U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Mirjane Andrijašević, predsednika veća, Ivane Rađenović i Vladislave Milićević, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Žarko Vujović, advokat iz ..., protiv tuženih BB, VV i GG, svi iz ..., čiji je punomoćnik Snežana Stanković, advokat iz ..., radi predaje stvari, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž 3558/22 od 07.04.2023. godine, u sednici održanoj dana 09.04.2025. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužioca izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž 3558/22 od 07.04.2023. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž 3558/22 od 07.04.2023. godine utvrđeno je da je žalba tužioca izjavljena protiv stava trećeg izreke presude Osnovnog suda u Prokuplju P 2808/17 od 11.06.2019. godine, ispravljena rešenjem istog suda P 2808/17 od 25.12.2019. godine povučena (stav prvi izreke). Ukinuta je presuda Osnovnog suda u Prokuplju P 2808/17 od 11.06.2019. godine, ispravljena rešenjem istog suda P 2808/17 od 25.12.2019. godine i presuđeno tako da se odbija kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se tužene obavežu da mu predaju 1/2 vanknjižnog objekta Po+P+S ukupne površine 159,96 m2, od čega površina podruma iznosi 20,80 m2, prizemlja koje se sastoji od hodnika, dnevne sobe, kuhinje, dve spavaće sobe, kupatila, stepenica ukupne površine 65,08 m2, sprata koji se sastoji od hodnika, dnevne sobe, kuhinje, dve spavaće sobe, kupatila, stepeništa i terase ukupne površine 70,08 m2 ili ukupno 159,96 m2, te stambenog pomoćnog objekta koji se sastoji od ulaza, dnevnog boravka, kuhinje, ostave, dečije sobe, kupatila, ukupne površine sa pomoćnim objktima 107 m2 i druge pomoćne zgrade, a koji vanknjižni objekti su sagrađeni na katastarskim parcelama 675/1 šuma površine 3,53 ara, 675/2 šuma u reku površine 3,46 ara, 676 šuma u reku površine 3,54 ara, 377/1 šuma utrina površine 2,46 ari, 677/2 šuma utrina površine 5,88 ari, 678 šuma uz nasip 1,35 ari, 679 šuma utrina površine 1,90 ari, 680 šuma do nasipa površine 2,59 ari, 681 šuma do nasipa površine 1,60 ari, 682 šuma do nasipa površine 1,79 ari, 683 utrina površine 1,65 ari, 684 šuma utrina površine 1,40 ari i 685 šuma uz nasip površine 1,65 ari, ispražnjene od lica (stav drugi izreke). Obavezan je tužilac da tuženima isplati troškove parničnog postupka u iznosu od 125.000,00 dinara (stav treći izreke).

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilac je blagovremeno izjavio reviziju, zbog bitnih povreda odredaba Zakona o parničnom postupku i pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijanu odluku na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 ... 10/23 – drugi zakon), Vrhovni sud je utvrdio da je revizija neosnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Neosnovano revident navodi da je drugostepeni sud učinio bitnu povredu postupka iz člana 374. stav 2. tačka 10. Zakona o parničnom postupku jer je odlučeno o zahtevu o kojem je ranije odlučeno. Ovo stoga jer u presudi P 1625/15 od 28.10.2016. godine koja je preinačena presudom Apelacionog suda u Nišu Gž 713/17 od 03.04.2017. godine odlučeno je o zahtevu ovde tuženih za utvrđenje istovetnosti katastarskih parcela protiv tuženih DD i ĐĐ. U ovoj parnici odlučeno je pravnosnažno o zahtevu tužioca AA protiv tuženinih BB, VV i GG radi predaje poseda. Da bi navod revidenta da postoji pravnosnažno presuđena stvar bio osnovan potrebno je da postoji identitet stranaka u istoj ili obrnutoj ulozi, identitet tužbenog zahteva i identitet činjeničnog osnova. U ovom slučaju ne postoji identitet tužbenog zahteva niti identitet stranaka.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, DD je krivičnom presudom oglašen krivim zbog saobraćajne nesreće u kojoj je poginuo suprug i otac ovde tuženih. Po okončanju krivičnog i parničnog postupka DD je pravnosnažnom presudom Opštinskog suda u Nišu P 2186/08 od 24.04.2009. godine obavezan da tuženima isplati određenu sumu novca na ime naknade nematerijalne štete. Kako DD to nije učinio, tužene su pokrenule izvršni postupak pred Opštinskim sudom u Prokuplju koji je zaveden pod brojem I 4597/10 radi namirenja svog novčanog potraživanja popisom, procenom i prodajnom nepokretnosti dužnika DD. U postupku izvršenja dana 07.12.2011. godine donet je zaključak o prodaji nepokretnosti 1/2 porodične stambene zgrade i pomoćne zgrade koje se nalaze na katastarskoj parceli .. KO ... i 1/2 kp broj .. KO ..., a zatim su zaključkom Osnovnog suda u Prokuplju I 4597/10 od 18.02.2013. godine navedene nepokretnosti dodeljene BB i GG kao izvršnim poveriocima zaključkom Osnovnog suda u Prokuplju I 4597/10 od 25.03.2013. godine i iste nepokretnosti predate su u svojinu izvršnim poveriocima BBi i GG. U toku izvršnog postupka tužilac je kao kupac sa DD kao prodavcem zaključio ugovor o kupoprodaji nepokretnosti i isti overio 07.03.2013. godine pod Ov 3 broj 436/16, između ostalog i o prodaji 1/2 vanknjižnog objekta od 159,96 m2, stambeno pomoćnog objekta od 107 m2 i druge pomoćne zgrade koje su sagrađene na katastarskim parcelama broj 675/1, 675/2, 676, 677/1, 677/2, 678, 679, 680, 681, 682, 683, 684 i 685. Po zaključenju ugovora Služba za katastar nepokretnosti Merošina je dana 19.03.2013. godine izvršila uknjižbu nepokretnosti koje su bile u evidenciji Službe za katastar nepokretnosti na ime tužioca, a rešenje je postalo izvršno 19.04.2013. godine. Na osnovu nalaza i mišljenja veštaka geodetske struke Žarka Đorđevića od 29.03.2019. godine identifikovana je parcela .. koja je označena kao parcela u postupku izvršenja Osnovnog suda u Prokuplju I 4597/10, ali je utvrđeno da na istoj ne postoji nijedan objekat niti se vide ostaci bilo kog objekta. Stambena zgrada označena brojem 1 koja je predmet tužbenog zahteva nalazi se na katastarskoj parceli 676, 677/2 i 677/1, prizemna pomoćna zgrada označena brojem 2 nalazi se na katastarskoj parceli 675/1 i 675/2, dok se prizemna pomoćna zgrada označena brojem 3 nalazi na katastarskoj parceli 683, 684 i 685. Na osnovu izvršenog uvida u spise predmeta I 4597/10 utvrđeno je da je u tom postupku obavljeno veštačenje od strane veštaka građevinske struke Mirjane Glušenko Vidaković radi utvrđenja vrednosti objekata koji su bili predmet izvršenja. Na osnovu nalaza i mišljenja veštaka građevinske struke, utvrđeno je da je površina objekata koji su bili predmet izvršenja u predmetu I 4597/10 sledeće: ukupna korisna površina podruma, prizemlja i sprata iznosi 159,96 m2, ukupna korisna površina pomoćne prostorije 107 m2, a površina podruma iznosi 20,80 m2. Prizemlje se sastoji od hodnika, dnevne sobe, kuhinje, dve spavaće sobe, kupatila, stepenica ukupne površine 65,08 m2, a sprat se sastoji od hodnika, dnevne sobe, kuhinje, dve spavaće sobe, kupatila, stepeništa i terase ukupne površine 70,8 m2, što u potpunosi odgovara opisu i površini objekata koje su predmet ovog parničnog postupka, a koje površine su iz nalaza i mišljenja veštaka Mirjane Glušenko Vidaković unete u ugovor o kupoprodaji nepokretnosti zaključen između tužioca i DD Ov 3 broj 436/13 od 07.03.2013. godine. Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž 713/17 od 03.04.2017. godine preinačena je presuda Osnovnog suda u Prokuplju P 1625/15 od 28.10.2016. godine i odbijen tužbeni zahtev tužilja da se utvrdi da je porodična stambena zgrada i pomoćna zgrada koje su im predate po osnovu zaključka o predaji nepokretnosti I 4597/10 od 25.03.2013. godine nalaze na parceli broj 675/1, kp broj 675/2, kp broj 676, kp broj 677/1, kp broj 677/2, kp broj 678, kp broj 679, kp broj 680, kp broj 681, kp broj 682, kp broj 683, kp broj 684 i kp broj 685 jer tuženi GG i BB koje se u toj parnici bile tužilje nisu ponudile dokaze na osnovu kojih bi se utvrdilo da postoji identitet nepokretnosti koje su im predate po osnovu zaključka Osnovnog suda u Prokuplju I 4597/10 sa nepokretnostima koje se nalaze na kp 677/1, 677/2, 676, 675/1 i 675/2. Drugostepeni sud je utvrdio da prilikom veštačenja i identifikacije predmetnih objekata nije izlazio geometar koji bi izvršio identitifikaciju parcela na kojima se nalaze objekti, već su stranke sudu i veštaku pokazale objekte koje treba veštačiti.

Na osnovu ovako utvrđenog činjeničnog stanja drugostepeni sud je zaključio da tužilac nije stekao pravo svojine na predmetu izvršenja, već su to pravo stekle tužene na osnovu odredbe člana 20. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa.

Po stanovištu Vrhovnog suda drugostepena presuda doneta je pravilnom primenom materijalnog prava kojima se uređuje sticanje prava svojine na osnovu odluke državnog organa i na osnovu odredaba sadržanih u članovima Zakona o izvršenju i obezbeđenju koji je bio na snazi u vreme predaje nepokretnosti tuženima u državnu.

S obzirom na to da je, u konkretnom slučaju, u postupku izvršenja dana 07.12.2011. godine donet zaključak o prodaji nepokretnosti 1/2 porodične stambene zgrade i pomoćne zgrade koje se nalaze na katastarskoj parceli .. KO ... i 1/2 kp broj .. KO ..., a zatim su zaključkom Osnovnog suda u Prokuplju I 4597/10 od 18.02.2013. godine navedene nepokretnosti dodeljene BB i GG, kao izvršnim poveriocima i zaključkom Osnovnog suda u Prokuplju I 4597/10 od 25.03.2013. godine iste nepokretnosti predate su u svojinu izvršnim poveriocima BB i GG, to su one postale vlasnici tih objekata na osnovu odluke državnog organa. Na osnovu odluke izvršnog suda tužene su u faktičkoj državini objekata koji je bio imovina izvršnog dužnika.

Tužilac traži da mu se preda državina na navedenim zemljišnoknjižnim objektima jer ih je stekao na osnovu ugovora o kupoprodaji sa izvršnim dužnikom u toku trajanja izvršnog postupka. Upravo tako opisani objekti su procenjeni u izvršnom postupku i predati u državinu tuženima. Sa upravo tim objektima izvršni dužnik je raspolagao tokom izvršnog postupka. Ovakvo raspolaganje na osnovu odredbe člana 20. stav 7. Zakona o o izvršenju i obezbeđenju („Službeni glasnik RS“ br. 31/11...139/14) koji se primenjivao na osnovu odredbe člana 358. istog Zakona ne proizvodi pravno dejstvo raspolaganja imovinom, jer je raspolaganje učinjeno nakon prijema rešenja o izvršenju, zbog čega je izvršenje i sprovedeno. Okolnost da je pogrešno označena katastarska parcela na kojoj se nalaze neuknjiženi objekti nije od uticaja, jer je izvršni dužnik raspolagao upravo istim objektima koji su popisani i procenjeni u izvršnom postupku i bili predmet izvršenja. Stoga pravo kupca na držvinu opisanih objekata ne može biti jače od prava tuženih stečenih u izvršnom postupku, kada su u pitanju stvari otuđene u toku izvršnog postupka.

Tužene su stekle državinu i svojinu na osnovu člana 20. stav 2. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa. Radi se o izvornom sticanju prava svojine samom odlukom – aktom nadležnog organa. Otuda proizlazi da se u ovom postupku ne može ocenjivati pravilnost rada izvršnog suda, a na čemu se praktično temelji revizija, jer od toga ne zavisi stečeno pravo tuženih, a to je pravo svojine na neuknjiženim objektima.

Iz svega iznetog, odlučeno je kao u izreci na osnovu odredbe člana 414.stav 1. ZPP.

Predsednik veća - sudija

Mirjana Andrijašević, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković