Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž1 1915/14 od 12.11.2014. godine prvostepena presuda je preinačena, tako što je odbijen tužbeni zahtev u delu kojim je tužilac tražio da se tužena obaveže da mu isplati naknadu za prekovremeni i noćni rad za period i u iznosima označenim u izreci ove presude, sa zakonskom zateznom kamatom od dospelosti do isplate na svaki pojedinačni iznos, kao i u delu kojim je tužena obavezana na uplatu doprinosa po osnovu penzijskog, invalidskog i zdravstvenog osiguranja nadležnim fondovima, a u preostalom delu žalbe parničnih stranaka su odbijene i prvostepena presuda potvrđena.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je izjavio reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava. U odnosu na deo kojim je prvostepena presuda preinačena revizija je izjavljena primenom člana 403. stav 2. tačka 2. ZPP, a u odnosu na deo kojim je prvostepena presuda potvrđena, revizija je izjavljena primenom člana 404. ZPP, zbog potrebe razmatranja pravnih pitanja od opšteg interesa i ujednačenja sudske prakse.

Vrhovni kasacioni sud ispitao je pobijanu presudu u odnosu na deo kojim je prvostepena presuda preinačena primenom čl. 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, broj 72/11, 55/14) i našao da je revizija u odnosu na taj deo osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda iz čl. 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je zaposlen kod tužene na radnom mestu policajca (UOSL), Policijska ispostava (I kategorija) Odeljenje policije PU u Zrenjaninu. Rešenjem tužene od 30.10.2008. godine unapređen je u zvanje mlađeg policajca I klase. Istim rešenjem tužiocu je izvršen obračun plate na osnovu Pravilnika o platama zaposlenih kod tužene od 26.06.2006. godine i Pravilnika o izmenama tog Pravilnika od 16.05.2007. godine, tako da njegov ukupni koeficijent plate iznosi 17,78 (osnovni koeficijent je 9,96). Tužilac je u dvadesetom platnom razredu. Kao uporedni radnik u ekonomsko- finansijskom veštačenju određena je M.P. (administrativno-tehnički poslovi - bez statusa), koja je u tridesetprvom platnom razredu sa osnovnim koeficijentom 6,68 i ukupnim koeficijentom plate od 12,84. Za sporni period (septembar i oktobar 2011. za prekovremeni rad i za septembar 2011. do decembra 2011. za noćni rad) tužena prilikom utvrđivanja koeficijenta za obračun plate nije vrednovala rad tužioca duži od punog radnog vremena, zbog čega tužilac nije ostvario pravo na uvećanu naknadu zbog posebnih uslova rada, težine i prirode zadataka i poslova.

Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je obavezao tuženu da tužiocu isplati naknadu za prekovremeni rad za septembar i oktobar 2011. i za noćni rad za period od septembra 2011. do decembra 2011. godine u dosuđenim iznosima sa kamatom. Takođe, obavezao je tuženu da za tužioca za ove periode uplati odgovarajuće doprinose.

Odlučujući o žalbi tužene, drugostepeni sud je preinačio prvostepenu presudu u tom delu i odbio tužbeni zahtev.

U reviziji tužioca osnovano se ukazuje da je zbog pogrešne primene materijalnog prava, činjenično stanje u tom delu nepotpuno utvrđeno.

Prema čl. 146. stav 2. Zakona o policiji („Službeni glasnik RS“, broj 101/05, 63/09), osnovna plata zaposlenih kod tužene sastoji se od osnovice koju utvrđuje Vlada i osnovnog i dodatnog koeficijenta u odnosu na zvanje, radna mesta, odnosno poslove na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem, posebne uslove rada, opasnost, odgovornost i složenost poslova. Dodatni koeficijent utvrđen u skladu sa ovom odredbom, primenom na osnovicu uvećava platu za 30 do 50% u odnosu na plate drugih državnih službenika (čl. 147. stav 1), a uz saglasnost Vlade, za pojedine kategorije zaposlenih mogu se utvrditi dodatni koeficijenti koji omogućavaju uvećanje za više od 50% u odnosu na plate drugih državnih službenika (stav 2). Pravilnikom o platama zaposlenih kod tužene od 26.06.2006. godine određeni su dodatni koeficijenti zaposlenih. To znači da policajci i ovlašćena službena lica zaposlena kod tužene, od stupanja na snagu Pravilnika do 08.12.2011. godine, kada su stupile na snagu izmene i dopune Zakona o policiji („Službeni glasnik RS“, br. 92/11) nemaju pravo na uvećanje plate po osnovu neredovnosti u slučaju da je njihova plata već uvećana 30 do 50% u odnosu na plate drugih državnih službenika.

Radi pravilne primene materijalnog prava - člana 4. stav 2. tačka 2. Zakona o policiji, uporednim radnikom može se smatrati samo ovlašćeno službeno lice sa istim stepenom stručne spreme koju tužilac ima, koji nema neredovnosti u radu. U ovom slučaju, poređenje plate tužioca vršeno je poređenjem sa platom M.P., kao uporednog radnika, koja je raspoređena na administrativno-tehničke poslove - bez statusa. Imajući u vidu prethodno navedene propise, M.P. ne može biti adekvatan uporedni radnik, jer nema status ovlašćenog službenog lica iz člana 4. stav 2. tačka 2. Zakona o policiji. Kako je, zbog pogrešne primene materijalnog prava, drugostepeni sud izvukao zaključak da je tužiocu rešenjem tužene kroz uvećanje koeficijenta zbog posebnih uslova rada, odgovornosti i složenosti poslova koje obavlja plata uvećana po osnovu tzv. „neredovnosti“ (prekovremeni rad i rad noću), tako što je vršeno poređenje plate tužioca sa platom neadekvatnog uporednog radnika, drugostepena presuda je u tom delu morala biti ukinuta.

U ponovnom postupku, radi pravilne primene materijalnog prava, prilikom odlučivanja o žalbi tužene, drugostepeni sud će imati u vidu iznete primedbe, a potom doneti pravilnu i zakonitu odluku u odnosu na tužbeni zahtev za isplatu uvećane plate za prekovremeni i noćni rad za traženi period, kao i uplatu doprinosa nadležnim fondovima po tom osnovu.

Primenom člana 165. stav 3. Zakona o parničnom postupku, ukinuta je i odluka o troškovima, jer zavisi od ishoda odluke o glavnoj stvari u tom delu.

Na osnovu ovlašćenja iz čl. 416. stav 2. Zakona o parničnom postupku odlučeno je kao u stavu prvom izreke.

Prema članu 404. Zakona o parničnom postupku, revizija je izuzetno dozvoljena zbog pogrešne primene materijalnog prava i protiv drugostepene presude koja se ne bi mogla pobijati revizijom, ako je po oceni Vrhovnog kasacionog suda potrebno da se razmotre pravna pitanja od opšteg interesa ili pravna pitanja u interesu ravnopravnosti građana, radi ujednačavanja sudske prakse, kao i ako je potrebno novo tumačenje prava (posebna revizija). O dozvoljenosti i osnovanosti ove revizije odlučuje Vrhovni kasacioni sud u veću od pet sudija (stav drugi).

Po oceni Vrhovnog kasacionog suda, uslovi za primenu instituta posebne revizije iz čl. 404. ZPP u odnosu na isplatu dela neisplaćene plate - razlike između naknade plate koju je tužilac primao i koju bi primao za vreme korišćenja godišnjeg odmora za septembar 2010. godine, nisu ispunjeni. U tom delu tužbeni zahtev je odbijen primenom člana 196. Zakona o radu, sa obrazloženjem da se radi o novčanom potraživanju iz radnog odnosa, koje zastareva u roku od tri godine od dana nastanka obaveze, imajući u vidu da je tužba u ovom sporu podneta 30.10.2013. godine, a da je to potraživanje tužioca dospelo za isplatu 26.10.2010. godine. Međutim, i pod pretpostavkom da ovo potraživanje tužioca nije zastarelo, zahtev ne bi bio osnovan, imajući u vidu da je članom 9. stav 2. Pravilnika tužene o platama zaposlenih isključeno pravo zaposlenih na stimulativnu naknadu od 10% za vreme korišćenja godišnjeg odmora i plaćenog odsustva. Zato se, u odnosu na to potraživanje iz radnog odnosa, član 32. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika ne može primeniti.

Ispitujući dozvoljenost revizije u tom delu primenom člana 410. stav 2. tačka 5. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija nije dozvoljena.

Prema čl. 403. stav 3. ZPP, revizija nije dozvoljena u imovinskopravnim sporovima ako vrednost predmeta spora pobijanog dela ne prelazi dinarsku protivvrednost 40.000 evra po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan podnošenja tužbe.

Tužba u ovom sporu radi isplate, između ostalog, dela neisplaćene zarade - razlike između naknade zarade koju je tužilac primao i trebalo da prima za vreme korišćenja godišnjeg odmora za septembar 2010. godine, podneta je 30.10.2013. godine.

Imajući u vidu da se radi o sporu iz radnog odnosa, koji se odnosi na potraživanje u novcu, u kome vrednost predmeta spora pobijanog dela (2.066,58 dinara) ne prelazi dinarsku protivvrednost 40.000 evra po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan podnošenja tužbe, Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija u tom delu nije dozvoljena.

Na osnovu čl. 413. ZPP odlučeno je kao u stavu drugom i trećem izreke.

Predsednik veća – sudija

Predrag Trifunović, s.r.