U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Vladislave Milićević, predsednika veća, Radoslave Mađarov i Vesne Filipović, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., čiji je punomoćnik Aleksandar Đorđević, advokat iz ..., protiv tuženog BB iz ..., čiji je punomoćnik Milena Rupar Kovačević, advokat iz ..., radi utvrđenja, odlučujući o reviziji tužilje izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 1423/23 od 15.11.2023. godine, u sednici održanoj 11.09.2026. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tužilje izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 1423/23 od 15.11.2023. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 1423/23 od 15.11.2023. godine ukinuta je presuda Višeg suda u Požarevcu P 10/23 od 02.03.2023. godine i presuđeno tako što je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev kojim je tužilja tražila da se utvrdi prema tuženom da se novac u iznosu od 28.500 evra kojim je pokojni VV za života dobročino raspolagao u korist tuženog BB uračunava u nasledni deo tuženog BB, po smrti pokojnog VV. Tužilja je obavezana da tuženom naknadi parnične troškove od 681.143,00 dinara.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilja je blagovremeno izjavila reviziju, zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu u smislu odredbi članova 403. stav 2. tačka 3. i člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23) i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, na raspravi pred drugostepenim sudom, VV, rođen 1947. godine umro je ...2020. godine i njegovi zakonski naslednici su tužilja, unuka po pravu predstavljanja iza pokojnog oca GG, sina ostavioca, supruga DD i tuženi, sin. Tužilja je rešenjem ostavinskog suda upućena na parnični postupak da dokaže predmet i obim zaostavštine. Utvrđeno je da su 08.09.1994. godine pokojni VV i DD, kao primaoci izdržavanja, zaključili sa tuženim, kao davaocem izdržavanja ugovor o doživotnom izdržavanju, sa prenosom svojine na nepokretnoj i pokretnoj imovini označenoj u ugovoru na tuženog nakon njihove smrti. U ugovoru je navedeno da su supružnici po osnovu tekovine suvlasnici na ravne delove nepokretnosti koje su predmet ugovora, između ostalog i parcela br. ... i ... u KO ..., koje su u javnoj knjizi upisane kao vlasništvo VV, a da će se prenos suvlasničke pripadnosti primalaca izdržavanja preneti na davaoca izdržavanja nakon smrti. Navedene dve parcele u KO ... eksproprisane su 2009. godine, a VV je kao upisani vlasnik 30.12.2009. godine zaključio sporazum o naknadi koja mu je isplaćena u dva navrata – 27.01.2010. i 21.07.2010. godine. Od naknade isplaćene za eksproprisane nepokretnosti VV je 2011. godine kupio traktor sa plugom, a 2016. godine dvosoban stan u ... površine 58 m2. Tuženi je od sredstava ostvarenih po osnovu zarade, kao i ušteđevine babe po majci o kojoj je vodio brigu, kupio nepokretnosti parc. br. .. i .. u KO ... sa porodičnom stambenom zgradom, pomoćnim zgradama, njivama i zemljištem za 37.000 evra, koji iznos je isplatio u ratama od 28.12.2009. do 09.02.2010. godine.

Sa polazištem na navedeno utvrđenje, drugostepeni sud je odbio tužbeni zahtev, koji je tužilja zasnovala na članu 66. Zakona o nasleđivanju, po kome se zakonskom nasledniku uračunava u njegov nasledni deo poklon koji je ma na koji način dobio od ostavioca. Zaključak da pokojni VV nije poklonio sporni iznos tuženom  sud izvodi iz sadržine neposredno izvedenih dokaza, prihvatajući kao istinite izjave tuženog i supruge pokojnog VV, DD, saslušane u svojstvu svedoka, koji su kao članovi porodičnog domaćinstva izneli na koji način su sredstva dobijena po osnovu eksproprijacije potrošena. Sud je imao u vidu da tužilja nema neposrednih saznanja o trošenju ovih sredstava, kao i da svedok ĐĐ, prodavac nepokretnosti koje je kupio tuženi, iznošenjem tvrdnji vezanih za  visinu stvarno ugovorene kupoprodajne cene navedene u ugovoru, odnosno u priznanicama nije doveo u sumnju navode tuženog da je sam finansirao kupovinu porodične kuće, bez obzira na činjenicu što je pokojni VV vodio pregovore oko njene kupovine. U prilog zaključka da nepokretnosti u KO ... nisu kupljene od novca dobijenog na ime naknade za eksproprisane nepokretnosti po oceni suda je i sadržina pismeno sačinjenih priznanica, po kojima je isplata kupoprodajne cene delom izvršena pre nego što je zaključen sporazum o isplati naknade za eksproprisane nepokretnosti i izvršen prenos sredstava po tom osnovu pokojnom VV.

Po stanovištu Vrhovnog suda, pravilno je drugostepeni sud na osnovu sadržine neposredno izvedenih dokaza izvršio njihovu ocenu pojedinačno i u sklopu, te u skladu sa članom 231. ZPP izveo zaključak da utvrđene okolnosti vezane za imovinske prilike članova porodice ..., kao i organizacija porodičnog života ne potvrđuju navode tužbe po kojima je otac poklonio sporni iznos tuženom u svrhu kupovine nepokretnosti parc. br. .. i .. u KO ... .

Naime, činjenice vezane za sticanje i trošenje imovine u porodičnom domaćinstvu koje su činili tuženi i njegovi roditelji utvrđene su na osnovu izjava članova tog domaćinstva, a tužilja o navodima na kojima zasniva tužbu nema neposrednog saznanja. Činjenično je utvrđeno da su nepokretnosti eksproprisane 2009. godine predstavljale zajednički stečenu imovinu supružnika VV i DD, kao i da su one bile predmet ugovora o doživotnom izdržavanju koji je do eksproprijacije nepokretnosti realizovan 15 godina. DD je pojasnila funkcionisanje bračnog života i na koji način je pokojni VV raspolagao novcem dobijenim od eksproprijacije. Tuženi je u vreme kupovine nepokretnosti bio zaposlen i imao ušteđevinu dobijenu od babe po majci. Svedoci koji tvrde da je nepokretnost tuženog kupljena novcem od eksproprijacije nemaju neposrednog saznanja o poreklu novca, a njihove tvrdnje o trošenju novca dobijenog na ime eksproprijacije nepokretnosti koja je predstavljala zajedničku tekovinu supružnika ne proizlaze iz pisanih isprava.  Izjave i preduzete radnje pokojnog VV, o kojima se svedoci izjašnjavaju, potvrđuju jedino činjenicu da je kao otac tuženog učestvovao u usmenim pregovorima koji su prethodili zaključenju ugovora, pa kada svedok ĐĐ navodi da je stvarna kupoprodajna cena različita kako od one navedene u pismeno zaključenom ugovoru, tako i od one koju je tuženi isplatio po sadržini priloženih priznanica, ne mogu se prihvatiti revizijski navodi da je pobijana presuda zasnovana na nepotpuno i nepravilno utvrđenom činjeničnom stanju.

Prema odredbama člana 231. ZPP na tužilji je bio teret dokazivanja činjenice da je pokojni VV poklonio tuženom sporni novčani iznos, pa pošto ona nije dokazala da je poklon učinjen, odnosno koja količina novca je bila predmet poklona, nema uslova za primenu odredbi člana 66. Zakona o nasleđivanju Republike Srbije. Iz navedenih razloga, preostali navodi revizije ostaju bez uticaja na  zakonitost pobijane presude.

Pravilno je na osnovu odredbi članova 165. stav 2, 153. stav 1. i 154. ZPP, odlučeno o parničnim troškovima.

Iz navedenih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Vladislava Milićević,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković