Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilja-protivtužena je blagovremeno izjavila reviziju, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. ZPP učinjene u postupku pred drugostepenim sudom, pogrešne primene materijalnog prava i pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu u smislu odredbi člana 403. stav 2. tačka 1. i člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ...10/23) u vezi člana 208. Porodičnog zakona („Službeni glasnik RS“ br 18/05 ... 6/15) i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Nema ni bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1, u vezi člana 231. ZPP, pošto je drugostepeni sud zasnovao presudu na činjenicama koje su utvrđene od strane prvostepenog suda, a revizijom se izričito ukazuje da u vreme zaključenja glavne rasprave nije postojala pravnosnažna presuda krivičnog suda po podnetim krivičnim prijavama tužilje-protivtužene, za koju bi parnični sud bio vezan u smislu člana 13. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravnosnažnom presudom od 22.11.2018. godine, maloletni sin stranka AA, rođen ...2010. godine, poveren je na samostalno vršenje roditeljskog prava majci i određen način održavanja ličnih odnosa sa ocem prema modelu: svakog utorka i četvrtka u periodu kada dete ide pre podne u školu, posle nastave do 19.00 časova, a kada ide posle podne u školu od 9.00 časova ujutru do početka nastave, svaki drugi vikend od završetka nastave, petkom do 19.00 časova u nedelju, polovinu letnjeg i polovinu zimskog raspusta, s tim da ako roditelji letuju u istom mestu dete će dva dana u nedelji od 9.00 do 20.00 časova provoditi sa drugim roditeljem, svaki drugi verski i državni praznik, svaki drugi rođendan deteta i dan krsne slave oca. Narušena partnerska komunikacija i sukob stranaka oko poveravanja deteta posledično su uticali na roditeljsku komunikaciju i stvorili teškoće u tumačenju sadržine sudske odluke, što je rezultiralo podnošenjem krivičnih prijava tužilje-protivtužene protiv tuženog-protivtužioca. Sukob stranaka je godinama eskalirao, kontinuiranim uvlačenjem institucija u ovakve odnose i pokušajima da se potvrde sopstevene pozicije, bez suštinske motivacije za njegovo rešavanje i preuzimanje odgovornosti za situaciju u porodici. Obe stranke poseduju kapacitete za zadovoljavanje bazičnih potreba deteta u domenu preuzimanja osnovne nege i brige i imaju adekvatne socio-ekonomske uslove. Maloletni AA je visokointeligentan, višeg stepena zrelosti u odnosu na kalendarski uzrast, emotivno je vezan za oba roditelja, najviše bi voleo da se roditelji slažu, ima razvijene mehanizme procene i samozaštite u potencijalno neprijatnim situacijama tako što razgovara sa jednim roditeljem o drugom. Viđanje oca i sina u kontrolisanim uslovima bilo bi suprotno najboljim interesima deteta i predstavljalo bi rizik za njegovu institucijalnu traumatizaciju.

Sa polazištem na ovako utvrđene činjenice, da životno doba deteta zahteva vršnjačku socijalizaciju, kao i mišljenje organa starateljstva o potrebi prilagođavanja modela viđanja uzrastu deteta, nižestepeni sudovi su odlučili o sadržini izmenjenog modela održavanja ličnih odnosa pozivom na odredbe člana 6. stav 1., člana 161. stav 1. i člana 266. Porodičnog zakona.

Po oceni Vrhovnog suda, pravilno su nižestepeni sudovi procenili da utvrđene partnerske relacije stranaka, u sklopu sa uzrastom maloletnog deteta i njegovim mišljenjem čija autentičnost nije upitna, opravdavaju izmenu dosadašnjeg modela održavanja ličnih odnosa.

Činjenično je razjašnjeno da je u vreme donošenja prethodne odluke suda maloletni AA bio u uzrastu od ... godina, da je u vreme zaključenja glavne rasprave pred prvostepenim sudom imao ... godina i da je prilikom davanja mišljenja u organu starateljstva izrazio želju da se roditelji dogovaraju u skladu sa njegovim potrebama. Po mišljenju organa starateljstva, kod parničnih stranaka nema autentične motivacije za rešavanje kontinuiranih konfliktnih odnosa, obraćanje institucijama vezano je za pokušaj da se potvrde sopstvene pozicije, pa je s obzirom na uzrast deteta za stručnu procenu njegovog najboljeg interesa, pravilno uzeto u obzir i vrednovano mišljenje maloletnog AA u skladu sa članom 266. stav 1. i stav 3. tačka 3. Porodičnog zakona.

Tužilja-protivtužena u reviziji ponavlja navode isticane u žalbi, o čijoj neosnovanosti je drugostepeni sud dao potpune razloge u skladu sa članom 396. stav 1. ZPP.

Promenjeni model odžavanja ličnih odnosa, i po oceni Vrhovnog suda, primeren je sadržini organizacije života i aktuelnim uzrasnim potrebama maloletnog AA, koji je prilikom davanja mišljenja naveo pozitivan primer vršnjaka iz okruženja kod koga viđanje roditelji prilagođavaju dečjim, a ne sopstvenim potrebama. Određenim modelom održavanja ličnih odnosa zadovoljavaju se razvojne potrebe maloletnog deteta i njegova emocioanalna stabilnost, što čini neprihvatljivim navode revizije kojima se analizira buduća organizacija života deteta i ponovo iznose sopstveni stavovi o dečjim potrebama.

Iz iznetih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Vesna Subić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković