Protiv pravnosnažne presude donesene u drugom stepenu reviziju je blagovremeno izjavio tuženi zbog pogrešne primene materijalnog prava, sa predlogom da Vrhovni kasacioni sud drugostepenu presudu preinači u smislu revizijskih navoda ili ukine obe nižestepene presude i predmet vrati na ponovno suđenje.

Ispitujući pravilnost pobijane presude na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku - ZPP („Službeni glasnik RS“ broj 72/11... 55/14), Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a na druge bitne povrede odredaba parničnog postupka tuženi u reviziji ne ukazuje.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju tuženi je jemac – platac za obaveze privrednog društva „GG“ ... koje je to društvo preuzelo u odnosu na tužioca. Dana 03.11.2006. godine zaključen je ugovor o jemstvu između tužioca kao poverioca i tuženog kao jemca platca u kome su stranke konstatovale da prema tački 1. Ugovora tužilac je poverilac koji je 03.11.2006. godine sa preduzećem „GG“ ... kao dužnikom, zaključio ugovor o izdavanju garancije broj ... pod uslovima koji su u ugovoru navedeni a to su: da je iznos garancije 1.700.000,00 evra uvećano za kamatu po kamatnoj stopi koja je ugovorena ugovorom o kreditu između tužioca i preduzeća „GG“ ..., provizija – za obradu zahteva u iznosu od 0,15% od iznosa izdate garancije, provizija za administraciju u iznosu od 0,15% od iznosa izdate garancije, provizija za administraciju u iznosu od 0,15% od iznosa izdate garancije, 2,40% godišnje kao provizija za izdavanje garancije koja se obračunava na iznos salda po kreditu čija se otplata garantuje, sa rokom izmirenja 31.01.2009. godine, uz prava poverioca na naplatu svih troškova koji proizađu iz ugovora o izdavanju garancije broj ... koji čini sastavni deo tog ugovora.

Tuženi VV kao jemac platac prihvatio je prema odredbi tačke 2. zaključenog Ugovora o jemstvu da kao jemac platac za dužnika iz osnovnog posla izmiri sve njegove dospele ugovorne obaveze, ukoliko on to sam ne učini u roku dospeća, te se obavezao da poveriocu na prvi poziv ispuni punovažnu i dospelu obavezu dužnika u iznosu i na način kako je predviđeno ugovorom o izdavanju garancije; da obaveza obuhvata iznos glavnog duga od maksimum 1.700.000,00 evra uvećana za kamatu, troškove, naknade i sporedna potraživanja u dinarskoj protivvrednosti po prodajnom kursu poverioca na dan plaćanja; radi dodatnog obezbeđenja preuzete obaveze strane su se sporazumele da jemac na ime obezbeđenja dostavi tri blanko solo menice sa klauzulom „bez protesta“ koje su potpisane od strane jemca uz odgovarajuće ovlašćenje poveriocu. Ugovor se zaključuje uz punu saglasnost dužnika iz ugovora o izdavanju garancije ..., koji svojim potpisom na ugovoru tu saglasnost potvrđuje, a da na sve što nije predviđeno ugovorom primeniće se zakonske odredbe. Ugovor je potpisao (u ovom sporu tuženi) VV kao jemac, a uz saglasnost dužnika i overu pečata preduzeća „GG“ iz ... .

Dana 20.11.2009. godine zaključen je sporazum o isplati duga između tužioca i preduzeća „GG“ ... kao dužnika kojim su se strane saglasile da je banka-tužilac, na osnovu ugovora o izdavanju garancije od 03.11.2006. godine izvršila isplatu u iznosu od 1.719.789,51 evro dana 27.02.2009. godine, te da potraživanje banke od dužnika na dan 31.10.2009. godine iznosi 1.842.684,87 evra, ugovarajući dinamiku isplate i datum 30.11.2017. godine kao krajnji rok isplate kao i da ugovor o izdavanju garancije čini sastavni deo ovog sporazuma.

Istog dana 20.11.2009. godine zaključen je aneks broj 1 Ugovora o jemstvu između tužioca i tuženog kao jemca platca, kojim je konstatovano da su ugovorne strane saglasne da sada jemčeva obaveza obuhvata iznos glavnog duga do maksimalnog iznosa od 1.842.684,67 evra u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu banke na dan plaćanja i da jemac platac dostavi banci tri blanko solo menice sa klauzulom „bez protesta“ uz odgovarajuće ovlašćenje.

Tužilac je ispunio obavezu iz zaključenog ugovora i potražuje ispunjenje duga od jemca platca prema obavezama preuzetim na osnovu aneksa ugovora o jemstvu od 20.11.2009. godine koji je prihvatio da kao jemac platac obaveze prema tužiocu koje proizilaze iz sporazuma od 20.11.2009. godine, zaključenog između tužioca i „GG“ ... kao glavnog dužnika, ispuni.

Pravilnom primenom materijalnog prava nižestepeni sudovi su usvojili tužbeni zahtev tužioca, pravilno ocenjujući da tuženi u svojstvu jemca platca se nije obavezao na isplatu nepostojećeg duga, već na isplatu duga glavnog dužnika iz sporazuma od 20.11.2009. godine koji predstavlja pravni osnov obaveze glavnog dužnika prema tužiocu kao poveriocu.

Prema odredbi člana 997. Zakona o obligacionim odnosima ugovorom o jemstvu se jemac obavezuje prema poveriocu da će ispuniti punovažnu i dospelu obavezu dužnika ako to ovaj ne učini. Prema odredbi člana 1004. stav 3. Zakona o obligacionim odnosima ako se jemac obavezao kao jemac platac da odgovara poveriocu kao glavni dužnik za celu obavezu, poverilac može zahtevati njeno ispunjenje bilo od glavnog dužnika, bilo od jemca ili od obojice u isto vreme (solidarno jemstvo) a prema stavu 4. iste odredbe jemac za obavezu nastalu iz Ugovora u privredi odgovara kao jemac platac pošto drugo nije ugovoreno. Pored toga, prema odredbi člana 1007. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima u slučaju stečaja glavnog dužnika poverilac je dužan prijaviti svoje potraživanje u stečaj i o tome obavestiti jemca, inače odgovara jemcu za štetu koju bi ovaj zbog toga trpeo prema stavu 2. istog člana. Smanjenje obaveze glavnog dužnika u stečajnom postupku ili u postupku prinudnog poravnanja ne povlači za sobom odgovarajuće smanjenje jemčeve obaveze, te jemac odgovara poveriocu za ceo iznos svoje obaveze.

Prisustvo činjenice da su otvaranjem stečajnog postupka nad glavnim dužnikom sve obaveze glavnog dužnika dospele za naplatu (član 81. stav 1. Zakona o stečaju „Službeni glasnik RS“ broj 104/99, 99/11, 71/2012, 83/14) ne predstavlja smetnju da tuženi kao jemac platac – izdavalac blanko sopstvene menice saglasno članu 997, 1004. stav 3. i 1007. Zakona o menici bude u obavezi da tužiocu isplati preostali neplaćeni iznos glavnog duga koji je utvrđen veštačenjem od 1.085.736,55 evra sa zakonskom kamatom, a koji je utvrđen sporazumom i aneksom broj 1 Ugovora od 20.11.2009. godine zaključenim između tužioca i glavnog dužnika preduzeća „GG“ iz ... kao i tužioca i tuženog kao jemca platca, jer su zaključeni nakon što je tužilac isplatio iznos po ugovoru o izdavanju bankarske garancije korisniku bankarske garancije.

Neosnovani su revizijski navodi o pogrešnoj primeni materijalnog prava. Tuženi se u reviziji poziva na činjenicu da je po ugovoru o izdavanju bankarske garancije broj ... od 03.11.2006. godine (zaključenog između tužioca i „GG“ ...), garancija izdata na rok koji je 30 dana duži od krajnjeg roka kredita koji je odobren, a krajnji rok ne može biti duži od 31.01.2009. godine. Naime, tužilac i glavni dužnik „GG“ ... su nakon dospelosti duga za isplatu dana 28.12.2009. godine po ranijem zaključenom sporazumu iz 2006. godine, zaključili sporazum o isplati duga za isto potraživanje kojim je u članu 3. dužnik se obavezao da celokupan dug iz preambule ovog sporazuma uvećan za pripadajuću kamatu koja se obračunava počev od 01.11.2009. godine i provizije koje se obračunavaju od dana zaključenja ovog Sporazuma isplati banci najkasnije do 30.11.2017. godine. Na osnovu aneksa broj 1 Ugovorao jemstvu zaključenog između tužioca i tuženog stranke su se saglasile da se preambula Ugovora o jemstvu menja između ostalog i o roku važenja sporazuma koji je sada označen na 30.12.2017. godine, što predstavlja 30 dana od isteka roka zaključenog između tužioca i glavnog dužnika. Samim tim u aneksu broj 1 Ugovora o jemstvu tuženi je prihvatio da rok važenja sporazuma iz prethodno zaključenog ugovora tužioca i glavnog dužnika bude 30.12.2017. godine uz pravo banke na naplatu svih troškova koji mogu proisteći u vezi pripreme izvršenja ugovora i sporazuma koji prilog čini sastavni deo ugovora. S obzirom na postojanje međusobnog odnosa, tuženi VV prihvatio je, da kao jemac platac za dužnika izmiri sve njegove dospele ugovorene obaveze, ukoliko ovaj to sam ne učini o roku dospeća čime se saglasio da se član 2. Ugovora o jemstvu menja kao i naredni članovi koji se tiču obezbeđenja preuzetih obaveza, davanja blanko solo menice sa klauzulom bez protesta, dostavljanjem popisa lične imovine tuženog VV overenog kod suda, saglasnosti supruge za zaključenje aneksa ugovora, te uz obavezu da jemac platac za vreme trajanja sporazuma za čije ispunjenje jemči neće raspolagati svojom ličnom imovinom bez prethodno pismene saglasnosti banke. U članu 5. aneksa 1 ugovora konstatovano je da ugovorne strane saglasno konstatuju da se ugovor zaključuje uz punu saglasnost dužnika iz ugovora i sporazuma koji svojim potpisom na ovom ugovoru i saglasnošću potvrđuju. Ovaj aneks ugovora lično je potpisao VV– tuženi u ovom sporu.

Kod nesumnjivo utvrđene obaveze tuženog na isplatu dosuđenog iznosa koji je utvrđen veštačenjem, neosnovani su revizijski navodi o pogrešnoj primeni materijalnog prava.

Na osnovu izloženog, Vrhovni kasacioni sud je ocenio da revizija tuženog nije osnovana, pa je odlučio kao u izreci na osnovu člana 414. stav 1. ZPP.

Tuženom ne pripadaju troškovi revizijskog postupka, jer nije uspeo sa izjavljenom revizijom.

Predsednik veća – sudija

Ljubica Milutinović, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić