zakonom. Iz navedene zaknske odredbe proizlazi da se pravo svojine sastoji iz ovlašćenja (užih prava) koje čine sadržinu prava svojine i to prava držanja, prava korišćenja i prava raspolaganja. To dalje znači da u tužbi za utvrđenje prava svojine, na strani tuženog, pored i zajedno sa upisanim vlasnikom mora biti obuhvaćen i upisani korisnik na istoj nepokretnosti, jer se radi o nužnim suparničarima, u smislu člana 211. ZPP, prema kojima se zbog prirode tražene pravne zaštite spor mora rešiti samo na jednak način.

Imajući u vidu navedeno, tuženi JP „Srbijašume“ – Šumsko gazdinstvo Pirot, koji je u javnim knjigama upisan kao korisnik na kp.br. .. u KO ... je pasivno legitimisan u pogledu zahteva za utvrđenje prava svojine, pored i zajedno sa tuženom Republikom Srbijom kao upisanim vlasnikom te parcele. S obzirom da su na strani tužioca ispunjeni uslovi za sticanje prava svojine na kp.br. .. potes ..., po kulturi šuma 6. klase koja je ukupne površine 1.306 m2, upisane u list nepokretnosti broj .. za KO ..., i to sa idealnim udelom od 800/1305, prema članovima 20, 21, 22. i 28. Zakona o osnovama svojinsko pravnih odnosa, pravilno je prvostepeni sud zaključio da je pored i istovremeno sa utvrđenim pravom svojine prema tuženoj Republici Srbiji, kao upisanom vlasniku, zahtev tužioca osnovan i prema tuženom JP „Srbijašume“ Beograd – Šumsko gazdinstvo Pirot, kao upisanom korisniku, jer je reč o pasivnim nužnim suparničarima prema kojima se zbog prirode pravne zaštite spor može rešiti samo na jednak način.

Imajući u vidu uspeh tužioca u revizijskom postupku drugotuženi je dužan da tužiocu naknadi troškove tog postupka, i to za sastav revizije u iznosu od 18.000,00 dinara, sudske takse za reviziju 3.800,00 dinara i za revizijsku odluku u iznosu od 5.700,00 dinara, što iznosi 27.500,00 dinara.

Odgovor drugotuženog na reviziju nije bila nužna radnja u ovom postupku, zbog čega drugotuženi nema pravo na troškove revizijskog postupka, koje je tražio i opredelio u odgovoru na reviziju.

Iz navedenih razloga odlučeno je kao u izreci presude, na osnovu člana 416. stav 1. Zakona o parničnom postupku, kao i člana 165. istog Zakona.

Pedsednik veća-sudija

Vesna Subić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković