.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev2 1910/2023
27.11.2025. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Dragane Boljević i Jasmine Simović, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., čiji je punomoćnik Dragica Brkić advokat iz ..., protiv tuženog Šabačkog pozorišta iz Šapca, koje zastupa Gradsko pravobranilaštvo Grada Šapca, radi utvrđenja, odlučujući o reviziji tužilje izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž1 3894/22 od 06.12.2022. godine, u sednici veća održanoj dana 27.11.2025. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužilje izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž1 3894/22 od 06.12.2022. godine.
ODBIJA SE zahtev tuženog za naknadu troškova postupka po reviziji.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Osnovnog suda u Šapcu P1 185/21 od 27.04.2022. godine, stavom prvim izreke, utvrđeno je da je tužilja zasnovala radni odnos kod tuženog u periodu od 10.09.2019. godine do 12.03.2021. godine, a zahtev tužilje da se utvrdi da je zasnovala radni odnos na neodređeno vreme i nakon 12.03.2021. godine i da se obaveže tuženi da sa tužiljom zaključi ugovor o radu na neodređeno vreme je odbijen. Stavom drugim izreke, utvrđeno je da su ugovor broj .. od 10.09.2019. godine i ugovori o izvođačkom delu broj .. od 28.02.2020. godine, broj .. od 17.03.2020. godine i broj .. od 10.09.2020. godine koji su zaključeni između stranaka ništavi i da ne proizvode pravno dejstvo. Stavom trećim izreke, utvrđeno je da je tužba povučena u delu tužbenog zahteva za uplatu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje. Stavom četvrtim izreke, obavezan je tuženi da na ime troškova postupka isplati tužilji iznos od 98.250,00 dinara sa zakonskom zatezmom kamatom od izvršnosti presude do isplate.
Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž1 3894/22 od 06.12.2022. godine odbijena je žalba tužilje i potvrđena presuda Osnovnog suda u Šapcu P1 185/21 od 27.04.2022. godine u pobijanom odbijajućem delu.
Protiv pravosnažne presude donete u drugom stepenu tužilja je blagovremeno izjavila reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.
Tuženi je u odgovoru na reviziju predložio da se ista odbije kao neosnovana ili odbaci kao nedozvoljena i tužilja obaveže na naknadu troškova povodom tog vanrednog pravnog leka.
Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. i člana 441. ZPP, Vrhovni sud je našao da je tužiljina revizija osnovana.
U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Revizijskim navodima da je pobijana drugostepena presuda nejasna i nerazumljiva, kao i da sadrži razloge koji su u suprotnosti sa činjenicama i dokazima ukazuje se na postojanje bitne povrede odredaba parničnog postupka iz tačke 12. stava 2. navedenog člana, koja nije zakonski razlog za reviziju (član 407. stav 1. tačka 2. ZPP).
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, stranke su 10.09.2019. godine zaključile ugovor kojim se tužilja obavezala da počev od 03.09.2019. godine učestvuje u sastavu ansambla tuženog u predstavi „Ana Frank“, uz novčanu naknadu za svaku održanu predstavu koju je tuženi dužan platiti na kraju svakog meseca, prema izveštaju o broju odigranih predstava. U postupku inspekcijskog nadzora, izvršenog 07.02.2020. godine, tuženom je ukazano da su angažovanjem tužilje i drugih lica na poslovima „učešća u sastavu ansambla pozorišta u predstavi“ bez zaključenog odgovarajućeg ugovora o njihovom radnom angažovanju povređeni članovi 30-32. Zakona o radu i član 51. Zakona o kulturi, i naloženo tuženom da tu povredu otkloni tako što će ta lica radno angažovati u skladu sa zakonom. Nakon toga stranke su 28.02.2020. godine, 17.03.2020. godine i 10.09.2020. godine zaključile ugovore o izvođačkom delu – tužilje kao izvođača i tuženog kao naručioca, kojima je tužilja angažovana za obavljanje poslova glumice u određenim predstavama i uz određenu naknadu. Pravilnikom tuženog sistematizovana su radna mesta glumca I, II i III sa predviđenim brojem izvršioca. U radom angažovanju tužilje nije postojala razlika u odnosu na glumce koji su bili u radnom odnosu. Tužilja je 12.03.2021. godine dala pisanu izjavu o raskidu svih ugovora o izvođačkom delu koji su u prethodnom periodu zaključeni, jer nije pronađen način da se reši njen prethodni zahtev i da joj se status promeni ili bar poboljša.
Na osnovu tako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je utvrdio da su svi ugovori koje su stranke zaključile ništavi u smislu člana 66. Zakona o obligacionim odnosima, kao simulovani ugovori koji prikrivaju disimulovane ugovore o radu, zbog čega je primenom članova 30, 31. stav 1. i 2. i 32. stav 1. i 2. Zakona o radu utvrdio da je tužilja 10.09.2019. godine zasnovala radni odnos kod tuženog na neodređeno vreme koji je trajao do 12.03.2021. godine, kada je ona svojom izjavom raskinula sve do tada zaključene ugovore i tako svojom voljom prestala sa radom.
Drugostepeni sud je, odlučujući samo o tužiljinoj žalbi protiv prvostepene presude u delu kojim je odbijen tužbeni zahtev, zaključio da je prvostepeni sud, imajući u vidu sadržinu tužiljine pisane izjave od 12.03.2021. godine, pravilno odbio njen tužbeni zahtev za utvrđenje da je u radnom odnosu i nakon označenog datuma. Po stanovištu tog suda, stupanjem tužilje na rad nastala je pravna pretpostavka zasnivanja radnog odnosa na neodređeno vreme, koji je prestao njenom voljom, u formi i na način predviđen članom 178. Zakona o radu, zbog čega nisu osnovani žalbeni navodi da se ugovori za koje je utvrđeno da su ništavi ne mogu raskinuti.
Po oceni Vrhovnog suda, nisu osnovani navodi revidenta o pogrešnoj primeni materijalnog prava.
Tačni su tužiljini navodi da se ne mogu raskinuti ugovori koji su ništavi. Međutim, po stanovištu revizijskog suda, u izjavi od 12.03.2021. godine iskazana je volja tužilje da prestane sa radom kod tuženog (član 178. stav 1. Zakona o radu), potvrđena i njenim ponašanjem - prestankom svakog radnog angažovanja nakon označenog datuma.
Iz tog razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u prvom stavu izreke.
Troškovi odgovora na reviziju, po oceni Vrhovnog suda, nisu bili nužni. Zato je zahtev tuženog za njihovu naknadu odbijen i primenom člana 165. stav 1. u vezi člana 154. stav 1. ZPP, odlučeno kao u drugom stavu izreke.
Predsednik veća - sudija
Branislav Bosiljković, s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
