Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilja je blagovremeno izjavila reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pravilnost pobijane primenom člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“, br. 72/11, ... 18/20), Vrhovni kasacioni sud je ocenio da revizija tužilje nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni kasacioni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tuženi je kao advokat zastupao predlagače u vanparničnom postupku pred Drugim osnovnim sudom u Beogradu u predmetu R1 706/2011. Pravnosnažnim rešenjem Drugog osnovnog suda u Beogradu R1 706/2011 od 22.05.2014. godine (postalo pravnosnažno 12.06.2015. godine) protivnik predlagača, ovde tužilja je obavezana da predlagačima plati naknadu za izuzeto građevinsko zemljište u visini od 80.672.160,50 dinara, kao naslednicima ranijeg sopstvenika nacionalizovanog zemljišta, pokojnog BB, kao i troškove tog postupka. Tuženi je kao advokat zastupao predlagače i u izvršnom postupku koji je pokrenut na predlog predlagača i sproveden tako što je Narodna banka Srbije sprovela zaključak izvršitelja Miloša Joksimovića i isplatila iznos glavnog duga sa zakonskom zateznom kamatom izvršnim poveriocima – predlagačima na njihove račune, a troškove vanparničnog postupka i izvršnog postupka je uplatila na račun punomoćnika predlagača, ovde tuženog advokata. Tuženom su isplaćeni troškovi vanparničnog postupka u iznosu od 792.750,00 dinara i troškovi izvršnog postupka u iznosu od 915.410,00 dinara, ukupno 1.708.160,00 dinara. Nakon izvršene isplate rešenjem Vrhovnog kasacionog suda Rev 2180/2015 od 27.12.2016. godine ukinuta su rešenja Višeg suda u Beogradu Gž 8724/2004 od 12.06.2015. godine i Drugog osnovnog suda u Beogradu R1 706/2011 od 22.05.2014. godine (osim u odbijajućem delu odluke o kamati) i predmet je vraćen Drugom osnovnom sudu u Beogradu na ponovno suđenje, koji još nije završen.

Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je smatrao da je ukidanjem rešenja na osnovu kojeg je izvršena isplata tuženom, da je otpao pravni osnov po kome su tuženom isplaćeni troškovi vanparničnog i izvršnog postupka, i da se na taj način tuženi neosnovano obogatio, sa kojih razloga je obavezao tuženog da tužilji isplati 1.708.160,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 01.11.2017. godine do isplate, primenom člana 210. i člana 214. Zakona o obligacionim odnosima.

Po oceni Vrhovnog kasacionog suda, pravilno je odlučio drugostepeni sud kada je preinačio prvostepenu presudu i odbio, kao neosnovan zahtev tužilje, pravilnom primenom materijalnog prava.

Članom 89. stavom 1. Zakona o obligacionim odnosima propisano je da je punomoćje ovlašćenje za zastupanje koje vlastodavac pravnim poslom daje punomoćniku, stavom 2. istog člana da postojanje i obim punomoćja su nezavisni od pravnog odnosa na čijoj je podlozi punomoćje dato. Članom 91. stavom 1. istog zakona propisano je da punomoćnik može preduzimati samo one pravne poslove za čije je preduzimanje ovlašćen, stavom 3. istog člana, da posao koji ne dolazi u redovno poslovanje može punomoćnik preduzeti samo ako je posebno ovlašćen za preduzimanje tog posla, odnosno vrste poslova među koje on spada. Članom 210. stavom 1. istog zakona prpisano je kad je neki deo imovine jednog lica prešao na bilo koji način u imovinu nekog drugog lica, a taj prelaz nema svoj osnov u nekom pravnom poslu ili u zakonu, sticaoc je dužan da ga vrati, a kad to nije moguće – da naknadi vrednost postignute koristi, dok je stavom 2. istog člana propisano da obaveza vraćanja, odnosno naknada vrednosti nastaje i kad se nešto primi s obzirom na osnov koji se nije ostvario ili koji je kasnije otpao.

Članom 88. stavom 1. ZPP propisano je da obim punomoćja određuje stranka, stavom 2. istog člana da stranka može da ovlasti punomoćnika da preduzima pojedine određene radnje ili da preduzima sve radnje u postupku.

Kada se imaju u vidu citirane odredbe zakona, a kod utvrđenog da je tuženi, kao advokat zastupao predlagače u vanparničnom postupku pred Drugim osnovnim sudom u Beogradu, da ih je nakon pravnosnažno okončanog vanparničnog postupka zastupao i u postupku izvršenja, koji je pokrenut na njihov predlog i da je izvršenje sprovedeno tako što je Narodna banka Srbije isplatila iznos glavnog duga sa kamatom predlagačima na njihove račune, a troškove vanparničnog i izvršnog postupka na račun tuženog, po punomoćju, to je pravilan zaključak drugostepenog suda da tuženi nije u obavezi da tužilji vrati iznos koji mu je kao punomoćniku lica koja je zastupao u vanparničnom i izvršnom postupku isplaćen na ime troškova vanparničnog i izvršnog postupka. Naime, advokat, kao punomoćnik izvršnog poverioca ovlašćen je da u izvršnom postupku u ime i za račun izvršnog poverioca naplati njegovo ukupno novčano potraživanje na ime glavnog potraživanja, zakonske zatezne kamate i troškove postupka, s tim što postoji zakonska mogućnost da novčano potraživanje na ime troškova postupka bude isplaćeno advokatu, po punomoćju datom od strane izvršnog poverioca. Kako su u konkretnom slučaju predlog za izvršenje podnela lica koja su po izvršnom naslovu označena kao lica u čiju korist je dosuđena naknada za eksproprisanu nepokretnost, a tuženi je istupao kao njihov punomoćnik i u vanparničnom i u izvršnom postupku i kako su isti ovlastili tuženog da u njihovo ime i za njihov račun primi novčana sredstva na ime troškova vanparničnog i izvršnog postupka, koja su i isplaćena tuženom, to u toj situaciji tužilja nije ovlašćena da od tuženog traži povraćaj novčanih sredstava koja su tuženom isplaćena u izvršnom postupku po datom punomoćju.

Stoga su neosnovani navodi revizije o pogrešnoj primeni materijalnog prava.

Sa napred navedenih razloga, a na osnovu člana 414. stav 1. ZPP odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Dobrila Strajina,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić