U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Vesne Subić, predsednika veća, Radoslave Mađarov i Dragane Boljević, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., koga zastupa punomoćnik dr Jovana Veličković, advokat iz ..., protiv tuženog “BB”, radi naknade štete, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 673/24 od 13.02.2025. godine, u sednici održanoj 20.03.2026. godine, doneo je

P R E S U D U

PREINAČUJE SE presuda Apelacionog suda u Beogradu Gž1 673/24 od 13.02.2025. godine, tako što se ODBIJA, kao neosnovana, žalba tuženog i POTVRĐUJE presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 4019/18 od 13.09.2023. godine u stavovima drugom, trećem i četvrtom izreke.

OBAVEZUJE SE tuženi “BB” sa sedišitem u ... da tužiocu AA iz ... naknadi troškove revizijskog postupka u iznosu od 54.601,99 dinara u roku od 15 dana po prijemu presude.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 4019/18 od 10.09.2023. godine, stavom drugim izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužioca AA iz ..., pa je obavezan tuženi “BB” da tužiocu isplati, na ime naknade štete zbog manje isplaćenih plata u periodu od 01.12.2015. godine do 31.10.2018. godine ukupan iznos od 425.049,84 dinara sa pripadajućom zakonskom zateznom kamatom na pojedinačne mesečne iznose, počev od dana dospeća do isplate. Stavom trećim izreke obavezan je tuženi da za tužioca uplati doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje Republičkom fondu za penzijsko i invalidsko osiguranje – Filijala Beograd, doprinose za zadravstveno osiguranje Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje – Filijala Beograd i doprinose za osiguranje za slučaj nezaposlenosti Nacionalnoj službi za zapošljavanje – Filijala Beograd, za period od 01.12.2015. godine do 31.10.2018. godine, na iznose iz stava drugog izreke presude. Stavom četvrtim izreke obavezan je tuženi da tužiocu naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 185.850,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom počev od dana nastupanja uslova za izvršenje do konačne isplate.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 673/24 od 13.02.2025. godine preinačena je presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 4019/18 od 13.09.2023. godine u stavu drugom i trećem izreke, tako što je odbijen, kao neosnovan, tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se obaveže tuženi da tužiocu, na ime naknade štete zbog manje isplaćenih plata u periodu od 01.12.2015. godine do 31.10.2018. godine, isplati ukupan iznos od 425.049,84 dinara sa pripadajućom zakonskom zateznom kamatom na pojedinačne mesečne iznose od dospelosti do isplate, bliže navedeno u izreci presude, kao i da za tužioca na napred navedene iznose uplati doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje Republičkom fondu za penzijsko i invalidsko osiguranje – Filijala Beograd, doprinose za zdravstveno osiguranje Republičkom fondu za zdravstveno osiguranje – Filijala Beograd i doprinose za osiguranje za slučaj nezaposlenosti Nacionalnoj službi za zapošljavanje – Filijala Beograd; preinačena je prvostepena presuda u stavu četvrtom izreke tako što je odlučeno da svaka stranka snosi svoje troškove postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju, iz svih zakonskih razloga zbog kojih se revizija može pobijati.

Odlučujući o reviziji, na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11...10/23), Vrhovni sud je ocenio da je revizija osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti, kao ni ostale bitne povrede odredaba parničnog postupka zbog kojih se revizija može izjaviti, a na koje se u reviziji ukazuje.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je zasnovao sa tuženim radni odnos na određeno vreme ugovorom o radu od 05.05.2006. godine, i to počev od 01.05.2006. godine do 31.10.2006. godine, a aneksom broj 3 ugovora o radu od 05.05.2006. godine zasnovao je radni odnos na neodređeno vreme počev od 01.04.2007. godine. Nakon završetka doktorskih akademskih studija na studijskom programu elektrotehnika i računarstvo, modul Nuklearna medicinska i ekološka tehnika na Elektrotehničkom fakultetu Univerziteta u Beogradu dana 20.03.2015. godine, tuženi i tužilac su zaključili aneks broj 12 ugovora o radu od 16.04.2015. godine, kojim se umesto zvanja diplomirani inženjer elektrotehnike VII/1 stepen stručne spreme, utvrđuje da je tužilac stekao VIII stepen stručne spreme – doktor nauka - elektrotehnika i računarstvo. Navedenim aneksom tužiocu je utvrđen koeficijent za obračun i isplati plate od 18,70, koji se radi izračunavanja osnovne zarade množi sa cenom rada (18,70+1,00+1,23+0,36). Tužilac počev od 25.11.2015. godine obavlja poslove mesta rada rukovodioca poslova zaštite od jonizujućih zračenja i kontrole kvaliteta rada nuklearno medicinskih uređaja u Centru za nuklearnu medicinu “BB”. Tužiocu je plata obračunavana prema koeficijentu 18,70 sve do zaključenja aneksa broj 16 od 21.11.2018. godine, kojim je promenjen koeficijent za obračun plate tužioca na 22,73, koji se množi sa cenom rada radi izračunavanja osnovne zarade (22,73+1,00+1,23+0,36) i prema kome je tužiocu priznat VIII stepen stručne spreme – specijalista medicinske fizike u Centru za nuklearnu medicinu, pošto je tužilac 30.10.2018. godine položio specijalistički ispit iz grane medicinska fizika, čime je stekao pravo da mu se dodeli diploma o završenoj specijalizaciji i stručni naziv specijalista medicinske fizike. Tužiocu je za njegovo radno mesto priznat doktorat dodavanjem koeficijenta 1, uz dodatak koeficijenta 1,23 na rukovođenje i dodatak 0,36 za zdravstvene radnike, koji učestvuju u zdravstvenoj dijagnostici i terapiji, ali su ovi parametri obračunavani na koeficijent 22,73 od 21.11.2018. godine, nakon položenog specijalističkog ispita iz medicinske fizike. Tužilac je u spornom periodu radio na radnom mestu rukovodilac poslova zaštite od jonizujućih zračenja i kontrole kvaliteta nuklearno-medicinskih uređaja u Centru za nuklearnu medicinu, za šta je potreban VIII stepen stručne spreme – doktor nauka i bio je i odgovorno lice za zaštitu od jonizujućih zračenja i odgovorno lice za nuklearnu sigurnost na nivou “BB”.

Veštačenjem veštaka ekonomsko finansijske struke utvrđena je razlika neto zarade između vrednosti koefcijenta od 18.70 i vrednosti koeficijenta od 22,73, a za period od aprila 2015. godine do oktobra 2018. godine.

Imajući u vidu utvrđeno činjenično stanje prvostepeni sud je zaključio da su potraživanja koja su dospela od 09.05.2015. godine do 09.12.2015. godine zastarela usled proteka roka iz člana 196. Zakona o radu, dok je u preostalom delu tužbeni zahtev osnovan jer tuženi nije priznao tužiocu osnovni koeficijent za obračun zarade od 22,73 prema Uredbi o koeficijentima za obračun i isplatu plata zaposlenih u javnim službama, te da tužiocu ne pripada razlika zarade koju potražuje tužbenim zahtevom za sporni period.

Drugostepeni sud je zaključio da je prvostepeni sud pogrešno primenio materijalno pravo pri donošenju provstepene presude jer je pogrešno primenio Uredbu o koeficijentima za obračun i isplatu plate zaposlenih u javnim službama.

Osnovano se revizijom tužioca ukazuje da se navedeni zaključak drugostepenog suda zasniva na pogrešnoj primeni materijalnog prava.

Pravilno je prvostepeni sud utvrdio da je u spornom periodu tuženi obračunavao tužiocu platu prema koeficijentu koji je manji od onog koji mu je pripadao (primenjivao koeficijent 18,70 umesto koeficijenta 22,73), s obzirom da je tužilac u martu 2015. godine stekao najviše akademsko zvanje – zvanje doktora nauka, pošto je završio studije trećeg stepena – doktorske akedemije studija na Elektrotehničkom fakultetu univerziteta u Beogradu. Koeficijent 18,70 je navedenom Uredbom propisan za diplomiranog zdravstvenog saradnika, a članom 2. stav 1. tačka 13. Uredbe je propisano da je za obračun i isplatu plata zaposlenih u zdravstvenim ustanovama, za specijaliste i magistre zdravstvenih saradnika predviđen koeficijent 22,73. Tuženi je pogrešno smatrao da tužilac ne spada u ovu kategoriju iako je ostvario najviše akademsko zvanje doktora nauka, koje po svojoj prirodi obuhvata i niže zvanje magistra i pogrešno poistovetio pojam poslova specijaliste, za koji je propisan koeficijent 22,73, sa položenim specijalističkim ispitom kojim je tužilac stekao zvanje specijaliste medicinske fizike 30.10.2018. godine, pa je smatrao da tužiocu tek od tada pripada koeficijent od 22,73, bez obzira na to što je tužilac u martu 2015. godine stekao naučno zvanje doktora nauka. Zvanje doktora nauka je više od zvanja magistra nauka, pa je tuženi trebalo da tužiocu, kako je to prvostepeni sud pravilno zaključio, isplaćuje platu prema koeficijentu 22,73 od trenutka kada je tužilac stekao naučno zvanje doktora nauka. Tužilac je, u smislu člana 151. Zakona o zdravstvenoj zaštiti imao status zdravstvenog saradnika, jer je obavljao poslove dijagnostike, terapije i rehabilitacije u “BB” na način da je neposredno određivao dozu zračenja po pacijentu i upravljao procesom separacije pojedinačnih doza i nadgledao i kontrolisao proces akvizicije nuklearno- medicinskih slika, a što obuhvata opis radnog mesta rukovodilac poslova zaštite od jonizujućih zračenja i kontrole kvaliteta rada nuklearno medicinskih uređaja na kojima je tužilac radio.

Iz navedenih razloga, primenom člana 416. stav 1. ZPP odlučeno je kao u stavu prvom izreke.

Tužiocu, u smislu člana 153. i člana 154. ZPP pripadaju troškovi revizijskog postupka, i to za sastav revizije u iznosu od 18.000,00 dinara i takse na reviziju u iznosu od 36.601,99 dinara, ukupno 54.601,99 dinara, u smislu Advokatske i Taksene tarife.

Pedsednik veća-sudija

Vesna Subić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković