.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev2 1085/2022
29.11.2023. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Gordane Komnenić, predsednika veća, dr Ilije Zindovića i Marije Terzić, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., Oština Ćuprija, čiji je punomoćnik Mila Simić, advokat iz ..., protiv tužene Opšta bolnica „Ćuprija“ iz Ćuprije, čiji je punomoćnik Saša Markota, advokat iz ..., radi poništaja rešenja o otkazu ugovora o radu i utvrđenja ništavosti, odlučujući o reviziji tužene izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 694/21 od 07.09.2021. godine, u sednici održanoj 29.11.2023. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tužene izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 694/21 od 07.09.2021. godine.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Osnovnog suda u Paraćinu, Sudska jedinica Ćuprija P1 240/20 od 17.11.2020. godine, stavom I izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužilje pa je utvrđeno da je ugovor o radu broj .. od 12.07.2016. godine ništav i ne proizvodi pravno dejstvo. Stavom II izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužilje, pa je rešenje tužene broj .. od 17.08.2016. godine, kojim je utvrđen prestanak radnog odnosa tužilji kod tužene zbog isteka roka na koji je zasnovan, odnosno sa danom 19.08.2016. godine, poništeno kao nezakonito. Stavom III izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužilje pa je utvrđeno da je ugovor o radu broj .. od 09.06.2016. godine, zaključen između tužene, kao poslodavca i tužilje, kao zaposlene, za rad tužilje na određeno vreme od 30 dana, odnosno do 11.07.2016. godine, na poslovima ... za ... Opšte bolnice „Ćuprija“ u Ćupriji, ništav i ne proizvodi pravno dejstvo. Stavom IV izreke, obavezana je tužena da tužilji naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 142.000,00 dinara.
Apelacioni sud u Kragujevcu je presudom Gž1 694/21 od 07.09.2021. godine, stavom 1. izreke, odbio kao neosnovanu žalbu tužene i potvrdio presudu Osnovnog suda u Paraćinu, Sudska jedinica Ćuprija P1 240/20 od 17.11.2020. godine. Stavom 2. izreke, odbijen je zahtev tužene za naknadu troškova žalbenog postupka.
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužena je izjavila blagovremenu reviziju, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.
Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu, primenom odredbe člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“, br. 72/11... 10/23) i ocenio da je revizija tužene neosnovana.
U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Nema ni bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. Zakona o parničnom postupku u vezi sa članom 194. stav 1. tačka 2. istog zakona, na koju revident ukazuje, budući da je drugostepeni sud pravilno ocenio zaključak prvostepenog suda o postojanju pravnog interesa tužilje u ovoj pravnoj stvari.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilja je sa tuženom 11.09.2013. godine zaključila ugovor o radu na određeno vreme na 6 meseci, odnosno do 11.03.2014. godine, a potom su stranke zaključile više ugovora o radu na određeno vreme i to ugovor od 12.03.2014. godine na 3 meseca, ugovor od 13.06.2014. godine na 3 meseca sa aneksom od 20.08.2014. godine sa trajanjem do 11.06.2016. godine, te ugovore od 02.06.2016. godine na 30 dana i 12.07.2016. godine na 39 dana, odnosno do 19.08.2016. godine. Svaki od ovih ugovora zaključen je radi obavljanja poslova radnog mesta ... bolnice u Ćupriji. Tužena je 17.08.2016. godine donela rešenje broj .. kojim je utvrđeno da je tužilji prestao radni odnos, zbog isteka roka za koji je taj odnos zasnovan ugovorom o radu od 12.07.2016. godine, odnosno 19.08.2016. godine. Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 867/19 od 04.03.2020. godine, ukinuta je presuda Osnovnog suda u Paraćinu, Sudska jedinica Ćuprija P1 173/18 od 08.11.2018. godine, usvojen je tužbeni zahtev tužilje i utvrđeno da je tužilja zasnovala radni odnos na neodređeno vreme kod tužene 19.09.2014. godine, pa je obavezana tužena da tužilji uspostavi sva prava koja joj pripadaju po osnovu rada na neodređeno vreme. Nakon donošenja ove presude, parnične stranke su zaključile ugovor o radu na neodređeno vreme 22.04.2020. godine, takođe za obavljanje poslova ... i tužilja je vraćena na rad.
Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su tužbene zahteve tužilje usvojili zaključivši da je nezakonito rešenje o otkazu ugovora o radu od 17.08.2016. godine i kao takvo je poništeno, budući da je pravnosnažnom sudskom presudom utvrđeno da je tužilja zasnovala radni odnos kod tužene na neodređeno vreme počev od dine. Kao posledica preobražaja radnog odnosa, ništavi su ugovori o radu na određeno vreme od 09.06.2016. godine i 12.07.2016. godine, u smislu člana 103. Zakona o obligacionim odnosima, budući da su zaključeni nakon 19.09.2014. godine, odnosno već zasnovanog radnog odnosa na neodređeno vreme.
Po oceni Vrhovnog suda, nižestepeni sudovi su pravilno primenili materijalno pravo.
Ugovor o radu može da se zaključi na određeno vreme u skladu sa odredbom člana 37. Zakona o radu, kada za to postoje objektivni razlozi koji su opravdani rokom ili izvršenjem određenog posla ili nastupanjem određenog događaja, za vreme trajanja tih potreba. Radni odnos zasnovan na određeno vreme, u skladu sa stavom 2. iste odredbe, ne može trajati duže od 24 meseca, uz izuzetke propisane u stavu 4. ove zakonske odredbe.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilja je kod tužene sve vreme obavljala iste poslove - poslove ... do dana prestanka radnog odnosa, iz kog razloga je pravnosnažnom presudom donetom u drugom postupku utvrđeno da je tužilja zasnovala radni odnos na neodređeno vreme kod tužene od 19.09.2014. godine. Stoga nije postojao osnov za zaključivanje osprenih ugovora o radu na određeno vreme, što te ugovore čini ništavim, a rešenje o otkazu ugovora o radu nezakonitim.
Neosnovan je revizijski navod da osporeni ugovori o radu, čije utvrđenje ništavosti se tužbom traži, po svojoj suštini predstavljaju anekse ugovora o radu koji prate pravnu sudbinu osnovnog ugovora, uz isticanje da se njima menja jedino dužina trajanja radnog odnosa.
Nasuprot ovim navodima, ugovor o radu na određeno vreme prestaje istekom vremena na koje je zaključen, pa svaki naredni ugovor o radu iznova zasniva radni odnos između poslodavca i zaposlenog, te se ne radi o aneksima ugovora.
Pravilna je i odluka o troškovima parničnog postupka, jer je doneta pravilnom primenom odredbe člana 153. stav 1. i 154. ZPP.
Iz izloženih razloga, Vrhovni sud je odluku kao u izreci doneo primenom odredbe člana 414. stav 1. ZPP.
Predsednik veća - sudija
Gordana Komnenić, s.r.
Za tačnost otpravka
Upravitelj pisarnice
Marina Antonić
