- za mart mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za april mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za maj mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za jun mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za jul mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za avgust mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za septembar mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za oktobar mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za novembar mesec 2018. godine na iznos od 37.592,84 dinara,

- za decembar mesec 2018. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

-za januar mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za februar mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za mart mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za april mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za maj mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za jun mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za jul mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za avgust mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za septembar mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za oktobar mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za novembar mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za decembar mesec 2019. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za januar mesec 2020. godine na iznos od 40.976,19 dinara,

- za februar mesec 2020. godine na iznos od 44.664,05 dinara,

- za mart mesec 2020. godine na iznos od 44.664,05 dinara,

- za april mesec 2020. godine na iznos od 44.664,05 dinara,

- za maj mesec 2020. godine na iznos od 44.664,05 dinara,

- za jun mesec 2020. godine na iznos od 44.664,05 dinara,

- za jul mesec 2020. godine na iznos od 44.664,05 dinara,

i u delu stava drugog izreke tako što se određuje da svaka stranka snosi svoje troškove postupka.

ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tužene izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 3603/24 od 19.09.2024. godine u delu kojim je odbijena žalba tužene i potvrđena presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2950/23 od 17.04.2024. godine u preostalom delu stava prvog izreke kojim je obavezana tužena da na ime tužioca uplati doprinose po osnovu zdravstvenog osiguranja Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje na iznose zarada za period počev od avgusta 2020. godine zaključno sa aprilom 2021. godine.

ODBIJA SE zahtev tužene za naknadu troškova sastava revizije.

ODBIJA SE zahtev tužioca za naknadu troškova odgovora na reviziju.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2950/23 od 17.04.2024. godine, stavom prvim izreke, usvojen je tužbeni zahtev i obavezana tužena da na ime tužioca uplati doprinose po osnovu zdravstvenog osiguranja Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje za period počev od aprila 2017. godine zaključno sa aprilom 2021. godine na pojedinačne novčane iznose zarada, kako je to bliže određeno u ovom stavu izreke. Stavom drugim izreke, obavezana je tužena da tužiocu naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 124.875,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od dana nastupanja uslova za izvršenje do isplate.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 3603/24 od 19.09.2024. godine, odbijena je kao neosnovana žalba tužene, potvrđena prvostepena presuda i odbijen zahtev tužene za naknadu troškova postupka po žalbi.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužena je blagovremeno izjavila reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava na osnovu odredbe člana 404. Zakona o parničnom postupku.

Tužilac je podneo odgovor na reviziju tužene sa zahtevom za naknadu troškova povodom njegovog sastava.

Po oceni Vrhovnog suda, o posebnoj reviziji tužene u ovom sporu potrebno je odlučivati radi novog tumačenja prava po pitanju zastarelosti doprinosa za obavezno socijalno osiguranje i načina računanja roka zastarelosti i ujednačavanja sudske prakse po tom pitanju, zbog čega je Vrhovni sud na osnovu člana 404. stav 2. Zakona o parničnom postupku - ZPP („Službeni glasnik RS“, broj 72/11, 55/14, 87/18, 18/20 i 10/23) odlučio kao u stavu prvom izreke.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da je revizija tužene delimično osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 779/20 od 19.07.2021. godine, koja je potvrđena presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 5137/21 od 12.05.2022. godine i tako postala pravnosnažna 12.05.2022. godine i izvršna 01.08.2022. godine, obavezana je tužena da tužiocu isplati neisplaćene zarade u pojedinačno dosuđenim mesečnim iznosima za period od aprila 2017. godine zaključno sa aprilom 2021. godine. Tužena nije u korist tužioca uplatila doprinose za obavezno zdravstveno osiguranje nadležnom Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje. Tužba za uplatu neuplaćenih doprinosa za zdravstveno osiguranje u ovoj parnici podneta je 07.09.2023. godine, a tužena je istakla prigovor zastarelosti tužiočevog potraživanja.

Polazeći od utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je usvojio tužbeni zahtev primenom članova 2, 51. i 56. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje i članova 154. stav 1. i 172. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima, smatrajući da je tužena dužna da na iznose neisplaćenih zarada tužiocu (dosuđenih pravnosnažnom i izvršnom presudom) obračuna i uplati za tužioca doprinose za zdravstveno osiguranje nadležnom Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje. Po stanovištu ocog suda, tužiočevo potraživanje nije zastarelo smatrajući da potraživanje uplate doprinosa za zdravstveno osiguranje nadležnom fondu ne zastareva s obzirom da ista predstavljaju preduslov za ostvarivanje prava na penziju, pa se na ove obaveze poslodavca ne mogu primeniti odredbe člana 196. Zakona o radu jer se radi o vrsti potraživanje koje ne podlože zastarelosti. Plaćanje doprinosa je ustavna obaveze za svrhe koje se utvrđuju Ustavom RS i zato se ne može predvideti zastarelost i oslobađanje, jer bi se time dovelo u pitanje ostvarivanje ustavom zagarantovanih prava osiguranika. Dodatna argumentacije ovog suda je i da nije protekao trogodišnji rok zastarelosti jer je presuda kojom je tužiocu dosuđena naknada štete u visini neisplaćenih zarada postala pravnosnažna 12.05.2022. godine i izvršna 01.08.2022. godine, a tužba radi uplate doprinosa u ovoj parnici je podneta 07.09.2023. godine.

Drugostepeni sud je u svemu prihvatio pravno stanovište i argumentaciju prvostepenog suda, smatrajući da su zasnovani na pravilnoj primeni materijanog prava.

Po nalaženju Vrhovnog suda, osnovani su navodi revidenta da je istaknuti prigovor zastarelosti pogrešno cenjen zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Doprinosi koji se plaćaju iz zarade u smislu člana 105. stav 2. Zakona o radu (''Službeni glasnik RS'', br. 24/05 ... 95/2018), koje je poslodavac dužan da obračuna i uplati u svoje ime, a u korist zaposlenog, sastavni su deo zarade i predstavljaju potraživanje zaposlenog iz radnog odnosa koji je po svojoj prirodi građansko-pravni obligacioni odnos. Zato se na sporni odnos stranaka u pogledu zastarelosti potraživanja doprinosa za zdravstveno osiguranje (kao i svih drugih doprinosa obaveznog socijanog osiguranja) kao sastavnog dela zarada dosuđenih pravnosnažnom i izvršnom presudom primenjuje odredba člana 196. Zakona o radu u vezi sa članovima 360, 361. i 362. Zakona o obligacionim odnosima. Na taj pravni odnos ne može se primeniti odredba člana 114e Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, kojom je propisano da se odredbe tog zakona o zastarelosti prava na utvrđenje i naplatu ne primenjuju na doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje i doprinose za obavezno zdravstveno osiguranje, jer se u konkretnom slučaju ne radi o poreskom postupku i odnosu između poreske uprave i poreskog obveznika.

Odredbom člana 196. Zakona o radu propisano je da sva novčana potraživanja iz radnog odnosa zastarevaju u roku od tri godine od dana nastanka obaveze. Za potraživanje iz radnog odnosa zastarelost počinje da teče prvog dana posle dana kada je zaposleni mogao da zahteva njeno ispunjenje, što je u skladu sa članom 361. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima. Prema odredbi člana 4. stav 2. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika, plate se isplaćuju u tekućem mesecu za prethodni mesec. Rok zastarelosti prema članu 362. Zakona o obligacionim odnosima nastupa kad istekne poslednji dan zakonom određenog vremena. Odredbom člana 360. stav 1. i 2. Zakona o obligacionim odnosima propisano je da zastarelošću prestaje pravo zahtevati ispunjenje obaveze i da zastarelost nastupa kada protekne zakonom određeno vreme u kome je poverilac mogao zahtevati ispunjenje obaveze. Prema stavu 3. istog člana, sud se ne može obazirati na zastarelost ako se dužnik nije na nju pozvao.

Sledom izloženom, obaveza tužene da u svoje ime, a za račun tužioca uplati doprinose za obavezno zdravstveno osiguranje nastala je istovremeno sa njenom obavezom da tužiocu isplati platu za svaki mesec u periodu od aprila 2017. godine zaključno sa aprilom 2021. godine. Tužilac je u parnici koju je pokrenuo radi isplate neisplaćenih zarada za označeni vremenski period, koja je okončana pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 779/20 od 19.07.2021. godine, propustio da traži i uplatu doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje na tražene i dosuđene iznose zarada. Zato je od tada pa do podnošenja ove tužbe protekao rok od tri godine iz člana 196. Zakona o radu i usled nastupanja zastarelosti prestalo pravo tužioca da zahteva od tužene ispunjenje obaveze uplate doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje za period od aprila 2017. godine zaključno sa julom 2020. godine.

Iz navedenih razloga, Vrhovni sud je na osnovu člana 416. stav 1. ZPP, odlučio kao u drugom stavu izreke.

Međutim, za zaradu u peridu od avgusta 2020. godine zaključno sa aprilom 2021. godine nije zastarelo potraživanje tužioca za uplatu doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje s obzirom na to da je tužena bila u obavezi da avgustovsku zaradu tužiocu isplati u septembru 2020. godine, a kako je tužba u ovoj parnici podneta 07.09.2023. godine, to do dana podnošenja tužbe nije protekao rok od tri godine i ova tužiočeva potraživanja nisu zastarela.

Iz tog razloga, Vrhovni sud je na osnovu člana 414. stav 1. ZPP odlučio kao u stavu trećem izreke.

Kako je tužena u konačnom ishodu ove parnice uspela u pretežnom delu, odnosno nije uspela u srazmerno manjem delu u odnosu na postavljeni tužbeni zahtev, ali je dala povod za vođenje parnice, to je Vrhovni sud na osnovu člana 153. stavovi 2. i 3. i člana 165. stav 2. ZPP odlučio da svaka stranka snosi svoje troškove celog postupka, što uključuje i troškove postupka po reviziji, odnosno tužena će snositi svoje troškove sastava revizije, dok će tužilac snositi troškove nastale povodom odgovora na reviziju, koji po oceni Vrhovnog suda, nisu ni bili nužni tužiocu za vođenje ove parnice.

Predsednik veća - sudija

Mirjana Andrijašević, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković