Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilja je izjavila dozvoljenu i blagovremenu reviziju, kojom presudu pobija zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu po odredbi člana 408. Zakona o parničnom postupku ( „Službeni glasnik RS“ br. 72/2011 … 10/2023) i zaključio da je revizija osnovana.

Prema činjeničnom stanju utvrđenom od strane prvostepenog suda, na osnovu koga je doneta pobijana presuda, tuženi je prema tužilji imao novčano potraživanje po osnovu neplaćene parking karte i radi pokretanja izvršnog postupka pribavio je lične podatke tužilje i to ime, prezime, adresu prebivališta, jedinstveni matični broj i registarske oznake vozila, ali nakon pribavljanja tih podataka nije pokrenuo postupak izvršenja, već je svoje potraživanje ustupio ugovorom o ustupanju potraživanja uz naknadu broj 12-11584 od 13.05.2022. godine, prijemniku PD „DAIK consulting & finance“ DOO Ćuprija, koji je ugovor overen kod javnog beležnika pod brojem UOP-3: 1751-2022 dana 13.05.2022. godine. Prema sadržini tog ugovora, tuženi prenosi potraživanje koje ima prema svojim dužnicima određenim u ugovoru, i prema sada tužilji, sa navedenim njenim imenom, jedinstvenim matičnim brojem, brojem registarske oznake vozila i iznosom potraživanja. U ugovoru je navedeno da se prijemnik obavezuje da će obavestiti dužnike u pismenom obliku, pismom ili na drugi bezbedan način o ovom ugovoru, u skladu sa kojim ti dužnici treba da vrše isplatu prijemniku.

Na osnovu tako utvrđenog činjeničnog stanja, drugostepeni sud zaključuje da je prvostepeni sud pravilno primenio odredbe Zakona o zaštiti podataka o ličnosti iz odredbe člana 21. i 24, s obzirom da su lični podaci tužilje kroz overeni ugovor preneti na prijemnika u svrhu sprovođenja izvršenja radi naplate potraživanja koje je tuženi imao prema tužilji, i u tom cilju i prikupljao i preneo podatke tužilje. Tuženi nije lične podatke tužilje preneo na prijemnika u drugu svrhu. Podatke je prikupio na zakonit način u okviru svoje delatnosti – komunalne delatnosti upravljanja javnim parkiralištima na teritoriji Grada Kragujevca. Odredbom člana 30. Zakona o izvršenju i obezbeđenju je propisano da identifikacioni podaci o izvršnom dužniku koji je fizičko lice jesu ime, prezime, prebivalište i jedinstveni matični broj građana, a prema odredbi člana 31. tog zakona državni organi, imaoci javnih ovlašćenja, druga pravna lica i preduzetnici su dužni da sudu i javnom izvršitelju besplatno dostave na njihov zahtev iste podatke o izvršenom dužniku, kao i izvršnom poveriocu koji navede potraživanje radi čijeg namirenja ili obezbeđenja namerava da vodi izvršni postupak i o tome priloži izvršnu ispravu, a dobijene podatke izvršni poverilac može da koristi samo za potrebe izvršnog postupka. Tako i izvršni poverilac, pružalac komunalnih i srodnih usluga, koji svoja potraživanja dokazuje verodostojnom ispravom ima pravo da pribavi podatke o jedinstvenom matičnom broju građana izvršnog dužnika. Na osnovu takvih odredaba zakona sud zaključuje da je tuženi sve podatke o tužilji prikupio od MUP-a Republike Srbije i dalje obrađivao i dostavio drugom licu u svrhu sprovođenja postupka izvršenja radi naplate komunalne usluge, što je zakonito postupanje, te je tužbeni zahtev neosnovan. Drugostepeni sud smatra da za odgovornost tuženog u odnosu na tužbeni zahtev tužilje u ovoj parnici nije od značaja odredba ugovora o ustupanju potraživanja kojim je prijemnik potraživanja obavezan da obavesti dužnike u skladu sa ugovorom. Za drugostepeni sud je bitan zaključak da lični podaci tužilje nisu kroz overeni ugovor preneti na prijemnika u drugu svrhu, već u svrhu sprovođenja izvršenja radi naplate potraživanja koje je tuženi imao prema tužilji i u tom cilju i prikupio i preneo podatke tužilje, te da u tome nema nezakonite obrade podataka.

Izneti zaključci nižestepenih sudova zasnovani su na pogrešnoj primeni materijalnog prava.

Prema utvrđenim činjenicama, tuženi jeste prikupio lične podatke tužilje od MUP-a RS u cilju obavljanja poslova u javnom interesu koji su mu povereni u smislu odredbe člana 12. stav 1. tačka 5. Zakona o zaštiti podataka o ličnosti („Službeni glasnik RS“ br. 87/2018), što je zakonita obrada podataka. Međutim, pogrešno sudovi smatraju da se dalja obrada podataka, davanje trećem licu prilikom ustupanja potraživanja ne smatra drugom svrhom, koja je različita od one za koju su podaci od strane tuženog primarno prikupljeni. Naprotiv, ustupanje podataka trećem licu nije u svrhu ostvarivanja obavljanja poslova u javnom interesu od strane tuženog, u izvršnom postupku u kome bi on bio izvršni poverilac prema tužilji kao izvršnom dužniku, već je svrha takve obrade podataka da se drugom primaocu podataka obezbede podaci u svrhu ostvarivanje potraživanja koje to lice stiče. Prema odredbi člana 24. stav 1. Zakona o zaštiti podataka o ličnosti, ako se podaci o ličnosti ne prikupljaju od lica na koje se odnose, rukovalac je dužan da licu na koje se podaci odnose pruži i informaciju o svrsi nameravane obrade i pravnom osnovu za obradu i o primaocu odnosno grupi primalaca podataka o ličnosti, koji u konkretnom slučaju postoji. Prema odredbi stava 2. istog člana, rukovalac je dužan da licu na koje se podaci odnose pruži i dodatne informacije koje mogu da budu neophodne da bi se obezbedila poštena i transparentna obrada u odnosu na lice na koje se podaci odnose, taksativno naznačene u toj odredbi. U konkretnom slučaju primenom ovih odredaba zakona zaključak je da je tuženi bio dužan da pre započinjanja dalje obrade, što je ustupanje tužiljinih podataka trećem licu, tužilji pruži informacije o toj svrsi, kao i sve ostale bitne informacije iz stava 2. člana 24. Zakona o zaštiti podataka o ličnosti. Od značaja je i to da je među podacima koje je ustupio trećem licu tuženi dao i registarske oznake vozila čiji je vlasnik tužilja, koji podatak ne spada u podatke koje su nižestepeni sudovi smatrali neophodnim prema citiranim odredbama Zakona o izvršenju i obezbeđenju, radi ostvarenja javnog interesa naplate komunalne usluge u izvršnom postupku.

Nižestepeni sudovi se nisu decidno izjasnili o pitanju da li je tuženi obavestio tužilju da će podaci biti ustupljeni agenciji za naplatu potraživanja u svrhu naplate potraživanja, mada su u pravcu raspravljanja ove činjenice, za koju su sudovi smatrali da nema pravni domašaj na presuđenje u ovoj pravnoj stvari, izneti zaključci da tuženi nije dostavio dokaze da je obavestio tužilju o prenosu potraživanja, i da prema prihvaćenom iskazu tužilje ona nije znala ko je agenciji dao podatke.

S obzirom na nepotpuno raspravljeno činjenično stanje u smislu napred iznetog i na pogrešno polazište u primeni materijalnog prava prema kome tuženi nije imao obavezu da tužilju obavesti o daljoj obradi podataka ustupanjem trećem licu, odluka o tužbenom zahtevu se za sada ne može prihvatiti za pravilnu.

Zbog toga su nižestepene presude ukinute po odredbi člana 416. stav 2. Zakona o parničnom postupku i predmet je vraćen prvostepenom sudu na ponovno suđenje, kako bi raspravio sve značajne činjenice za zaključak o zakonitom, poštenom i transparentnom postupanju tuženog u obradi podataka o ličnosti tužilje i registarske oznake njenog vozila, i o ispunjenosti uslova za pružanje tražene sudske zaštite.

Predsednik veća – sudija

Tatjana Miljuš, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković