Prema utvrđenom činjeničnom stanju, rešenjem Grada Kraljeva eksproprisana je uz naknadu kat.parc. broj .. u površini od 16 ara 78 m2 i kat.parc. broj .. površine 13 arra 01 m2, obe KO ..., čiji je vlasnik predlagač, radi izgradnje dela auto-puta E- 761 Pojate - Preljina, Kruševac Adrani – Pozajmište 17 u korist Republike Srbije po predlogu „Koridori Srbije“ d.o.o. Beograd. Predlagač i protivnik predlagača nisu postigli sporazum o naknadi za eksproprisano zemljište. Iz izveštaja Ministarstva finansija, Poreske uprave, Odsek za kontrolu izdvojenih aktivnosti Kraljevo, utvrđena je tržišna vrednost zemljišta u KO ... i to poljoprivrednog zemljišta u iznosu od 180,00 dinara po 1 m2 i građevinskog zemljišta u iznosu od 200,00 po 1 m2. Radi utvrđivanja cene po 1 m2, kao i ukupne cene na ime eksproprisanog građevinskog zemljišta, obavljeno je veštačenje putem veštaka građevinske struke Miluna Slavkovića. Veštak je u svom nalazu i mišljenju utvrdio primenom komparativne metode, upoređujući i koristeći podatke o prometovanim vrednostima građevinskog zemljišta u KO ... prema podacima i ostvarenim prometima RGZ. Veštak je na osnovu tri prometa utvrdio tržišnu vrednost predmetnih parcela, po ceni od 506,33 dinara, što za ukupnu površinu od 19.844 m2 daje iznos od 10.047.612,52 dinara.

Na osnovu ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su primenom odredbi člana 58. Ustava RS, člana 2. stav 1. tačka 4, 82. i 83. Zakona o planiranju i izgradnji, člana 1, 41, 40. stav 2, 42, 54. stav 4. Zakona o eksproprijaciji, odredili naknadu za eksproprisanu parcelu, kao građevinsko zemljište, i biljne zasade u visini utvrđenoj nalazom veštaka građevinske struke Miluna Slavkovića.

Po oceni Vrhovnog suda, materijalno pravo u ovoj pravnoj stvari je pravilno primenjeno, zbog čega se zakonitost drugostepenog rešenja neosnovano pobija revizijom predlagača.

Prema članu 3. (stav 1.) Zakona o utvrđivanju javnog interesa i posebnim postupcima radi realizacije projekta izgradnje infrastrukturnog koridora auto-puta E-761, deonica Pojate-Preljina („Službeni glasnik RS“ broj 49/2019 od 08.07.2019. godine) utvrđen je javni interes za eksproprijaciju nepokretnosti u cilju privođenja zemljišta nameni radi izgradnje Moravskog koridora sa pratećom infrastrukturom, u skladu sa Uredbom o utvrđivanju Prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora auto-puta E-761, deonica Pojate-Preljina ("Službeni glasnik RS", broj 98/13, u daljem tekstu: Uredba) i svim budućim izmenama i dopunama Uredbe, kao i na osnovu drugog planskog osnova koji je propisan Zakonom kojim se uređuje prostorno planiranje i izgradnja objekata, uključujući i javni interes za eksproprijaciju nepokretnosti potrebnih za obezbeđivanje građevinskog materijala, za pozajmišta, odlagališta i kamenolome uz rečni tok i trasu auto-puta E-761, javni interes za izgradnju infrastrukture koja se izmešta zbog izgradnje Moravskog koridora, kao i javni interes za eksproprijaciju za izgradnju privremenih objekata u funkciji izgradnje glavnog objekta i objekata za iskopavanje ili odlaganje građevinskog materijala. Za eksproprisanu nepokretnost vlasnik ima pravo na naknadu koja ne može biti niža od tržišne vrednosti nepokretnosti (stav 2.)

Odredbom člana 41. stav 2. Zakona o eksproprijaciji („Službeni glasnik RS“ br. 53/95 ... 106/16), propisano je da se visina naknada u novcu za eksproprisane nepokretnosti određuje po tržišnoj ceni, prema okolnostima u momentu zaključenja sporazuma o visini naknade, a ako sporazum nije postignut, prema okolnostima u momentu donošenja pravostepene odluke o naknadi. Na osnovu odredbe člana 42. istog Zakona, naknada za ekspropisano poljoprivredno zemljište i građevinsko zemljište, određuje se u novcu, prema tržišnoj ceni takvog zemljišta, ako zakonom nije drugačije propisano (stav 1.). Procenu tržišne cene iz stava 1. ovog člana vrši organ nadležan za utvrđivanje poreza na prenos apsolutnih prava na nepokretnostima (stav 2.).

Na osnovu odredbe člana 88. stav 1. Zakona o planiranju i izgradnji (''Službeni glasnik RS'', br. 72/09 ... 9/20), kada se planskim dokumentom promeni namena poljoprivrednog i šumskog u građevinsko zemljište, organ nadležan za donošenje planskog akta je dužan da u roku od 15 dana od stupanja na snagu tog dokumenta, organu nadležnom za poslove državnog premera i katastra dostavi planski dokument koji sadrži popis katastarskih parcela kojima je promenjena namena ili opis granica planskog dokumenta, sa popisom katastarskih parcela i odgovarajućim grafičkim prikazom. Od dana stupanja na snagu planskog dokumenta kojim je izvršena promena namene poljoprivrednog i šumskog zemljišta u građevinsko zemljište, vlasnik takvog zemljišta ostvaruje sva prava vlasnika na građevinskom zemljištu, u skladu sa ovim zakonom (stav 9.).

U konkretnom slučaju, predmetne katastarske parcele nalaze se u obuhvatu prostornog plana područja posebne namene planirane za javnu namenu za trasu i objekte na auto-putu i u funkciji je izgradnje auto-puta, planirane trase auto-puta E- 761, na osnovu Uredbe o utvrđivanju prostornog plana područja posebne namene infrastrukturnog koridora auto-puta E-761, deonica Pojate- Preljina („Službeni glasnik RS“, br. 98/13). To znači da predlagaču naknada za predmetne parcele pripada na osnovu njihove tržišne vrednosti kao građevinskog zemljišta o kojoj se izjasnio sudski veštak građevinske struke u svom nalazu i mišljenju na kom su zasnovane odluke nižestepenih sudova.

Ne stoje navodi revizije predlagača kojim se ukazuje da je predlagaču dosuđena prosečna vrednost, a ne tržišna vrednost predmetnih parcela. U konkretnom slučaju, nižestepeni sudovi su pravilno predlagaču naknadu priznali na osnovu nalaza i mišljenja sudskog veštaka koji se o tržišnoj ceni predmetnog zemljišta izjasnio u osnovnom nalazu i u odgovorima na primedbe stranaka, imajući u vidu da se radi o građevinskom zemljištu, na osnovu odredbe člana 88. stav 9. Zakona o planiranju i izgradnji.

Na osnovu odredbe člana 414. stav 1, u vezi člana 420. stav 6. Zakona o parničnom postupku i člana 30. stav 2. Zakona o vanparničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Tatjana Matković Stefanović, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković