Odlučujući o dozvoljenosti revizije u smislu člana 404. ZPP („Službeni glasnik RS“, broj 72/11 ... 10/23), Vrhovni sud je ocenio da su ispunjeni uslovi za odlučivanje o posebnoj reviziji, radi ujednačavanja sudske prakse.

Ispitujući pravilnost pobijane presude na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je ocenio da je revizija tužene osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Postupak u ovoj pravnoj stvari iniciran je od strane JSP „Kragujevac“ 28.04.2022. godine, radi naplate duga za komunalne usluge za stan na adresi ulica ... broj .. u Kragujevcu, po računima od aprila 2021. godine do januara 2022. godine. Prema utvrđenim činjenicama, tužena je u ovom stanu stanovala do 25.11.2014. godine, kada je sprovedeno izvršenje njenim prinudnim iseljenjem iz nepokretnosti dodeljene izvršnom poveriocu BB i predate mu u državinu. Nije sporno da navedenu promenu tužena nije prijavila tužiocu.

Na osnovu navedenog, nižestepeni sudovi su zaključili da je prema tuženoj osnovan zahtev za isplatu komunalnih usluga po računima za period od aprila 2021. godine do januara 2022. godine, jer tužena kao registrovani korisnik komunalnih usluga nije tužiocu prijavila promenu u vezi sa pravom korišćenja ili vlasništva predmetne nepokretnosti, te je u poslovnim knjigama tužioca i dalje ostala evidentirana kao korisnik usluga. O osnovanosti zahteva u ovoj parnici, odlučeno je pozivom na odredbe člana 262. stav 1. i 17. Zakona o obligacionim odnosima u vezi sa članom 2, 3. i 13. Zakona o komunalnim delatnostima i člana 3, 4, 9, 11, 25, 26. i 27. Odluke o objedinjenoj naplati komunalnih i drugih usluga.

Po oceni Vrhovnog suda, osnovano se revizijom tužene osporava pravilnost primene materijalnog prava od strane nižestepenih sudova. Navodima revizije da ovo nije prva parnica vođena od strane tužioca protiv tužene za naplatu komunalnih usluga nakon njenog iseljenja i predaje stana određenom licu u svojinu i državinu, da je tužilac pre ovog postupka već imao saznanje da tužena ne koristi komunalne usluge, te da je postupao nesavesno i suprotno tom saznanju tuženu i dalje evidentirao kao korisnika komunalnih usluga, osporeno je stanoviše nižestepenih sudova o osnovanosti tužbenog zahteva u ovoj pravnoj stvari. Po nalaženju Vrhovnog suda, ne uzimanjem u obzir okolnosti isticanih u postupku od strane tužene vezano za okončan spor o istovrsnom zahtevu za period koji prethodi ovde utuženom, uz istovetno utvrđenje o vremenu i načinu promene do koje je došlo 25.11.2014. godine i isprava iz sudskih postupaka koje ove navode potvrđuju, zbog pogrešne primene materijalnog prava činjenično stanje je nepotpuno utvrđeno.

Radi pravilne primene materijalnog prava, u vidu treba imati da u vršenju poslova objedinjene naplate komunalnih i drugih usluga, tužilac je dužan da postupa u skladu sa zakonskom regulativom i isto kao i vršilac komunalne delatnosti postupa po dužnostima i ovlašćenjima propisanim u Zakonu o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, 88/11 ... 95/18. Ovim zakonom, u članu 23. propisano je ovlašćenje javnog preduzeća da u saradnji sa drugim organima prikuplja podatke o korisniku komunalne usluge. Svrha ovog propisivanja je da se omogući utvrđenje i evidentiranje o stvarnim korisnicima komunalnih usluga, uvek kada o tome nema dovoljnih ili tačnih podataka, odnosno ukaže potreba da se određeni podaci provere. Takav je i slučaj kada se u sudskom postupku prema evidentiranom korisniku za naplatu potraživanja iz ranijeg perioda dođe do pouzdanih podataka i dokaza o promeni vlasništva na nepokretnosti, sledom kojih bi u daljem postupanju bilo moguće službenim putem sprovesti promenu u evidentiranju stvarnog korisnika komunalnih usluga kao obveznika plaćanja naknade koju tužilac kao javno preduzeće naplaćuje.

Kod činjenica da je tužena iz predmetnog stana prinudno iseljena dana 25.11.2014. godine i tog dana nepokretnost predata u državinu drugom licu kao izvršnom poveriocu, i priloženog o tome da je tužilac protiv tužene pre ovog vodio postupak radi duga za komunalne usluge za raniji period (od decembra 2017. godine do novembra 2018. godine), koji je okončan presudom Višeg suda u Kraljevu Gž 203/20 od 12.05.2020. godine, pravnosnažnim odbijanjem tužbenog zahtev tužioca, a da je postupak u ovoj pravnoj stvari iniciran 28.04.2022. godine, propušteno je da se utvrdi da li je tužilac do saznanja o promeni korisnika komunalnih usluga došao pre iniciranja ovog postupka protiv tužene i ceni da li je po svojim ovlašćenjima preduzeo odgovarajuće radnje radi evidentiranja stvarnog korisnika, kao i od kakvog je značaja okolnost ako to nije učinio.

U ponovnom postupku, radi pravilne primene materijalnog prava, potrebno je utvrditi da li je tužiocu kao javnom preduzeću bila dostupna činjenica o promeni korisnika komunalne usluge, odnosno da li je o toj promeni pouzdanog znanja imao ili s izvesnošću mogao imati pre pokretanja postupka za naplatu potraživanja prema tuženoj 28.04.2022. godine, i nezavisno od izostanka formalne prijave promene s njene strane, iznova odlučiti o zahtevu tužioca upravljenom prema tuženoj, imajući u vidu dužnost savesnog vršenja službenih poslova i ovlašćenja kojima tužilac raspolaže u obavljanju poslova od javnog interesa.

Iz iznetih razloga, nižestepene presude su morale biti ukinute i predmet vraćen prvostepenom sudu na ponovno suđenje. Kao akcesorna, ukinuta je i odluka o troškovima postupka, primenom člana 165. stav 3. ZPP.

Na osnovu člana 416. stav 2. ZPP, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Jelica Bojanić Kerkez,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković