Članom 410. stav 1. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11 ... 18/20) propisano je da će neblagovremenu, nepotpunu ili nedozvoljenu reviziju odbaciti rešenjem prvostepeni sud bez održavanja ročišta. Stavom drugim tačka 3. navedene zakonske odredbe propisano je da je revizija nedozvoljena ako je reviziju izjavilo lice koje je povuklo reviziju.

Odredbom člana 413. istog Zakona propisano je da će neblagovremenu, nepotpunu ili nedozvoljenu reviziju odbaciti Vrhovni kasacioni sud rešenjem ako to u granicama svojih ovlašćenja (član 410.) nije učinio prvostepeni sud.

Članom 419. Zakona o parničnom postupku propisano je da u postupku po reviziji važi shodna primena odredbi o žalbi protiv presude iz člana 369. stav 2. i 3. Zakona o parničnom postupku. Tom odredbom propisano je da do donošenja odluke drugostepenog suda stranka može da povuče izjavljenu žalbu. Stranka ne može da opozove izjavu o odricanju od prava na pravni lek ili izjavu o povlačenju žalbe.

Imajući u vidu činjenicu da je protiv drugostepene presude tužilac izjavio blagovremenu reviziju 14.02.2019. godine, a da je u podnesku od 21.02.2019. godine izjavio da istu povlači, to je Vrhovni kasacioni sud, na osnovu člana 413. u vezi člana 410. stav 2. tačka 3. ZPP, odlučio kao u stavu prvom izreke.

Ispitujući pravnosnažnu drugostepenu presudu pobijanu revizijom od 25.02.2019. godine, na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni kasacioni sud je utvrdio da pomenuta revizija tužioca nije osnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. U reviziji se ukazuje na učinjenu bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz tačke 12. istog člana koja, u smislu člana 407. stav 1. ZPP, ne može biti revizijski razlog.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pokojni BB, čiji je pravni sledbenik VV i sada pokojna GG su nosioci prava korišćenja na katastarskim parcelama na kojima su podignuti montažni objekti privremenog karaktera po odobrenju nadležnog organa Opštine Vračar od 07.09.1967. godine. Treći opštinski sud u Beogradu je doneo presudu P 1270/03 od 22.05.2007. godine, kojom je PD „Primeks“ obavezan da o sopstvenom trošku ukloni sa katastarskih parcela ..., ..., ..., ..., ... i ... KO ... sve postojeće i novopodignute montažne objekte, kao i objekte priremenog karaktera i parcele prazne od svih lica i stvari preda GG i BB na slobodno korišćenje i raspolaganje. Pošto „Primeks“ svoju obavezu nije izvršio, VV i GG su podnele predlog za izvršenje na osnovu pravnosnažne i izvršne presude, Četvrtom opštinskom sudu u Beogradu koji je doneo rešenje o izvršenju I 15348/08 od 05.12.2008. godine sadržine iz izvršne isprave, kojim je odlučeno da ukoliko izvršni dužnik ne učini navedeno izvršni poverioci su ovlašćeni da sami ili uz pomoć trećih lica izvrše uklanjanje navedenih objekata o trošku izvršnog dužnika. Rešenje o izvršenju je uručeno izvršnom dužniku „Primeks“ dana 19.01.2009. godine. Nakon toga, „Primeks“ je dana 22.12.2009. godine zaključio ugovor o prenosu prava vlasništva na nepokretnostima, građevinskim objektima izgrađenim na navedenim parcelama koje su predmet izvršenja, kao i svih drugih prava u vezi sa zemljištem i izgrađenim nepokretnostima, na preduzeće „Primar“ DOO Beograd, u svrhu povećanja osnivačkog uloga preduzeća „Primar“. Predlog za prekid izvršnog postupka zbog otvaranja postupka likvidacije nad izvršnim dužnikom „Primeks“ je odbijen pravnosnažnim rešenjem I 33100/10 od 14.09.2010. godine. U sprovođenju izvršenja, dana 22.06.2011. godine, sudski izvršitelj je konstatovao da se na katastarskim parcelama koje su predate izvršnim poveriocima nalaze sporni objekti u kojima se nalazi izvršni dužnik i treća lica, a da su stvari koje se nalaze u tim objektima popisane i predate na čuvanje izvršnom poveriocu koji će ih uskladištiti ili će ih preuzeti izvršni dužnik i treća lica radi oslobađanja prostora i uklanjanja spornih objekata. Kako su po žalbi izvršnog dužnika konstatovane nepravilnosti u sprovođenju izvršenja, rešenjem I 33100/2010 od 07.07.2011. godine je naloženo sudskom izvršitelju da ih ukloni, tako što će vratiti objekte koji se nalaze na parcelama u posed dotadašnjim držaocima, jer je rešenjem određena predaja praznih katastarskih parcela. Kako izvršni dužnik parcele nije ispraznio i predao, objekte nije uklonio, prinudno izvršenje je sprovedeno u periodu od 14.03.2013. godine do 19.05.2013. godine, preko sudskog izvršitelja i konstatovano da su uklonjeni svi postojeći i novopodignuti objekti, objekti privremenog karaktera, a da su parcele predate izvršnim poveriocima GG i VV ispražnjene od svih lica i stvari.

Dana 14.03.2013. godine PD „Primar“ DOO Beograd je kao treće lice podnelo prigovor radi proglašenja nedopuštenim izvršenja započetog protiv izvršnog dužnika PD „Primeks“ DOO Beograd, navodeći da su objekti kao i sporne pokretne stvari u objektima vlasništvo preduzeća „Primar“ DOO Beograd kao trećeg lica. Prigovor je odbačen. Ugovorom o prenosu potraživanja i prava izvršnog dužnika i trećeg lica od 10.03.2016. godine između „Primar“ DOO Beograd, kao ustupioca, i AA, kao primaoca potraživanja, preneta su bez naknade tužiocu AA (likvidacionom upravniku preduzeća „Primeks“) sva izvorna i od drugih lica preneta potraživanja i prava u predmetu i u vezi predmeta izvršenja Prvog osnovnog suda u Beogradu I 33100/2010.

Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su odbili tužbeni zahetv tužioca, pozivajući se na odredbe Zakona o izvršenju i obezbeđenju, nalazeći da su sva raspolaganja koja je izvršni dužnik učinio nakon prijema rešenja o izvršenju bez dejstva.

Po oceni Vrhovnog kasacionog suda, pravilno su nižestepeni sudovi primenili materijalno pravo kada su odbili tužbeni zahtev u celosti.

Odredbom člana 20. stav 7. Zakona o izvršenju i obezbeđenju propisano je da ne proizvode pravno dejstvo raspolaganja imovinom koja izvršni dužnik učini nakon prijema rešenja o izvršenju, odnosno zaključka kojim se određuje izvršenje.

Odredbom člana 13. stav 1. tačka 1) istog Zakona propisano je da su izvršne isprave pravnosnažna odluka suda i sudsko poravnanje, kao i drugi akti stranaka koji su zakonom izjednačeni sa sudskim poravnanjem. Članom 15. stav 1. istog Zakona propisano je da je sudska odluka kojom je naloženo ispunjenje potraživanja izvršna, ako je postala pravnosnažna i ako je protekao rok za dobrovoljno ispunjenje, odnosno nastupio uslov određen tom odlukom, osim kada je zakonom drugačije propisano. Rok za dobrovoljno ispunjenje teče od dana dostavljanja odluke izvršnom dužniku, a završava se protekom poslednjeg dana roka određenog sudskom odlukom, ako zakonom nije drugačije određeno.

Odredbom člana 358. stav 1. Zakona o izvršenju i obezbeđenju („Službeni glasnik RS“ broj 99 od 27.12.2011. godine) propisano je da će se postupci izvršenja i obezbeđenja u kojima je do dana početka primene ovog zakona započeto sprovođenje izvršenja okončati po odredbama ovog zakona, a članom 362. istog Zakona da danom početka primene ovog zakona prestaje da važi Zakon o izvršnom postupku ("Službeni glasnik RS", broj 125/04).

GG i VV, kao pravni sledbenik BB, su nosioci prava korišćenja na spornim parcelama, čija predaja je naložena preduzeću „Primeks“, koji tu obavezu nije dobrovoljno izvršio. Kako izvršni dužnik nije dobrovoljno izvršio svoju obavezu predaje katastarskih parcela za čije korišćenje nije imao pravni osnov, prethodno ispražnjenih od lica i stvari, sproveden je postupak prinudnog izvršenja dozvoljenim sredstvima i na dozvoljeni način shodno citiranim zakonskim odredbama. Raspolaganja koje je izvršni dužnik „Primeks“ imao nakon prijema rešenja o izvršenju ne proizvode pravno dejstvo, shodno članu 20. stav 7. Zakona o izvršenju i obezbeđenju.

Kako su nižestepeni sudovi pravilno ocenili, izvršni postupak je sproveden u skladu sa zakonom. Naime, izvršni postupak je započet prema Zakonu o izvršnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 125/2004), a sproveden i okončan po pravilima Zakona o izvršenju i obezbeđenju („Službeni glasnik RS“ broj 99/11) koji zakon se u konkretnom postupku izvršenja i primenjivao u nastavku započetog postupka izvršenja, shodno citiranim zakonskim odredbama, te su u tom delu neosnovani revizijski navodi o retroaktivnoj primeni zakona.

Takođe, pravilno su nižestepeni sudovi ocenili da je presuda Trećeg opštinskog suda u Beogradu izvršna isprava, jer je postala pravnosnažna i protekao je rok za dobrovoljno ispunjenje. Njom nisu određeni tačno objekti koji trebaju biti uklonjeni, jer je iz presude Trećeg opštinskog suda u Beogradu obavezan tuženi da sa predmetnih parcela ukloni sve postojeće i novopodignute montažne objekte, kao i objekte privremenog karaktera.

Kako se ostalim navodima revizije tužioca ne dovodi u sumnju zakonitost i pravilnost pobijane presude, Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u stavu drugom izreke, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP.

Predsednik veća - sudija

Božidar Vujičić, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić