Protiv pravosnažne presude donete u drugom stepenu tužena je, zbog pogrešne primene materijalnog prava, blagovremeno izjavila reviziju predviđenu članom 404. ZPP (posebna revizija).

Po oceni Vrhovnog suda, posebna revizija tužene u ovom sporu je dozvoljena radi ujednačavanja suske prakse, zbog čega je na osnovu člana 404. ZPP, odlučeno kao u prvom stavu izreke.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da je revizija tužene osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Podnetom tužbom traženo je da se tužena obaveže da u korist tužioca uplati doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje na iznos naknade za rad i boravak na terenu od 20.629,14 dinara, dosuđene i isplaćene po pravnosnažnoj presudi Osnovnog suda u Kraljevu P1 402/21 od 05.04.2023. godine.

Prvostepeni sud je primenom člana 105. i člana 118. Zakona o radu, člana 7. stav 2, člana 13. stav 1. i člana 51. stav 1, 2. i 3. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje usvojio tužbeni zahtev. Drugostepeni sud je odbio žalbu tužene i potvrdio prvostepenu presudu. Po stanovištu tog suda, materijalno pravo je u ovom sporu pravilno primenjeno jer je članom 39. Posebnog kolektivnog ugovora za državne organe („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 25/15) dodatak za rad na terenu svrstan u dodatak na platu, i predstavlja tužiočev prihod na koji se plaćaju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje.

Po oceni Vrhovnog suda, pravno stanovište nižestepenih sudova zasnovano je na pogrešnoj primeni materijalog prava.

Odredbom člana 13. stav 1. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 84/24 sa kasnijim izmenama i dopunama) propisano je da je osnovica doprinosa za zaposlene i za poslodavce zarada, odnosno plata i naknada zarade, odnosno plate u skladu sa zakonom koji uređuje radne onose, opštim aktom i ugovorom o radu, odnosno rešenjem nadležnog organa.

Zakonom o policiji („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 6/16) propisano je: da policijski službenici u ministarstvu ostvaruju pravo na platu, uvećanu platu, naknadu plate, naknadu troškova i druga primanja u skladu sa tim zakonom (član 184. stav 1); da policijski službenik ostvaruje pravo na uvećanu platu u visini utvrđenoj tim zakonom za rad noću, rad na dan praznika koji nije radni dan, prekovremeni rad, pripravnost, rad u smeni, rad u turnusu i drugu neredovnost u radu koja nije vrednovana u osnovnoj plati i zamenu rukovodioca (član 187. stav 1); da policijski službenik u ministarstvu ima pravo na naknadu stvarnih troškova za smeštaj i ishranu dok boravi na terenu (član 188. tačka 3). Prema članu 250. tog zakona, ako tim zakonom, propisima donetim na osnovu tog zakona i Posebnim kolektivnim ugovorom za policijske službenike nije drugačije propisano, na prava i dužnosti, rad i radne odnose policijskih službenika primenjuju se propisi o državnim službenicima i poseban kolektivni ugovor zaključen u skladu sa tim propisima, opštim propisima o radu i zakonom kojim se uređuje opšti upravni postupak.

Poseban kolektivni ugovor za policijske službenike („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 22/15 i 70/15) ne sadrži odredbe o troškovima policijskih službenika, ali je u članu 47. stav 2. propisano da se na sva prava i obaveze policijskih službenika, kada je to za njih povoljnije, primenjuju odredbe Posebnog kolektivnog ugovora za državne organe („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 25/15). Označeni Posebni kolektivni ugovor za državne organe u članu 39. propisuje da zaposleni ima pravo na naknadu troškova rada i boravka na terenu (terenski dodatak) koja iznosi 3% prosečne zarade u Republici Srbiji, prema poslednjem konačnom objavljenom podatku republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

Uredbom o naknadi troškova i otpremnini državnih službenika i nameštenika („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 98/07 – prečišćeni tekst sa kasnijim izmenama i dopunama) propisano je: da se državnom službeniku i namešteniku nadoknađuju i troškovi rada i boravka na terenu (član 2. stav 1. tačka 5); da se državnom službeniku i namešteniku isplaćuje naknada troškova rada i boravka na terenu (terenski dodatak) koja iznosi 3% od prosečne mesečne naknade za poslenog u Republici Srbiji, prema poslednjem konačnom objavljenom podatku republičkog organa nadležnog za poslove statistike na dan isplate, a ako za rad i boravak na trenu nisu obezbeđeni besplatni smeštaj i ishrana, terenski dodatak se uvećava za troškove smeštaja – najviše do iznosa naknade za troškove smeštaja na službenom putovanju u zemlji, a za troškove ishrane – najviše za dnevnicu za službeno putovanje u zemlji (član 44. stav 1. i 2).

Sledstveno izloženom, po stanovištu revizijskog suda, naknada za rad i boravak na terenu svrstana je u troškove koji se nadoknađuju policijskom službeniku i ne predstavlja deo njegove plate određene u članu 184. Zakona o policiji, odnosno uvećane plate iz člana 187. tog zakona, zbog čega i ne ulazi u osnovicu na koju se plaćaju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje u smislu člana 13. stav 1. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje.

Iz tih razloga, tužbeni zahtev u ovom sporu nije osnovan, pa je zato na osnovu člana 416. stav 1. ZPP odlučeno kao u drugom stavu izreke.

Odluka o troškovima celokupnog postupka, sadržana u trećem stavu izreke, doneta je na osnovu člana 165. stav 2. u vezi sa članovima 153. stav 1. i 154. ZPP. Tuženoj su dosuđeni troškovi postupka za sastav odgovora na tužbu u iznosu od 13.500,00 dinara, žalbe i revizije u iznosu od po 27.000,00 dinara.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković