U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju ovaj sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, na kat. parc. ... KO ..., ulica ..., činile su kuća i dve zgrade površine 315m2 sa dvorištem površine 305m2. Te nepokretnosti bile su upisane na ime BB, oca ovde tužilje. Tužilja AA je ćerka pok. BB, rođena je 1947. godine u ... Rešenjem nadležnog suda u Izraelu tužilja je oglašena za jedinog naslednika iza smrti pokojnog BB, a stranoj odluci je priznata pravna važnost od strane Okružnog suda u Nišu rešenjem od 04.05.1997. godine. Pokojni BB je iza svoje smrti ostavio najbliže srodnike i to sinove: VV, GG i DD. Sinovi GG i DD oglašeni su za umrle. Pored VV, GG i DD pok. BB imao je i tri ćerke, ĐĐ, EE i ŽŽ koje su takođe oglašene za umrle. U životu su ostali sada pok. VV i GG sin ZZ. VV je tražio pokretanje ostavinskog postupka po isteku roka iz člana 7. stav 3. Zakona o postupku sa imovinom koju su sopstvenici morali napustiti za vreme okupacije. Sreski sud u Pirotu je doneo rešenje O. broj 12/52 od 01.07.1952. godine kojim su za naslednike na celokupnoj imovini pok. BB oglašeni VV i unuk ZZ iz ... Međutim, po žalbi Javnog okružnog tužioca, rešenjem Okružnog suda u Pirotu Gž. br. 660/53 od 02.02.1953. godine to rešenje je prienačeno tako da je za naslednike na celokupnoj imovini pok. BB oglašen njegov sin VV i to u delu na jednoj trećini a država FNRJ na dve trećine imovine, pri čemu se iz sadržine obrazloženja tog rešenja može zaključiti da je prilikom donošenja ostavinskog rešenja propušteno da se uzme u obzir i primena Zakona o postupku sa imovinom koju su sopstvenici morali napustiti za vreme okupacije. U postupku izvršenja rešenja Gž. 660/53 od 02.02.1953. godine, državi FNRJ je pripala kuća u ulici ..., sa tri male i jednom velikom šupom i štalom u dvorištu, ukupne površine placa od 620m2, dok su pok. VV pripala dva vinograda. Prema zapisniku o primopredaji privatne nepokretne imovine iza pok. BB od 23.06.1954. godine, utvrđeno je da je u prisustvu Komisije izvršena podela imovine po izvršnom rešenju Okružnog suda u Pirotu Gž. 660/53 od 02.02.1953. godine i to tako što su državi FNRJ pripale nepokretnosti u ulici ..., a pok. VV su pripala dva vinograda. Jedan primerak je potpisao VV i članovi komisije i isti je snabdeven štambiljem Gradskog odbora Pirot, a u drugom primerku je mašinom za kucanje ispisano ime VV s.r, zatim su navedeni članovi komisije čija su imena takođe ispisana na mašini sa konstatacijom s.r., te se konstatuje da je prepis veran originalu i nalazi se kod sekretara Narodnog odbora i dva potpisa lica ispred napomene „sravnila“. Shodno tome sud je zaključio da drugi primerak zapisnika predstavlja prepis prvog zapisnika koji je original. Donošenjem Zakona o nacionalizaciji najamnih zgrada i građevinskog zemljišta i Uredbe o postupku za utvrđivanje nacionalizacije, sporna nepokretnost - parcela sa objektima upisana je kao društvena svojina izgrađeno i neizgrađeno građevinsko zemljište. U tom smislu doneto je i rešenje 05-2172/1-60 od 09.02.1960. godine. Iz izveštaja Službe za katastar nepokretnosti od 29.01.1956. godine proizlazi da je po spisku promena broj 114/97 predmetna parcela bila upisana u posedovni list broj ... kao društvena svojina korisnika Preduzećea za gazdovanje stambenim zgradama iz Pirota na osnovu ugovora o prenosu prava Ob. r 1743/66 da bi 1993. godine bila upisana u posedobni list broj ... na ime Društvenog fonda za gradsko građevinsko zemljište zbog promene imena i pripajanja Preduzeću za gazdovanje stambenim zgradama tom fondu. Tužilja je smatrala da joj od strane Opštine Pirot izvršena eksproprijacija. Pokrenula je postupak kod Opštinskog suda u Pirotu u predmetu P 134/01 i tražila naknadu štete za porušenje objekte kao i za dvorište, te za utvrđivanje prava susvojine na nepokretnostima, a tražila je i poništaj upisa kod Službe za katastar nepokretnosti u parnici P 1078/03 pred Opštinskim sudom u Pirotu, ali je te sporove izgubila. Tužilja je živela sa roditeljima u ... ulici, a od 1957. godine se odselila u ... Nakon toga prvi put je došla u Pirot 1975. godine, a nakon toga je dolazila svake tri do četiri godine, kada je obilazila kuću u Pirotu. Kada je došla u decembru 1995. godine videla je da kuće nema i da su na tom mestu izgrađene stambene zgrade. Pok. VV od preseljenja u ... nije dolazio u Pirot.

Shodno ovako utvrđenom činjeničnom stanju, prvostepeni sud nalazi da je tužbeni zahtev tužilje neosnovan iz sledećih razloga: Činjenica je da je od strane Okružnog suda u Pirogu doneto rešenje O 12/52 od 01.07.1952. kojim je za vlasnika na celokupnoj imovini BB oglašen VV i unuk ZZ iz .... Međutim, rešenjem Okružnog suda u Pirotu Gž. br. 660/53 od 02.02.1953. godine preinačeno je napred navedeno rešenje tako da je za naslednika na celokupnoj imovini pok. BB oglašen njegov sin VV i to u delu od 1/3, a država FNRJ oglašena za naslednika na 2 /3. Nakon toga je sprovedeno izvršenje tj. deoba te imovine, pa su sada pokojnom VV na ime dela od 1/3 zaostavštine pok. BB, pripala dva vinograda dok je sada sporna nepokretnost - kuća u ulici ... sa tri male i jednom velikom šupom u dvorištu, ukupne površine placa 620m2 pripala FNRJ. Ulica je menjala nazive pa se jedno vreme zvala i ulica ... U postupku deobe ta nepokretnost je predata državi 1954. godine.

Ovako pravno stanovište prvostepenog suda u svemu prihvata i drugostepeni sud. Pri tome zaključuje da je fizičkom deobom sprovedenom nakon procene vrednosti naslednog dela pok. VV i udela države FNRJ, država postala vlasnik predmetnih objekata u ulici ... - kasnije ulica ... odnosno sada ulica ... Tužilja osim promena u katastru zemljišta u prvom premeru nije pružila nikakav poseban dokaz da se sada sporna imovina za koji se traži naknada po posebnom pravnom osnovu, mogla tretirati kao vlasništvo pokojnog VV njenog oca.

Ocenjujući navode revizije Vrhovni kasacioni sud nalazi da se zaključak i ocena nižestepenog suda zasniva na pravilnoj oceni utvrđenih činjenica i pravilnoj primeni materijalnog prava. Od Sreskog suda u Pirotu doneto je rešenje O 12/52 od 01.07.1952. godine kojim je za naslednike na celokupnoj imovini pok. BB oglašeni njegov sin VV i unuk ZZ iz ... VV je tražio pokretanje ostavinskog postupka po isteku roka iz člana 75. stav 3. Zakona o postupku sa imovinom koju su sopstvenici morali napustiti za vreme okupacije i imovina koja im je oduzeta od strane okupatora i njegovih pomagača („Službeni list DFJ“ br. 36/45, 105/46, 88/47 i 99/48). Stoga se kao naslednik dela imovine koja bi pripala njegovoj braći i sestrama (a koju imovinu nisu koristili) javlja država FNRJ. Zato je po žalbi javnog tužioca rešenjem Okružnog suda u Pirotu Gž 660/53 od 02.02.1953. godine preinačeno prvostepeno nasledno rešenje i za naslednike na celokupnoj imovini pok. BB oglašen njegov sin VV na 1/3 i država FNRJ na 2/3 imovine. U postupku izvršenja rešenja Gž 660/53, deobom, državi FNRJ je pripala kuća u ulici ... sa tri male i jednom velikom šupom i štalom u dvorištu, ukupne površine placa od 620m², dok su VV pripala dva vinograda. Iz stoga jasno proizilazi da su deobom sporne nepokretnosti pripale na deo državi FNRJ, pa tužilja nema pravni osnov za sticanje i potraživanje prava na tim nepokretnostima. Tužilji nije od države niti njenog pravnog prethodnika oduzeta sporna nepokretnost da bi se moglo smatrati da je izvršena faktička eksproprijacija. Osim toga, tužilja je, smatrajući da je od Opštine Pirot izvršena eksproprijacija, pokrenula postupak kod Opštinskog suda u Pirotu u predmetu P 134/01 i tražila naknadu štete za porušene objekte i za oduzeto dvorište, utvrđenje prava svojine na tim nepokretnostima, kao i poništaj upisa kod Službe za katastar nepokretnosti. Međutim, taj spor je izgubila. Činjenica da je prema izveštaju Službe za katastar nepokretnosti u Pirotu od 29.02.1996. godine, 04.12.1997. godine i 10.05.2001. godine, sporna nepokretnost u toku vršenja premera 1953. godine bila uknjižena na pok. oca tužilje VV. Međutim, tužilja nije ponudila druge dokaze da je pok. VV posedovao kakav drugi pravni osnov, podoban za upis prava svojine u toj javnoj knjizi. Činjenica da je pok. VV upisan kao sopstvenik te nepokretnosti prilikom premera (prvom premeru) ne znači da je taj upis bio validan. Taj upis se vršio na osnovu faktičkog stanja i neformalnog kazivanja i isti nije mogao opstati bez validnog pravnog osnova. Stoga se ne mogu prihvatiti navodi revizije da je pok. VV bio vlasnik sporne nepokretnosti i da ga je tužilja legitimno nasledila.

Tačno je da je nakon donošenja rešenja Okružnog suda u Pirotu Gž 660/53 i deobe, Opština Pirot nije bila upisana kao vlasnik te nepokretnosti, već je kasnije vlasnik te nepokretnosti postalo Preduzeće za gazdovanje stambenim zgradama, a nakon toga Društveni fond za GGZ – po osnovu ugovora o prenosu prava Ov-1.743/65. Po tadašnjim propisima prenos prava na nepokretnostima se mogao vršiti i bez upisa u katastar uz posedovanje validnog pravnog osnova za sticanje prava svojine pravnog prethodnika. U ovom slučaju, taj pravni osnov je postojao (naznačeno rešenje Okružnog suda u Pirotu i sprovedena deoba). Stoga su neprihvatljivi navodi revidenta da je tužena svojinu na spornoj nepokretnosti zasnovala na osnovu derelikcije.

U reviziji se osporava i pravilnost utvrđenog činjeničnog stanja. Međutim, prema članu 407. stav 2. ZPP revizija se ne može izjaviti zbog pogrešnog ili nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja pa se Vrhovni kasacioni sud nije mogao upuštati u ocenu tih navoda. Ni ostali navodi revizije nisu od posebnog značaja za donošenje drugačije odluke.

Imajući u vidu napred izneto, Vrhovni kasacioni sud je na osnovu člana 414. ZPP, odlučio kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

dr Dragiša B. Slijepčević,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić