U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Vesne Subić, predsednika veća, Radoslave Mađarov i Jasmine Simović, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., čiji je punomoćnik Milena Jeftić, advokat iz ..., protiv tuženog BB iz ..., čiji je punomoćnik Nikola Stolić, advokat iz ..., radi izmene odluke o održavanju ličnih odnosa, odlučujući o reviziji tužilje izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 380/25 od 10.09.2025. godine, u sednici održanoj 26.12.2025. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tužilje izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 380/25 od 10.09.2025. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž2 380/25 od 10.09.2025. godine, odbijena je žalba tužilje i potvrđena presuda Osnovnog suda u Rumi P2 367/22 od 12.05.2025. godine, kojom je odbijen tužbeni zahtev za izmenu odluke o načinu održavanja ličnih odnosa i kontakata tuženog, kao oca sa maloletnom ćerkom VV, sadržanom u stavu trećem izreke presude Osnovnog suda u Rumi P2 60/17 od 04.07.2018. godine, te tužilja obavezana da tuženom naknadi parnične troškove od 113.500,00 dinara. Odbijen je zahtev stranaka za naknadu troškova žalbenog postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilja je blagovremeno izjavila reviziju, zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Tuženi je podneo odgovor na reviziju.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu u smislu odredbi članova 403. stav 2. tačka 1. i 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23) i člana 208. Porodičnog zakona („Službeni glasnik RS“ br. 18/05, 72/11 i 6/15) i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Neosnovano se revizijom ukazuje da je drugostepeni sud počinio bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. ZPP prilikom ocene dokaza, pošto nije neposredno cenio sadržinu izvedenih dokaza, jer je pobijana presuda zasnovana na utvrđenim činjenicama od strane prvostepenog suda i sadrži potpune razloge u smislu odredbe člana 396. stav 1. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravnosnažnom presudom od 04.07.2018. godine, razveden je brak parničnih stranaka i zajednička ćerka, maloletna VV, rođena ...2011. godine poverena na samostalno vršenje roditeljskog prava majci. Lični odnosi maloletnog deteta sa ocem uređeni su tako da tuženi svakog drugog vikenda preuzima dete subotom u 09,00 časova i vraća je u nedelju do 19,00 časova na adresu prebivališta, zatim, da maloletna VV kod oca boravi za njegovu krsnu slavu Svetog Nikolu, kao i drugu polovinu letnjeg i zimskog raspusta, a nadalje po dogovoru roditelja, sve u najboljem interesu deteta. Po ovom modelu lični odnosi odvijali su se do proleća 2019. godine, u koje vreme su tužilja i maloletna VV živele u ... na nepoznatoj adresi, nakon kog vremena su kontakti oca i deteta isključivo telefonski, na inicijativu oca. Tužilja tvrdi da je maloletna ćerka prilikom poslednjeg boravka u očevom domaćinstvu bila izložena psihičkom i fizičkom nasilju koje je prijavila, ali je krivični postupak obustavljen. Tuženi se obraćao nadležnom organu starateljstva, podnosio žalbu Pokrajinskom sekretarijatu, po čijem nalogu je organ starateljstva postupao u svrhu reuspostavljanja roditeljske saradnje, ali zbog negativnog stava tužilje odnosi ćerke i oca nisu ponovo uspostavljeni. Maloletna VV je u uzrastu od ... godina pred sudom dala izjavu da ne želi da viđa oca, a pošto se organ starateljstva izjasnio da ne poseduje kapacitete da utvrdi autentičnost ove njene izjave, određeno je veštačenje, koje nije sprovedeno zbog odbijanja majke da dovede dete na razgovor.

Sa polazištem na ovako utvrđene činjenice, nižestepeni sudovi, na osnovu člana 61. Porodičnog zakona, zaključili da utvrđene okolnosti ne predstavljaju razloge da se izmeni pravnosnažna presuda kojom je određen način održavanja ličnih odnosa maloletne ćerke sa ocem. Maloletna VV, koja je navršila ... godina ima pravo da izrazi svoje mišljenje u sudskom postupku, ali to ne oslobađa sud obaveze da proveri autentičnost ovog njenog mišljenja, odnosno da utvrdi da li je mišljenje formirano u skladu sa zrelošću i slobodnom voljom ili je posledica spoljnog uticaja. U sprovedenom postupku autentičnost mišljenja nije mogla biti proverena, iz razloga što se organ starateljstva izjasnio da u konkretnim okolnostima ne poseduje za to kapacitete, a tužilja, koja samostalno vrši roditeljsko pravo nad maloletnim detetom je to onemogućila, pošto nije dovela dete na razgovor u zakazanom terminu za veštačenje.

Po stanovištu Vrhovnog suda, pravilno je primenjeno materijalno pravo kada je odbijen postavljeni tužbeni zahtev, te suprotno navodima revizije ne postoje okolnosti koje bi upućivale na zaključak da bitne činjenice nisu utvrđene, odnosno da nisu utvrđene na pravilan način.

Prema Porodičnom zakonu („Službeni glasnik RS“ br. 18/05,72/11 i 6/15), svako je dužan da se rukovodi najboljim interesom deteta u svim aktivnostima koje se tiču deteta (član 6. stav 1.); dete ima pravo da održava lične odnose sa roditeljem sa kojim ne živi; dete koje je navršilo 15 godina života i koje je sposobno za rasuđivanje može odlučiti o održavanju ličnih odnosa sa roditeljem sa kojim ne živi (član 61. stavovi 1. – 4.); dete koje je sposobno da formira svoje mišljenje ima pravo slobodnog izražavanja tog mišljenja; dete koje je navršilo 10 godina života može slobodno i neposredno izraziti svoje mišljenje u svakom sudskom i upravnom postupku u kome se odlučuje o njegovim pravima (član 65. stavovi 1. i 4.).

U konkretnom slučaju razjašnjeno je da su lični odnosi po modelu određenom pravnosnažnom presudom od 04.07.2018. godine izostali nakon proleća 2019. godine, zbog navodnog nasilja oca nad detetom. Iz utvrđenih činjenica ne proizlazi da je nasilja bilo, a autentičnost mišljenja maloletne VV da ne želi da održava lične odnose sa ocem, koje je dala pred sudom u uzrastu od ... godina, nije mogla biti proverena, pošto je tužilja svojim radnjama onemogućila veštačenje određeno u tu svrhu.

Zakonodavac pravo deteta da održava lične odnose sa roditeljem sa kojim ne živi predviđa u svrhu zaštite najboljeg interesa maloletnog deteta, s obzirom na ulogu oba roditelja u odrastanju deteta i formiranju njegove ličnosti. Utvrđene činjenice ne vode zaključku da su 2019. godine postojale, odnosno da aktuelno postoje okolnosti koje bi vodile ograničavanju, odnosno isključenju prava maloletne VV da održava lične odnose sa ocem. Imajući u vidu da ona nije navršila 15 godina života i da njen uzrast isključuje slobodno odlučivanje o održavanju ličnih odnosa sa ocem, pravilan je zaključak nižestepenih sudova da nema uslova za izmenu pravnosnažne presude kojom je određen model održavanja ličnih odnosa sa ocem.

Iz navedenih razloga, na osnovu odredbe člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Vesna Subić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković