Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 1998/22 od 04.09.2023. godine, stavom prvim izreke, potvrđena je presuda Osnovnog suda u Velikoj Plani - Sudska jedinica u Smederevskoj Palanci P1 11/21 od 08.02.2022. godine u prvom, drugom i delu trećeg stava izreke kojim je odbijen tužbeni zahtev kojim je traženo da se obaveže tuženi da na ime manje obračunatog i isplaćenog noćnog rada i rada u dane državnih praznika za period od 01.12.2011. godine zaključno sa 30.09.2012. godine isplati tužiocu ukupan iznos od 2.998,10 dinara sa zateznom kamatom na svaki pojedinačni mesečni iznos, na način opisan u trećem stavu izreke prvostepene presude, delu četvrtog stava izreke kojim je odbijen tužbeni zahtev kojim je traženo da se obaveže tuženi da na manje isplaćenu zaradu po osnovu noćnog rada i rada u dane državnih praznika uplati za tužioca doprinose za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje Republičkom fondu penzijskog i invalidskog osiguranja - Filijala Smederevo, doprinose za zdravstveno osiguranje Republičkom fondu zdravstvenog osiguranja - Filijala Smederevo i doprinose Nacionalnoj službi za zapošljavanje - Filijala Smederevo po stopi i visini koja će biti utvrđena u momentu isplate, petom i šestom stavu izreke, i u tom delu žalbe tužioca i tužene su odbijene kao neosnovane. Stavom drugim izreke, preinačena je presuda Osnovnog suda u Velikoj Plani - Sudska jedinica u Smederevskoj Palanci P1 11/21 od 08.02.2022. godine u delu trećeg i četvrtog stava izreke i obavezan tuženi da na ime manje obračunatog prekovremenog rada za period od 01.12.2011. godine zaključno sa 30.09.2012. godine isplati tužiocu ukupan iznos od 6.236,73 dinara sa zateznom kamatom na novčane iznose navedene u tom stavu izreke počev od označenih datuma do isplate i da za tužioca na označene iznose uplati doprinose za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje Republičkom fondu penzijskog i invalidskog osiguranja - Filijala Smederevo, doprinose za zdravstveno osiguranje Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje - Filijala Smederevo i doprinose Nacionalnoj službi za zapošljavanje - Filijala Smederevo po stopi i u visini koja će biti utvrđena u momentu isplate. Stavom trećim izreke, obavezan je tuženi da naknadi tužiocu troškove postupka za sastav žalbe u iznosu od 18.000,00 dinara. Stavom četvrtim izreke, odbijen je zahtev tužioca za naknadu troškova postupka po žalbi.

Protiv pravosnažne presude donete u drugom stepenu, prvog i trećeg stava izreke, tužilac je blagovremeno izjavio reviziju iz svih zakonskih razloga.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. i člana 441. ZPP, Vrhovni sud je našao da tužiočeva revizija nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Bitna povreda odredaba parničnog postupka iz tačke 12. stava 2. navedenog člana, na koju se revident poziva, nije zakonski razlog za reviziju (član 407. stav 1. tačka 2. ZPP). Nisu osnovani revizijski navodi o bitnoj povredi odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi članova 228-233 ZPP, učinjenih u drugostepenom postupku.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je bio u radnom odnosu kod tuženog do 31.10.2012. godine, na osnovu ugovora o radu na određeno vreme od 01.08.2011. godine i od 30.09.2011. godine, odnosno ugovora o radu na neodređeno vreme od 01.12.2011. godine. Ugovorima je predviđeno radno vreme u trajanju od 40 sati sedmično, sedam dana u sedmici, a u slučaju rada dužeg od 40 sati ugovoreno je pravo tužioca na korišćenje slobodnih dana, sa odobrenjem tuženog. Stranke su 31.10.2012. godine potpisale sporazum o prestanku radnog odnosa, na osnovu kog je doneto rešenje od istog datuma o sporazumnom otkazu tužiočevog ugovora o radu. Tužilac je tokom rada kod tuženog ostvario određeni broj sati prekovremenog i noćnog rada, odnosno rada u dane državnih praznika koji su neradni dani. Taj rad mu nije plaćen, a visina njegovog potraživanja po tom osnovu utvrđena je veštačenjem.

Na osnovu tako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su pravilnom primenom materijalnog prava odbili tužbene zahteve za utvrđenje ništavosti sporazuma o prestanku radnog odnosa i postojanje radnog odnosa na neodređeno vreme (po ugovoru o radu od 01.12.2011. godine), kao i za isplatu neplaćenog noćnog rada i rada u dane državnih praznika koji su neradni dani.

Odredbom člana 177. stav 1. Zakona o radu („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 24/05 i 54/09) propisano je da radni odnos može da prestane na osnovu pisanog sporazuma poslodavca i zaposlenog.

Tužilac i ovlašćeno lice tuženog zaključili su 31.10.2012. godine pismeni sporazum o prestanku radnog odnosa, na osnovu kog je tužiocu radni odnos prestao sa istim datumom.

Tužilac je zahtev za utvrđenje ništavosti tog sporazuma zasnovao na tvrdnji da ga je potpisao prilikom zaključenja prvog ugovora o radu, kao „blanko“ sporazum u koji su naknadno uneti potrebni podaci. Ocenom izvedenih dokaza utvrđeno je da je tužilac osporeni sporazum potpisao 31.10.2012. godine, a ne prilikom zasnivanja radnog odnosa i stupanja na rad.

Pravilnost drugostepene presude se u tom delu osporava razlozima činjenične prirode i pogrešnom ocenom izvedenih dokaza. Revident istrajava na stavu i razlozima ništavosti osporenog sporazuma o prestanku radnog odnosa iznetim tokom postupka, smatrajući da u prilog tome govori pogrešan podatak u ugovoru o radu unet u formular sporazuma o prestanu radnog odnosa i rešenje o sporazumnom otkazu ugovora o radu. Ocena izvedenih dokaza i utvrđeno činjenično stanje su izvan revizijske kontrole (član 407. stav 2. ZPP), osim u slučajevima iz člana 403. stav 2. ZPP koji se u ovom postupku nisu ostvarili.

Prema članu 195. Zakona o radu, zaposleni, odnosno predstavnik sindikata čiji je zaposleni član, ako ga zaposleni ovlasti, može protiv rešenja kojim je povređeno pravo zaposlenog ili kad je zaposleni saznao za povredu prava pokrenuti spor pred nadležnim sudom u roku od 90 dana od dana dostavljanja rešenja, odnosno saznanja za povredu prava. Tužilac je 30.01.2013. godine podneo tužbu za poništaj rešenja o otkazu ugovora o radu, koja je odbačena u tom delu pravnosnažnom presudom P1 114/13 od 15.08.2017. godine, a tužbeni zahtev za utvrđenje da je u radnom odnosu tužilac je istakao u podnesku od 21.10.2016. godine, kojim je izvršio preinačenje tužbe - po isteku označenog prekluzivnog roka, čiji se početak računa od dana kada je tužilac prestao sa radom, jer je tada saznao za povredu prava na rad.

Odredbom člana 196. Zakona o radu propisano je da sva novčana potraživanja iz radnog odnosa zastarevaju u roku od tri godine od dana nastanka obaveze. Tužiočevo potraživanje neplaćene uvećane zarade za rad noću i u dane državnih praznika koji su neradni dani nastalo je do 31.10.2012. godine. Tužbeni zahtev za isplatu novčanog potraživanja po tim osnovima tužilac je istakao tokom postupka, u podnesku od 21.10.2016. godine, po proteku roka zastarelosti iz navedene zakonske odredbe.

Sledstveno izloženom, po oceni Vrhovnog suda, tužiočevom revizijom se pravilnost drugostepene presude u pobijanom delu neosnovano osporava zbog pogrešne primene materijalnog prava.

Iz navedenih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković