U IME NARODA

Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Jasminke Stanojević, predsednika veća, Biserke Živanović i Spomenke Zarić, članova veća, u parnici iz radnog odnosa tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Jelena B. Cakić, advokat iz ..., protiv tužene Republike Srbije, koju zastupa Državno pravobranilaštvo – Odeljenje u Nišu, radi isplate minimalne zarade, odlučujući o reviziji tužene izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž1 2776/2019 od 16.07.2020. godine, na sednici održanoj dana 18.11.2020. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužene izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž1 2776/2019 od 16.07.2020. godine.

ODBIJA SE zahtev tužene za naknadu troškova revizijskog postupka.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Kuršumliji P1 17/19 od 05.08.2019. godine, stavom prvim izreke, odbijen je tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se naloži tuženoj da tužiocu po pravnosnažnoj presudi Opštinskog suda u Kuršumliji P 1091/06 od 13.04.2007. godine, odnosno po rešenju o izvršenju Osnovnog suda u Prokuplju – Sudska jedinica u Kuršumliji 3I 2036/12 od 13.07.2012. godine isplati na ime neisplaćene minimalne zarade iznose bliže označene ovim stavom izreke za period od juna 2005. godine do avgusta 2006. godine sa zakonskom zateznom kamatom od dospelosti pa do konačne isplate, kao i troškove parničnog postupka po presudi Opštinskog suda u Kuršumliji P 1091/06 od 13.04.2007. godine u iznosu od 14.692,00 dinara i izvršnog postupka po rešenju o izvršenju Sudske jedinice u Kuršumliji 3I 2036/12 od 13.07.2012. godine iznos od 13.075,00 dinara, kao neosnovan. Stavom drugim izreke naloženo je tužiocu da tuženoj naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 6.000,00 dinara.

Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž1 2776/2019 od 16.07.2020. godine, stavom prvim izreke preinačena je presuda Osnovnog suda u Kuršumliji P1 17/19 od 05.08.2019. godine u stavu prvom i drugom izreke tako što je usvojen tužbeni zahtev tužioca i naloženo tuženoj da tužiocu po pravnosnažnoj presudi Opštinskog suda u Kuršumliji P 1091/06 od 13.04.2007. godine odnosno po rešenju o izvršenju Osnovnog suda u Prokuplju – Sudska jedinica u Kuršumliji 3I 2036/12 od 13.07.2012. godine isplati na ime neisplaćene minimalne zarade iznose bliže opisane ovim stavom izreke, sa zakonskom zateznom kamatom počev od dospelosti pa do konačne isplate, a za period od juna 2005. godine do avgusta 2006. godine, kao i troškove parničnog postupka po presudi Opštinskog suda u Kuršumliji P 1091/06 od 13.04.2007. godine, u iznosu od 14.692,00 dinara i izvršnog postupka po rešenju o izvršenju Osnovnog suda u Prokuplju – Sudska jedinica u Kuršumliji 3I 2036/12 od 13.07.2012. godine iznos od 13.075,00 dinara. Stavom drugim izreke obavezana je tužena da tužiocu naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 33.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti presude do konačne isplate.

Protiv pravnosnažne drugostepene presude tužena je blagovremeno izjavila reviziju zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Tužilac je podneo odgovor na reviziju.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju tužilac je bio u radnom odnosu kod Zavoda za specijalnu rehabilitaciju „Žubor“. Pravnosnažnom i izvršnom presudom Opštinskog suda u Kuršumliji P 1091/06 od 13.04.2007. godine obavezan je ovaj Zavod kao poslodavac da tužiocu na ime neisplaćene minimalne zarade za sporni period, isplati mesečne iznose sa zakonskom zateznom kamatom po mesečnom dospeću, kao i troškove postupka. Tužilac je podneo predlog za izvršenje na osnovu koga je doneto rešenje o izvršenju 3I 2036/12 od 13.07.2012. godine, kojim je određeno izvršenje tako da izvršni radnik suda izvrši popis, procenu i prodaju pokretnih stvari izvršnog dužnika Zavoda za specijalnu rehabilitaciju „Žubor“ i da se iz iznosa ostvarenog prodajom popisanih stvari namiri dugovanje tužiocu. Tužilac u tom postupku nije naplatio svoje potraživanje iz razloga što je račun izvršnog dužnika u blokadi na osnovu prinudne naplate prema podacima NBS neprekidno više od 10 godina. Odlukom Vlade Republike Srbije broj 120 od 13.12.2012. godine o osnivanju Privrednog društva „Žubor“ d.o.o. i to u članu 9. određeno je da sredstva i imovinu za osnivanje i rad društva čine sredstva i imovina, prava i obaveze Specijalne bolnice za rehabilitaciju „Žubor“ i da je procenjena tržišna vrednost na dan 01.01.2012. godine iznosila 605.662,00 dinara. Danom početka rada Privrednog društva „Žubor“ d.o.o. prestala je sa radom Specijalna bolnica za rehabilitaciju „Žubor“. Tužbom u ovoj parnici tužilac zahteva naplatu potraživanja koja ima prema izvršnom dužniku kao svom poslodavcu, a od strane tužene koja je njegov osnivač primenom člana 14. stav 3. Zakona o stečaju.

Prvostepeni sud je zaključio da je tužbeni zahtev tužioca neosnovan jer tužilac nije ponudio dokaze iz kojih se može sa sigurnošću utvrditi način finansiranja Zavoda za specijalnu rehabilitaciju „Žubor“ Kuršumlijska banja, Specijalne bolnice za rehabilitaciju „Žubor“ d.o.o. Kuršumlijska banja i PD „Žubor“ d.o.o. Kuršumlija, pa je isti odbio kao neosnovan.

Apelacioni sud je zaključio da je prvostepeni sud na pravilno utvrđeno činjenično stanje pogrešno primenio materijalno pravo odbijanjem tužbenog zahteva, nalazeći da nije pravilno ocenio odgovornost tužene za obaveze poslodavca tužioca, čiji je ona osnivač, a uspostavljene odredbom člana 14. Zakona o stečaju.

Prema članu 14. stav 1. Zakona o stečaju („Službeni glasnik RS“ broj 106/15 i 106/16) stečajni postupak se ne sprovodi prema Republici Srbiji; autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave; Fondovima i organizacijama obaveznog penzijskog, invalidskog, socijalnog i zdravstvenog osiguranja; pravnim licima čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samouprave, a koja se isključivo ili pretežno finansiraju kroz ustupljene javne prihode ili iz Republičkog budžeta, odnosno budžeta autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave; Narodnoj banci Srbije; Centralnom registru, Depou i kliringu hartija od vrednosti; javnim agencijama. Stavom 2. ovog člana Zakona propisano je da se odredbe ovog zakona ne primenjuju na stečajni postupak banaka i osiguravajućih organizacija, osim odredaba kojima se uređuju pitanja koja nisu uređena posebnim zakonom, dok je stavom 3. istog člana Zakona propisano da za obaveze pravnog lica nad kojim se u skladu sa stavom 1. ovog člana ne sprovodi stečajni postupak solidarno odgovaraju njegovi osnivači, odnosno vlasnici kao i članovi i akcionari.

Poštujući ovu odredbu Zakona o stečaju kod utvrđenih činjenica da tužilac svoje potraživanje koje je utvrđeno pravnosnažnom sudskom odlukom u postupku izvršenja ne može naplatiti jer je izvršni dužnik u neprekidnoj blokadi od 10 godina i da se postupak stečaja ne može sprovesti u nastaloj situaciji, tužena Republika Srbija kao osnovač dužnika tužioca koji se pretežno finansira iz republičkog fonda, solidarno je odgovorna za njegove obaveze u smislu citiranog stava 3. člana 14. Zakona o stečaju. Pored toga i prema stavu Evropskog suda za ljudska prava iskazanom u presudama (npr. presuda R. Kačapor i drugi podnosioci predstavke protiv Srbije predmet 2269/06, 3041/06, 3043/06, 3045/06 i 3046/06 (presuda od 15.01.2008. godine) sledi da iako je dužnik posebno pravno lice, da ne uživa dovoljno institucionalnu i radnu samostalnost u odnosu na državu i da sledi obaveza države za neizmirene dugove.

Neosnovani su navodi revizije da se u ovom slučaju radi o presuđenoj stvari. Parnični postupak u predmetu tada Opštinskog suda u Kuršumliji P 1091/06 vođen je između tužioca i Zavoda za specijalnu rehabilitaciju „Žubor“ iz Kuršumlijske banje i okončan je pravnosnažnom presudom Opštinskog suda u Kuršumliji P 1091/06 od 13.04.2007. godine. Pošto je ovde tužena Republika Srbija, nema identiteta subjekta, a time ni osnovanosti prigovora presuđene stvari.

Neosnovan je i navod revizije da se u ovom slučaju ne mogu primeniti odredbe Zakona o stečaju i da zato ne postoji osnovanost tužbenog zahteva. Ovo iz razloga što je u postupku utvrđeno da je Specijalna bolnica za rehabilitaciju „Žubor“ prestala da postoji na osnovu odluke Vlade Republike Srbije broj 022-372/2002 od 30.05.2012. godine i na njeno mesto je stupila Specijalna bolnica za rehabilitaciju „Žubor“ d.o.o. Kuršumlija, odnosno PD „Žubor“ d.o.o. Kuršumlija na osnovu odluke Vlade Republike Srbije 05 broj 023-9030/2012 od 13.12.2012. godine, u kojoj je navedeno da društvo posluje sredstvima u državnoj svojini. Zato su bez značaja ostali navodi revizije.

Iz navedenih razloga Vrhovni kasacioni sud je na osnovu člana 414. Zakona o parničnom postupku odlučio kao u stavu prvom izreke.

Odluka o troškovima revizijskog postupka sadržana u stavu drugom izreke doneta je primenom člana 165. stav 1. a u vezi članova 153. i 154. Zakona o parničnom postupku, obzirom da je revizija tužene odbijena kao neosnovana.

Predsednik veća-sudija

Jasminka Stanojević, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić