Ispitujući pobijanu presudu u smislu odredbe člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da je revizija tužioca nije osnovana.

U postupku nije utvrđena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 372. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Na druge bitne povrede odredaba parničnog postupka tužilac se u reviziji paušalno poziva.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je 17.11.2021. godine sa tuženim zaključio ugovor o radu na određeno vreme za radno mesto službenika ... počev od 01.12.2021. godine do 31.01.2022. godine sa punim radnim vremenom i utvrđenom bruto zaradom. Rešenjem tuženog od 31.01.2022. godine tužiocu je prestao radni odnos zaključeno sa 31.01.2022. godine, zbog isteka roka na koji je zaključen. Pre isteka isteka ugovora o radu na određeno vreme tužilac je 18.01.2022. godine u prostorijama tuženog zaključio ugovor o obavljanju privremenih i povremenih poslova po kom je bio prijavljen na obavezno socijalno osiguranje počev od 01.02.2022. godine i od tog trenutka bio je angažovan uz ograničenje da angažovanje ne može da traje duže od 120 radnih dana, odnosno da traje počev od 01.02.2022. godine do 31.07.2022. godine. U februaru i martu 2022. godine tužilac je bio raspoređivan da radi na objektu „Tehnomanija“ u ... . Dana 24.02.2022. godine ostvario je pravo na starosnu penziju i odjavljen je sa obaveznog socijalnog osiguranja, a prijavljen preko RF PIO. Na zahtev tužioca, radi njegovog ostvarivanja prava na starosnu penziju tuženi je doneo Rešenje o prestanku ugovora o obavljanju privremenih i povremenih poslova od 24.02.2022. godine. Potom je bio angažovan po Ugovoru o obavljanju privremenih i povremenih poslova od 10.03.2022. godine.

Prvostepeni sud je odbio tužbeni zahtev kojim je tužilac tražio da se utvrdi da je sa tuženim kao poslodavcem zasnovao radni odnos na neodređeno vreme 24.02.2022. godine sa obrazloženjem da tužilac nije kod tuženog radio preko pet radnih dana bez ugovora o radu ili angažovanja bez radnog odnosa zato što je bio angažovan na osnovu Ugovora o obavljanju privremenih i povremenih poslova od 18.01.2022. godine, počev od 01. 02. 2022. godine sa rokom od 120 radnih dana, dakle do jula 2022. godine, kada mu je taj ugovor prestao, da nije dokazao da potpis na tom ugovoru nije njegov, te da je okolnost da je bio odjavljen sa obaveznog socijalnog osiguranja 24.02.2022. godine na sopstvenu incijativu kako bi ostvario pravo na starosnu penziju, da bi potom ponovo bio angažovan po osnovu obavljanja privremenih i povremenih poslova ugovorom od 10.03.2022. godine, te da naknadno izvršeno pozivanje prijava za period od 24.02.2022. godine do 09.03.2022. godine ukazuje da nisu ispunjeni uslovi da se utvrdi postojanje radnog odnosa na neodređeno vreme od 24.02.2022. godine, jer je tužilac sve vreme bio prijavljen za obavezno osiguranje do 23.02.2022. godine preko tuženog, a nakon toga 24.02.2022. godine preko RF PIO, s obzirom da je ostvario pravo na starosnu penziju. Prestanak angažovanja kod tuženog dana 23.02.2022. godine nije bio po isteku rada na određeno vreme pa ne postoje uslovi za primenu člana 37. stav 6. Zakona o radu za prerastanje u radni odnos na neodređeno vreme.

Drugostepeni sud je potvrdio prvostepenu presudu navodeći da je pravilno prvostepeni sud ocenio da nisu ispunjeni uslovi iz člana 37. Zakona o radu za prerastanje u radni odnos na neodređeno vreme budući da tužilac rešenje tuženog od 31.01.2022. godine o prestanku radnog odnosa na određeno vreme od 17.11.2021. godine nije pobijao i da je rad u narednom periodu obavljao po ugovoru o obavljanju privremenih i povremenih poslovva od 18.01.2022. godine (sa početkom angažovanja 01.02.2022. godine do 31.07.2022. godine), te da je tužilac obavljao rad van radnog odnosa po ugovoru o privremenim i povremenim poslovima koji nisu trajne prirode i sistematizovani kod tuženog, a rad van radnog odnosa ne dovodi do prerastanja u radni odnos na neodređeno vreme.

Po nalaženju Vrhovnog suda, pravilno su nižestepeni sudovi primenili materijalno pravo.

Radni odnos se shodno članu 30. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, broj 24/05 sa svim izmenama i dopunama) zasniva ugovorom o radu koji zaključuje zaposleni i poslodavac pre stupanja zaposlenog na rad u pisanom obliku. Ugovor o radu može se zaključiti na određeno vreme u skladu sa članom 37. stav 1. Zakona o radu kojim je propisano da ugovor o radu može da se zaključi na određeno vreme za zasnivanje radnog odnosa čije je trajanje unapred određeno objektivnim razlozima koji su opravdani rokom ili izvršenjem određenog posla ili nastupanjem određenog događaja za vreme trajanja tih potreba. Stavom 2. istog člana propisano je da poslodavac može zaključiti jedan, ili više ugovora o radu iz stava 1. ovog člana na osnovu kojih se radni odnos sa istim zaposlenim zasniva za period koji, sa prekidima, ili bez prekida, ne može biti duži od 24 meseca. Tako zasnovan radni odnos, po jednom ili više ugovora o radu, saglasno stavu 2. navedenog člana ne može biti duži od 24 meseca, sa prekidima ili bez prekida. Izuzeci od vremenskog ograničenja radnog odnosa zasnovanog na određeno vreme predviđeni su u stavu 4. tog člana, između ostalog i za rad na projektu čije je vreme unapred određeno, najduže do završetka projekta (tačka 2). Stavom 6. navedenog člana 37. predviđeno je da ako je ugovor o radu na određeno vreme zaključen suprotno odredbama ovog zakona, ili ako zaposleni ostane da radi kod poslodavca najmanje pet dana po isteku vremena za koje je ugovor zaključen, smatra se da je radni odnos zasnovan na neodređeno vreme. Posebnim odredbama iz Glave XVIII ovog zakona kao rad van radnog odnosa definisani su i privremeni i povremeni poslovi tako što je u članu 197. propisano da poslodavac može za obavljanje poslova koji su po svojoj prirodi takvi da ne traju duže od 120 radnih dana u kalendarskoj godini da zaključi ugovor o obavljanju privremenih i povremenih poslova.

Tužiocu je radni odnos po ugovoru o radu na određeno vreme prestao rešenjem tuženog od 31.01.2022. godine zbog isteka roka na koji je zaključen. Ugovorom o obavljanju privremenih i povremenih poslova od 18.01.2022. godine (počev od 01. 02. 2022. godine sa rokom od 120 radnih dana, do jula 2022. godine) tužilac je bio angažovan kod tuženog za obavljanje poslova koji nisu trajnog karaktera. Imajući u vidu upravo karakter ovog posla, da se radi o privremenim poslovima, zakon tu vrstu rada tretira kao rad van radnog odnosa čiji prestanak je nastupio kada je prestala potreba za radom određenog broja lica. Pošto je tužilac ostvario pravo na starosnu penziju 24.02.2022. godine i pošto mu je za ostvarenje tog prava bilo potrebno da PIO Fondu donese rešenje o otkazu ugovora o radu, to je tuženi na incijativu tužioca doneo rešenje o prestanku Ugovora o obavljanju privremenih i povremenih poslova od 24.02.2022. godine, zbog čega tužilac odjavljen sa osiguranja 24.02.2022. godine. Potom je bio angažovan kod tuženog po osnovu ugovora o obavljanju privremenih i povremenih poslova od 10.03.2022. godine i po tom osnovu tuženi ga ponovo prijavo na obavezno socijalno osiguranje.

Nisu osnovani navodi u reviziji tuženog da su ispunjeni uslovi iz člana 32. Zakona o radu kojim je propisano da se ugovor o radu zaključuje pre stupanja zaposlenog na rad u pisanom obliku, te da ako poslodavac sa zaposlenim ne zaključi ugovor o radu u skladu sa stavom 1. tog člana, smatra se da je zaposleni zasnovao radni odnos na neodređeno vreme danom stupanja na rad, te kako u periodu od 24.02. do 10.03.2022. godine nije postojao nikav ugovorni odnos o radnom angažovanju, niti je postojala prijava na obavezno socijalno osiguranje, to znači da je tužilac u tom periodu radio i faktički bio angažovan od strane tuženog, odnosno da sudovi nisu cenili činjenicu postojanja faktičnog rada bez ugovornog odnosa, bez obzira što se radi o činjenici na osnovu koje sud utvrđuje postojanje zakonskog razloga za primenu člana 32. Zakona o radu.

Naime, tužilac je kod tuženog obavljao rad van radnog odnosa, po ugovoru o obavljanju privremenih i povremenih poslova od 18.01.2022. godine koji je potpisao 23.02.2022. godine, a rešenje o prestanku tog ugovora od 24.04.2022. godine doneto je na zahtev tužioca da bi ostvario pravo na starosnu penziju. U toku postupka je utvrđeno da je ugovorom od 18.01.2022. godine tužilac bio radno angažovan kod tuženog do 31.07.2022. godine, pa kako je odjavljen sa socijalnog osiguranja 24.02.2022. godine na sopstvenu inicijativu kako bi ostvario pravo na starosnu penziju, ponovo je bio angažovan po osnovu obavljanja privremenih i povremenih poslova ugovorom od 10.03.2022. godine, te da je naknadno izvršeno povezivanje prijava za period od 24.02.2022. godine do 09.03.2022. godine, što ukazuje da nisu isupunjeni uslovi da se utvrdi postojanje radnog odnosa na neodređeno vreme od 24.02.2022. godine, jer je tužilac sve vreme bio prijavljen za obavezno osiguranje do 23.02.2022. godine preko tuženog, a nakon toga od 24.02.2022. godine preko RF PIO s obzirom da je ostvario pravo na starosnu penziju.

Sa iznetih razloga, saglasno odredbi člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Branka Dražić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković