U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a revizijom se određeno ne ukazuje na bitne povrede postupka zbog kojih se revizija može podneti, u smislu člana 407. stav 1. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, katastarska parcela .../... se u listu nepokretnosti ... KO ... vodila kao poljoprivredno zemljište, u vlasništvu tužilje, a na njen zahtev rešenjem od 27.02.2018. godine odobrena je promena namene korišćenja poljoprivrednog zemljišta u građevinsko zemljište radi izgradnje vikend objekta. Ova promena upisana je u list nepokretnosti, pa se sporna parcela sada vodi kao ostalo veštački stvoreno neplodno zemljište, po vrsti građevinsko zemljište van gradskog građevinskog područja. Iz nalaza geodetskog biroa od 24.04.2018. godine, na terenu preko sporne katastarske parcele prolazi asfaltni lokalni put Zlatibor – Rudine, koji nije geodetski snimljen i ucrtan. Prema nalazu i mišljenju veštaka, ukupna zauzeta površina tužiljine parcele iznosi 4.057 m2. Iz izveštaja Poreske uprave, Odsek Čajetina od 26.03.2018. godine utvrđeno je da prosečna tržišna vrednost navedene parcele iznosi 2.100,00 dinara po m2, što pomnoženo sa zauzetom površinom parcele iznosi 8.519.700,00 dinara.

Prema članu 58. stav 2. Ustava Republike Srbije, do dozvoljenog oduzimanja prava svojine koje ne predstavlja povredu prava na imovinu može doći pod kumulativno ispunjenim uslovima: da je učinjeno u javnom interesu utvrđenom na osnovu zakona i da je učinjeno uz naknadu koja ne može biti niža od tržišne.

Odredbom člana 2. stav 6. Zakona o planiranju i izgradnji („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 72/09) propisano je da je površina javne namene prostor određen planskim dokumentom za uređenje ili izgradnju objekata javne namene ili javnih površina, za koje je predviđeno utvrđivanje javnog interesa u skladu sa posebnim zakonom (ulice, trgovi, parkovi i drugo). Shodno odredbi člana 10. stav 2. Zakona o javnoj svojini („Službeni glasnik Republike Srbije“broj 72/11), dobrima u opštoj upotrebi u javnoj svojini, u smislu tog zakona, smatraju se one stvari koje su zbog svoje prirode namenjene korišćenju svih i koje su kao takve određene zakonom (javni putevi, javne pruge, mostovi i tuneli na javnom putu, pruzi ili ulici, ulice, trgovi, javni parkovi, granični prelazi i drugo). Prema stavu 7. istog člana, dobra u opštoj upotrebi su u svojini Republike Srbije, izuzev puteva II reda koji su u svojini autonomne pokrajine na čijoj se teritoriji nalaze, kao i izuzev nekategorisanih puteva, opštinskih puteva i ulica (koji nisu deo autoputa ili državnog puta I i II reda) i trgova i javnih površina koji su u svojini jedinice lokalne samouprave na čijoj se teritoriji nalaze.

U konkretnom slučaju, deo sporne nepokretnosti tužilje je izuzet i preko njega prolazi asfaltni lokalni put, pri čemu prethodno nije sprovedena zakonska procedura utvrđivanja javnog interesa, izuzimanja dela privatne parcele i isplata novčane naknade vlasniku.

Predmetno zemljište se faktički koristi kao ulica - javni put (član 2. tačka 12. Zakona o javnim putevima). Na taj način izvršena je tzv. faktička eksproprijacija, koja upravo i nastaje kada se na zemljištu grade putevi, infrastrukturni i drugi objekti u javnom interesu, iako ne postoji rešenje o eksproprijaciji zemljišta, odnosno njegovom izuzimanju iz poseda. Kako je zemljište privedeno nameni u skladu sa planskim aktom i po sili zakona postalo javna svojina, tužilja kao vlasnica tog zemljišta ne može trpeti štetne posledice zato što nadležni organ nije sproveo upravni postupak i doneo rešenje o eksproprijaciji koje bi bilo osnov za isplatu novčane naknade.

Nižestepeni sudovi prihvatili su procenu tržišne vrednosti nepokretnosti prema izveštaju Poreske uprave, koja u smislu člana 42. stav 2. Zakona o eksproprijaciji predstavlja najniži iznos naknade za eksproprisanu nepokretnost, pa je neosnovan revizijski navod da je visina tržišne naknade previsoko odmerena.

S obzirom na navedeno, neosnovani su i revizijski navodi da nije bilo zakonskog osnova da se tužilji dosudi naknada na ime faktičke eksproprijacije te da se ne radi o oduzimanju tužiljine parcele već o ograničavanju njenih svojinskih prava.

Iz navedenih razloga, Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u izreci, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP.

Predsednik veća-sudija

Jasminka Stanojević, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić