- za jul 2014. godine iznos od 9.167,68 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.08.2014. godine pa do isplate;

- za avgust 2014. godine iznos od 13.524,43 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.09.2014. godine pa do isplate;

- za septembar 2014. godine iznos od 14.944,19 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.10.2014. godine pa do isplate;

- za oktobar 2014. godine iznos od 14.240,09 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 15.11.2014. godine pa do isplate;

- za novembar 2014. godine iznos od 15.821,92 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.12.2014. godine pa do isplate;

- za decembar 2014. godine iznos od 14.314,90 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.01.2015. godine pa do isplate;

- za januar 2015. godine iznos od 16.727,65 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 14.02.2015. godine pa do isplate;

- za februar 2015. godine iznos od 7.263,63 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 14.03.2015. godine pa do isplate;

- za mart 2015. godine iznos od 14.310,39 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.04.2015. godine pa do isplate;

- za april 2015. godine iznos od 14.128,66 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.05.2015. godine pa do isplate;

- za maj 2015. godine iznos od 15.812,45 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.06.2015. godine pa do isplate;

- za jun 2015. godine iznos od 14.404,87 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.07.2015. godine pa do isplate;

- za jul 2015. godine iznos od 7.168,01 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 15.08.2015. godine pa do isplate;

- za avgust 2015. godine iznos od 15.811,06 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.09.2015. godine pa do isplate;

OBAVEZUJE SE tuženi AD za železnički prevoz putnika „Srbija voz“ Beograd da tužiocu na ime naknade za troškove ishrane u toku rada i regresa za korišćeni godišnji odmor isplati za period od septembra 2015. godine do januara 2017. godine sledeće iznose:

-za septembar 2015. godine iznos od 13.101,61 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.10.2015. godine pa do isplate;

- za oktobar 2015. godine iznos od 14.704,06 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.11.2015. godine pa do isplate;

- za novembar 2015. godine iznos od 14.970,64 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.12.2015. godine pa do isplate;

- za decembar 2015. godine iznos od 8.541,16 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.01.2016. godine pa do isplate;

- za januar 2016. godine iznos od 17.851,20 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.02.2016. godine pa do isplate;

- za februar 2016. godine iznos od 13.059,72 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.03.2016. godine pa do isplate;

- za mart 2016. godine iznos od 14.393,91 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.04.2016. godine pa do isplate;

- za april 2016. godine iznos od 15.563,04 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.05.2016. godine pa do isplate;

- za maj 2016. godine iznos od 16.486,29 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.06.2016. godine pa do isplate;

- za jun 2016. godine iznos od 14.400,61 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.07.2016. godine pa do isplate;

- za jul 2016. godine iznos od 16.105,043 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.08.2016. godine pa do isplate;

- za avgust 2016. godine iznos od 14.986,50 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.09.2016. godine pa do isplate;

- za septembar 2016. godine iznos od 11.235,73 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.10.2016. godine pa do isplate;

- za oktobar 2016. godine iznos od 7.205,40 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.11.2016. godine pa do isplate;

- za novembar 2016. godine iznos od 7.118,04 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.12.2016. godine pa do isplate;

- za decembar 2016. godine iznos od 15.320,68 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.01.2017. godine pa do isplate;

- za januar 2017. godine iznos od 14.547,06 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od 16.02.2017. godine pa do isplate;

OBAVEZUJU SE tuženi da tužiocu solidarno naknade troškove celokupnog postupka u ukupnom iznosu od 366.216,00 dinara, u roku od 15 dana od dana dostavljanja prepisa presude sa zakonskom zateznom kamatom od dana izvršnosti pa do isplate.

ODBIJA SE zahtev tuženog AD „Železnice Srbije“ za naknadu troškova postupka po reviziji.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Požarevcu P1 126/17 od 12.02.2019. godine, stavom prvim izreke, obavezani su tuženi da tužiocu na ime naknade štete za smenski rad za period od februara 2014. godine do juna 2014. godine solidarno isplate iznose navedene u tom stavu izreke sa pripadajućom zakonskom zateznom kamatom. Stavom drugim izreke je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se obavežu tuženi da mu na ime naknade štete za topli obrok i regres za period od februara 2014. godine do zaključno sa avgustom 2015. godine solidarno isplate iznose navedene u tom stavu izreke sa zakonskom zateznom kamatom počev od dospeća svakog pojedinačnog mesečnog iznosa pa do isplate. Stavom trećim izreke je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se obaveže tuženi AD za železnički prevoz putnika „Srbija voz“ Beograd da mu na ime naknade štete za topli obrok i regres za period od septembra 2015. godine do zaključno sa januarom 2017. godine isplati iznose navedene u tom stavu izreke sa zakonskom zateznom kamatom počev od dospeća svakog pojedinačnog mesečnog iznosa pa do isplate. Stavom četvrtim izreke je odbijen kao neosnovan predlog tužioca za prekid postupka, a stavom petim izreke su obavezani tuženi da tužiocu solidarno naknade troškove parničnog postupka u iznosu od 84.480,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od dana izvršnosti presude pa do konačne isplate.

Apelacioni sud u Kragujevcu je, presudom Gž1 1725/19 od 04.07.2019. godine, odbio kao neosnovane žalbe tužioca i tuženog AD „Železnice Srbije“ Beograd i potvrdio prvostepenu presudu u stavu 1. u odnosu na tog tuženog i u stavovima 2, 3. i 5. izreke.

Protiv pravnosnažne drugostepene presude, u delu kojim je potvrđena prvostepena presuda u stavovima drugom, trećem i petom izreke prvostrepene presude o odbijanju tužbenog zahteva, reviziju je blagovremeno preko punomoćnika izjavio tužilac zbog pogrešne primene materijalnog prava, a radi razmatranja pravnih pitanja u interesu ravnopravnosti građana i ujednačavanja aktuelne sudske prakse sudova u Republici Srbiji.

Tuženi AD „Železnice Srbije“ je podneo odgovor na reviziju tužioca.

Prema odredbi člana 404. stav 1. Zakona o parničnom postupku (ZPP), revizija je izuzetno dozvoljena zbog pogrešne primene materijalnog prava i protiv drugostepene presude koja se ne bi mogla pobijati revizijom, ako je po oceni Vrhovnog kasacionog suda potrebno razmotriti pravna pitanja od opšteg interesa ili u interesu ravnopravnosti građana, ujednačiti sudsku praksu ili dati novo tumačenje prava (posebna revizija).

Po oceni Vrhovnog kasacionog suda, imajući u vidu različitu sudsku praksu u istim činjenično-pravnim sporovima (uz reviziju su priložene presude apelacionih sudova u kojima je na drugačiji način odlučeno o istovetnim tužbenim zahtevima drugih tužilaca), potrebno je dozvoliti odlučivanje o posebnoj reviziji tužioca.

Iz tog razloga, odlučeno je kao u prvom stavu izreke.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni kasacioni sud je našao da je tužiočeva revizija osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je bio u radnom odnosu kod tuženog AD „Železnice Srbije“ do 01.09.2015. godine a od tog dana je, na osnovu aneksa ugovora o radu od 28.08.2015. godine, zasnovao radni odnos kod tuženog AD za železnički prevoz putnika „Srbija voz“ Beograd. U obračunskim listama tuženih nema dokaza da su tužiocu obračunavane i isplaćivane naknade troškova ishrane u toku rada i regresa za korišćenje godišnjeg odmora. Tuženi nisu doneli posebne odluke o visini troškova ishrane u toku rada i regresa za korišćenje godišnjeg odmora. Aneks Kolektivnog ugovora tuženog iz 2006. godine i sada važeći Kolektivni ugovor zaključen 24.03.2015. godine ne sadrže konkretnu regulativu kojom se utvrđuje visina ovih naknada. Njihova visina je zato utvrđivana na osnovu parametara iz ranije važećeg Kolektivnog ugovora za JŽTP „Beograd“ iz 1995. godine sa aneksom iz 2000. godine.

Na osnovu utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su odbili tužbeni zahtev u delu kojim je tražena isplata troškova za ishranu u toku rada i regresa za korišćenje godišnjeg odmora. Po nalaženju sudova, naknada ovih troškova uključena je u vrednost jednog radnog sata, odnosno osnovnu zaradu tužioca, a činjenica da njihova visina nije nominalno izražena ne znači da je tuženi to pravo uskratio tužiocu jer je slobodnom voljom učesnika kolektivnog pregovaranja ugovoreno da ovi troškovi čine sastavni deo osnovne zarade. Osim toga, po shvatanju nižestepenih sudova, iznos spornih troškova nije mogao biti utvrđivan na osnovu kolektivnog ugovora kojim je poslednji put bila ugovorena njihova visina, jer isti nije bio na snazi u spornom periodu na koji se odnosi tužiočevo potraživanje.

Po nalaženju Vrhovnog kasacionog suda, osnovano se revizijom ukazuje da je materijalno pravo pogrešno primenjeno u pogledu odluke o solidarnoj obavezi tuženih da isplate tužiocu troškove ishrane u toku rada i regresa za korišćenje godišnjeg odmora u periodu februar 2014. godine - avgust 2015. godine i obavezi tuženog AD za železnički prevoz putnika „Srbija voz“ Beograd, da ove troškove samostalno isplati tužiocu za period septembar 2015. godine - januar 2017. godine.

Pravo zaposlenog na naknadu troškova u vezi sa radom predviđena je Zakonom o radu. Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o radu („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 61/05), koji se primenjuje od 01.01.2006. godine, predviđeno je i pravo zaposlenog na naknadu troškova za ishranu u toku rada i za regres za korišćenje godišnjeg odmora (član 118. tačke 5. i 6) koji moraju biti iskazani u obračunskoj listi za sve zaposlene. Aneksom Kolektivnog ugovora tuženog („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 4/06), odredbom člana 2. izmenjen je član 57. Kolektivnog ugovora tako što je predviđeno da zaposleni ima pravo na zaradu koja se sastoji od zarade za obavljeni rad i vreme provedeno na radu, primanja za ishranu u toku rada i regres za korišćenje godišnjeg odmora. Odredbom člana 5. stav 1. tog aneksa izmenjen je član 61. Kolektivnog ugovora i određena vrednost radnog sata za obračun i isplatu zarade za januar - jun 2006. godine u iznosu od 53,50 dinara i za period jul - decembar 2006. godine u iznosu od 56,00 dinara. Odredbom člana 5. stav 6. aneksa Kolektivnog ugovora propisano je da je u vrednost jednog radnog časa uključena i vrednost troškova ishrane u toku rada i vrednost 1/12 naknade regresa za godišnji odmor svedena na jedan čas. Iz ovakvog određenja vrednosti radnog časa ne može se utvrditi koji iznos predstavlja naknadu troškova ishrane i regresa, jer isti nisu iskazani u nominalnim iznosima.

Poslodavcima je počev od 01.01.2006. godine ostavljena mogućnost da svojim aktima utvrde visinu troškova za ishranu u toku rada i regresa za korišćenje godišnjeg odmora, kao prava po osnovu rada priznatih zakonom. Visina ovih naknada mora biti određena linearno za sve zaposlene, ovi troškovi moraju biti isplaćeni svim zaposlenima u istom iznosu bez obzira na njihovu stručnu spremu, zvanje i radno mesto. U konkretnom slučaju, tuženi nisu dostavili odluke o visini ovih naknada, pa se osnovano može zaključiti da takve odluke nisu ni doneli, ali to ne isključuje pravo tužioca na isplatu ovih naknada. Pri tom se ne može prihvatiti da su tužiocu ovi troškovi isplaćeni kroz visinu cene rada, jer se tuženi nisu izjasnili o njihovoj visini, niti su iznose ovih naknada nominalno iskazali u platnoj listi tužioca, kako je to predviđeno Zakonom o radu. S`toga se može zaključiti da je tuženi, u pogledu isplate spornih naknada, zakonske odredbe primenjivao na štetu tužioca. S`obzirom da aneks kolektivnog ugovora ne sadrži konkretnu regulativu koja utvrđuje visinu tih naknada, tužilac može potraživati naknadu u neto iznosima prema parametrima iz ranijeg kolektivnog ugovora. Tužilac je u ovom slučaju postavio tužbeni zahtev u visini iznosa naknade za ishranu u toku rada i regresa za korišćenje godišnjeg odmora, utvrđenih na osnovu nalaza i mišljenja veštaka, primenom tih parametara, zbog čega je takav tužbeni zahtev osnovan.

Shodno izloženom, na osnovu člana 416. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u drugom stavu izreke .

Primenom člana 165. stav 2. u vezi člana 153. stav 1. ZPP tužiocu su dosuđeni troškovi celokupnog postupka u ukupnom iznosu od 366.216,00 dinara. U ovaj iznos uračunati su troškovi za sastav tužbe u iznosu od 6.000,00 dinara i tri obrazložena podneska od po 9.000,00 dinara, za sastav žalbe i revizije u iznosu od po 18.000,00 dinara, za zastupanje na pet održanih ročišta u iznosu od po 10.500,00 dinara i četiri odložena ročišta od po 6.000,00 dinara, veštačenje u iznosu od 5.000,00 dinara, sudsku taksu na tužbu u iznosu od 17.100,00 dinara i sudske takse na prvostepenu, drugostepenu presudu i reviziju, kao i odluku po reviziji. Stoga je Vrhovni kasacioni sud odlučio kao u trećem stavu izreke.

Troškovi tuženog AD „Železnice Srbije“ za odgovor na reviziju, po oceni Vrhovnog kasacionog suda, nisu bili nužni za vođenje ove parnice, zbog čega je ovaj zahtev odbijen kao neosnovan na osnovu odredbe člana 165. stav 2. u vezi člana 154. ZPP, pa je odlučeno kao u četvrtom stavu izreke.

Predsednik veća – sudija

Branislava Apostolović,s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić