U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, stranke su bile u braku od 1992. godine, koji brak je razveden pravnosnažnom presudom Osnovnog suda u Prokuplju od 07.09.2012. godine. Faktička zajednica života među strankama je prestala avgusta 2011. godine. U braku su dobili dva sina rođena 1992. godine i 1996. godine. Nakon zaključenja braka stranke su prvo živele par godina u kući babe po ocu tuženog, koju su za potrebe stanovanja renovirali, a 1996. godine su se preselile u stan oca tuženog, koji je renoviran novcem roditelja tuženog. Stranke su, kao kupci sa VV, kao prodavcem 11.06.2008. godine zaključile predugovor o kupoprodaji kuće u Prokuplju u ul. ... broj ... na k.p. br. .. KO Prokuplje grad, za kupoprodajnu cenu od 42.500 evra. Kuća je otplaćena shodno sadržini predugovora, tako što je od ranijeg vlasnika delimično preuzet kredit od Fonda za razvoj RS u iznosu od 9.900 evra, predat mu je automobil marke Mercedes karavan 2004. godište, čija je vrednost procenjena na iznos od 19.500 evra, a u gotovini mu je od strane tuženog isplaćen iznos od 6.000 evra dana 15.09.2008. godine, iznos od 2.000 evra dana 24.01.2009. godine, iznos od 500 evra dana 14.02.2009. godine i iznos od 1.500 evra dana 15.02.2009. godine. Poslednja uplata od 2.600 evra izvršena je 10.05.2016. godine od strane tuženog, na koji način je u celosti isplaćena ugovorena kupoprodajna cena, zbog čega je između VV i GG, kao prodavaca i tuženog, kao kupca zaključen ugovor o kupoprodaji kuće, koji je overen kod Javnog beležnika 10.05.2016. godine. Za potrebe kupovine kuće tužilja je podigla kredit u iznosu od 5.000 evra. Otac tuženog je prodao stan u kome su stranke živele, i tuženom je za potrebe kupovine kuće poklonio iznos od 25.000 evra, a pre toga je tuženom poklonio novac za kupovinu autombila, koji je tuženi predao prodavcu na ime isplate dela kupoprodajne cene za kuću. Pored toga, otac tuženog je finansijski učestvovao i u adaptaciji i renoviranju kuće. Kredit koji je podigla tužilja nakon razvoda braka isplatio je njen otac kao žirant. Roditelji tuženog su od 1972. godine vlasnici poslovnog prostora – lokala u centru Prokuplja, koji je tokom braka stranaka renoviran 1996. godine njihovim sredstvima. U to vreme tužilja nije bila u radnom odnosu, niti je posedovala svoju posebnu imovinu i ušteđevinu. U tom poslovnom prostoru otvoren je kafić 1991. godine na ime tuženog, kao preduzetnika, a isti se od 2002. godine do 2003. godine i od 2004. godine do 2011. godine vodio na ime tužilje. Nakon razvoda braka tuženi je tužilji isplatio iznos od 17.500 evra na ime njenog učešća u sticanju tokom braka, tako što joj je iznos od 13.500 evra predao u gotovom novcu, dok joj je u vrednosti od 4.000 evra predao automobil marke Mercedes, iako su nakon prestanka bračne zajednice stranke postigle dogovor da svaka od njih isplaćuje kredite koje je uzela na svoje ime za potrebe bračne zajednice. Tuženi je prodao kuću, isplatio komunalna dugovanja, dugovanja kafića u iznosu od 2.084.586,05 dinara, kao i dva keš kredita kod banaka. U periodu od 1997. godine do razvoda, tužilja se bavila prodajom garderobe iz Kine, a držala je butik u periodu od 2011. godine do 2012. godine. Tuženi je 2003/2004 godine radio u inostrantvu, a tokom 2008. godine i 2009. godine, kao šef obezbeđenja u kazinu. Za vreme trajanja braka tužilja se starala o domaćinstvu i deci.

Prema nalazu i mišljenju sudskog veštaka ekonomsko-finansijske struke tužilja je poslovala kao preduzetnik u periodu od 01.07.2002. godine do 14.10.2011. godine, te da za navedeni period njen doprinos iznosi 980.845,70 dinara. Doprinos tuženog kao preduzetnika iznosi 280.221,00 dinar. Iz navedenog sledi da je tužilja doprinela sa 77,78%, a tuženi 22,22%. Nakon prestanka bračne zajednice tuženi je platio dugove kafića u iznosu od 2.084.586,05 dinara. Tužiljin otac je kao žirant isplatio iznos od 624.478,44 dinara, a po drugom kreditu je isplatio iznos od 341.153,18 dinara. Imajući u vidu isplaćene dugove i kredite nakon razvoda braka stranaka učešćnje tužilje ukupno iznosi 1.946.477,32 dinara, a učešće tuženog 2.364.807,05 dinara. Iz dopunskog nalaza i mišljena sudskog veštaka sledi da kada se imaju u vidu mesečni prihodi stranaka i pregled visine minimalne potrošačke korpe, a sve za period od 01.11.1992. godine do 31.12.2014. godine, u odnosu na potrošačku korpu, prihodi su manji za iznos od 1.415.324,14 dianra, odnosno za 47,12%. U potrošačkoj korpi učešće tužilje prihodima iz kafića iznosi 36,64%, a učešće tuženog 10.48%. Prema nalazu i mišljenju sudskog veštaka građevinske struke, kuća je legalizovana 2016, godine, a vrednost iste prema proceni od 02.02.2017. godine iznosi 51.204 evra. Prema prosečnoj tržišnoj ceni za 2017. godinu vrednost iste iznosi 56.148,45 evra. Razlika između vrednosti objekta u vreme kupovine i 2017. godine iznosi 13.648,45 evra. Do prestanka bračne zajednice razlika iznosi 5.237,45 evra, a nakon prestanka uvećana je vrednost za još 8.378 evra.

Tužilja tužbom traži da se obaveže tuženi da joj isplati ukupan iznos od 1.946.477,32 dinara sa pripadajućom kamatom, na ime ostvarenih prihoda u bračnoj zajednice od njene preduzetničke delatnosti, odnosno od poslovanja ugostiteljske radnje – kafića u Prokuplju, kao i na ime podignuta dva keš kredita za potrebe bračne zajednice i iznos od 25.351 evro u dinarskoj protivvvrednosti sa pripadajućom kamatom na ime njenog učešća u sticanju porodične stambene kuće u Prokuplju, koju je tuženi nakon razvoda stranaka prodao trećem licu.

Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja, a nakon održane rasprave, drugostepeni sud je ukinuo prvostepenu presudu i odbio kao neosnovan tužbeni zahtev tužilje primenom člana 168. i 171. stav 1. Porodičnog zakona.

Odlučujući o tužbenom zahtevu tužilje za isplatu iznosa od 1.946.477,32 dinara, drugostepeni sud je pošao od toga da navedeni iznos predstavlja iznos od 980.845,70 dinara koji iznos tužilja potražuje na ime zarade od poslovanja kafića u Prokuplju u periodu od 01.07.2002. godine do 14.10.2011. godine, a da iznos od 624.478,44 dinara i iznos od 341.153,18 dinara predstavljaju iznose isplaćene na ime duga po dva kredita. Drugostepeni sud je zaključio da tužilja nema pravo na isplatu iznosa od 980.845,70 dinara, polazeći od toga da je poslovni prostor u kome je poslovao kafić tužilje vlasništvo roditelja tuženog, da je tuženi i pre zaključenja braka sa tužiljom držao kafić, kao i da su roditelji tuženog poslovni prostor renovirali 1996. godine, i da je tužilja stim u vezi imala manje troškove, s obzirom na to da nije plaćala zakupninu, kao i od činjenice da je tuženi nakon razvoda braka izmirio sve obaveze kafića za period od 01.07.2002. godine do 14.10.2011. godine u ukupnom iznosu od 2.084.586,05 dinara, a koje se odnose na komunalne troškove, na potraživanja od OFPS-a, kao i na potraživanja dobavljača za isporučena alkoholna i bezalkoholna pića. Osim toga da nema pravu na isplatu navedenog iznosa drugostepeni sud zaključuje da to proizlazi i iz nalaza i mišljenja sudskog veštaka, prema kom nalazu i mišljenju ukupni prihodi stranaka od poslovanja kafića za period od 01.01.1994. godine do prestanka bračne zajednice nisu bili dovoljni za namirenje potrošačke korpe, odnosno da su bili manji od potrošačke korpe za 52,88%. Drugostepeni sud je smatrao da je neosnovan i preostali deo tužbenog zahteva, koji se odnosi na dug po osnovu kredita, jer iako su stranke nakon prestanka bračne zajednice postigle dogovor da svaka od njih isplaćuje kredite koje su podigle za potrebe bračne zajednice, da je tuženi isplatom iznosa od 17.500,00 evra isplatio i te troškove, kao i deo tužilje na ime sticanja u bračnoj zajednici. Drugostepeni sud je odbio, kao neosnovan i tužbeni zahtev tužilje kojim je tražila da se obaveže tuženi da joj isplati iznos od 25.351 evro sa kamatom, sve u dinarskoj protivvrednosti, na ime sticanja porodične kuće u Prokuplju, jer je zaključio da je ista najvećim delom stečena i renovirana od posebne imovine tuženog dobijene na poklon od njegovih roditelja, a da je tužilja učestvovala u kupovini i renoviranju iznosom od 5.000 evra dobijenog na ime kredita, koji joj je tuženi isplatio.

Po oceni Vrhovnog suda, pravilno je stanovište drugostepenog suda o neosnovanosti traženja tužilje za isplatu navedenih novčanih iznosa.

Članom 168. stav 2. Porodičnog zakona, propisano je da imovina koju je supružnik stekao u toku trajanja braka deobom zajedničke imovine odnosno nasleđem, poklonom ili drugim pravnim poslom kojim se pribavljaju isključiva prava predstavlja njegovu posebnu imovinu. Članom 171. stav 1. istog zakona, propisano je da imovina koju su supružnici stekli radom u toku trajanja zajednice života u braku predstavlja njihovu zajedničku imovinu. Prema članu 180. stav 2. istog zakona, pretpostavlja se da su udeli supružnika u zajedničkoj imovini jednaki, dok prema stavu 3. istog člana, .veći udeo jednog supružnika u sticanju zajedničke imovine zavisi od njegovih ostvarenih prihoda, vođenja poslova u domaćinstvu, staranja o deci, staranja o imovini te drugih okolnosti od značaja za održavanje ili uvećanje vrednosti zajedničke imovine.

Sve navedene kriterijume drugostepeni sud je konkretizovao i primenio na sporni odnos stranaka, uzimajući u obzir sve vrste doprinosa stranaka u sticanju zajedničke imovine, kao i vrednost posebne imovine kojom je tuženi učestvovao u sticanju zajedničke imovine – kupovini i renoviranju predmetne kuće. Naime, kod utvrđenog da je predmetna kuća najvećim delom kupljena i renovirana od posebne imovine tuženog dobijene na poklon od njegovih roditelja, a da je tužilja učestvovala u kupovini i renoviranju iznosom od 5.000 evra dobijenog na ime kredita, pa kako je tuženi prodao predmetnu kuću, to je pravilan zaključak drugostepenog suda da tužilja nema pravo na isplatu iznosa od 25.351 evro sa kamatom, sve u dinarskoj protivvrednosti, na ime sticanja porodične kuće, s obzirom na njen udeo, koji je znatno manji (5000 evra) i da joj je tuženi isplatom iznosa od 17.500 evra isplatio njen udeo.

Neosnovano tužilja osporava pravilnost odluke drugostepenog suda kojom je odbijen, kao neosnovan tužbeni zahev za obavezivanje tuženog na isplatu iznosa od 1.946.477,32 dinara sa kamatom. Navedeni deo tužbenog zahteva predstavlja iznos od 980.845,70 dinara koji iznos tužilja potražuje na ime zarade od poslovanja kafića u Prokuplju u periodu od 01.07.2002. godine do 14.10.2011. godine, dok iznosi od 624.478,44 dinara i od 341.153,18 dinara predstavljaju iznose isplaćene na ime duga po dva kredita. Kod utvrđenog da je poslovni prostor u kome je poslovao kafić tužilje vlasništvo roditelja tuženog, da je tuženi i pre zaključenja braka sa tužiljom držao kafić i opremio ga i da su roditelji tuženog poslovni prostor renovirali 1996. godine, kao i od činjenice da je tuženi nakon razvoda braka izmirio sve obaveze kafića za period od 01.07.2002. godine do 14.10.2011. godine u ukupnom iznosu od 2.084.586,05 dinara, a koje obaveze se odnose na komunalne troškove, na potraživanja od OFPS-a, kao i na potraživanja dobavljača za isporučena alkoholna i bezalkoholna pića, to je kod tako utvrđenog činjeničnog stanja pravilan zaključak drugostepenog suda da tužilja nema pravo na isplatu traženog iznosa, za koji ona smatra da su to sredstva koja su rezultat poslovanja kafića i da zato predstavljaju njenu imovinu. Zatim, kod utvrđenog da preostali iznosi od 624.478,44 dinara i od 341.153,18 dinara predstavljaju dug po kreditu koji je podignut za vreme trajanja bračne zajednice, da je od dobijenog kredita 5.000 evra uloženo u kupovinu predmetne kuće, pa iako su nakon prestanka bračne zajednice stranke postigle dogovor da svaka od njih isplaćuje kredite koje je uzela na svoje ime za potrebe bračne zajednice, a tuženi tužilji nakon prestanka bračne zajednice isplatio iznos od 17.500 evra, to je pravilan zaključak drugostepenog suda da je neosnovan i preostali deo tužbenog zahteva tužilje.

Navodima revizije se zapravo osporava pravilnost utvrđenog činjeničnog stanja i stavljaju primedbe na ocenu dokaza iz člana 8. ZPP. Drugostepeni sud je čitanjem dokaza izvedenih pred prvostepenim sudom i neposrednim izvođenjem dokaza na raspravi održanoj pred tim sudom, upotpunio činjenično stanje i uz obrazloženu ocenu dokaza utvrdio sve bitne činjenice za pravilnu primenu materijalnog prava i odluku o izjavljenoj žalbi, sa kojih razloga su neosnovani ovi navodi revizije.

Iz iznetih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Dobrila Strajina, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković