.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI KASACIONI SUD
Rev2 475/2021
25.03.2021. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Vesne Popović, predsednika veća, Zorane Delibašić i Gordane Komnenić, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Ružica Lekić, advokat iz ..., protiv tuženog Doma zdravlja Požarevac, koga zastupa Gradsko pravobranilaštvo Požarevca, radi naknade štete, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 530/20 od 09.09.2020. godine, u sednici veća održanoj 25.03.2021. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tužioca AA iz ..., izjavljena protiv preinačujućeg dela presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 530/20 od 09.09.2020. godine.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Osnovnog suda u Požarevcu P1 177/19 od 29.10.2019. godine, stavom 1. izreke, odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da sud tuženog obaveže da mu na ime naknade štete na ime uvećane zarade za rad u smenama isplati za period od maja meseca 2013. godine do januara meseca 2015. godine, iznose sa kamatom, navedene u tom stavu izreke. Stavom 2. izreke, odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da sud tuženog obaveže da mu isplati razliku doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje Republičkom fondu za penzijsko i invalidsko osiguranje, Filijala Požarevac, na ime smenskog rada za isti period, sa pripadajućom kamatom. Stavom 3. izreke, odbijen je tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da sud utvrdi prema tuženom da su ništava rešenja doneta od strane tuženog, kao poslodavca o korišćenju godišnjeg odmora za tužioca, kao zaposlenog, za 2012. godinu, 2013. godinu i pod brojem 01/173 od 11.06.2014. godine za 2014. godinu, tako da iste ne proizvode pravno dejstvo. Stavom 4. izreke, odbijen je kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da sud obaveže tuženog da mu isplati na ime naknade štete za neiskorišćeni godišnji odmor iznose, sa kamatom, navedene u tom stavu izreke. Stavom 5. izreke, obavezan je tuženi da tužiocu na ime naknade štete na ime razlike dodatka po osnovu noćnog rada isplati za period od maja 2013. godine do januara 2015. godine, iznose, sa kamatom, navedene u tom stavu izreke. Stavom 6. izreke, obavezan je tuženi da tužiocu na ime naknade štete na ime razlike dodataka po osnovu prekovremenog rada isplati za period od maja meseca 2013. godine do avgusta meseca 2014. godine, iznose, sa kamatom, navedene u tom stavu izreke. Stavom 7. izreke, obavezan je tuženi da tužiocu na ime naknade štete na ime razlike dodataka p osnovu noćnog rada nedeljom isplati za period od maja 2013. godine do januara 2015. godine, iznose, sa kamatom, navedene u tom stavu izreke. Stavom 8. izreke, obavezan je tuženi da tužiocu isplati troškove parničnog postupka u ukupnom iznosu od 23.301,10 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom od dana izvršnosti presude pa do isplate.
Apelacioni sud u Kragujevcu je, presudom Gž1 530/20 od 09.09.2020. godine stavom I izreke, odbio kao neosnovanu žalbu tužioca i potvrdio presudu Osnovnog suda u Požarevcu P1 177/19 od 29.10.2019. godine u stavovima 1., 2., 3. i 4. izreke. Stavom II izreke, preinačena je presuda Osnovnog suda u Požarevcu P1 177/19 od 29.10.2019. godine u stavovima 5., 6. i 7. izreke i odlučeno tako što je, stavom 1. odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se obaveže tuženi da mu na ime naknade štete na ime razlike dodatka po osnovu noćnog rada za period od maja 2013. godine zaključno sa 29.01.2015. godine, prekovremenog rada za period od maja meseca 2013. godine zaključno sa avgustom 2014. godine i noćnog rada nedeljom za period od maja 2013. godine zaključno sa 29.01.2015. godine, isplati pojedinačne mesečne iznose sa zakonskom zateznom kamatom u visini i na način bliže određen stavovima 5., 6. i 7. izreke presude Osnovnog suda u Požarevcu P1 177/19 od 29.10.2019. godine. Stavom 2. preinačujućeg dela te presude, obavezan je tužilac da tuženom naknadi parnične troškove u iznosu od 183.385,00 dinara.
Protiv preinačujućeg dela pravnosnažne presude donete u drugom stepenu (stav II izreke), tužilac je izjavio blagovremenu reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.
Vrhovni kasacioni sud je ispitao pravnosnažnu presudu, u pobijanom delu, primenom odredbe člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, broj 72/11... 18/20 i utvrdio da je revizija tužioca neosnovana.
U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parnčnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je u radnom odnosu kod tuženog i u predmetnom periodu obavljao je poslove ... u službi ... . Ekonomsko-finansijskim veštačenjem utvrđena je visina svih utuženih potraživanja tužioca, kao i da je tuženi tužiocu, protivno odredbi člana 73. Pojedinačnog kolektivnog ugovora tuženog od 14.09.1995. godine, a tokom predmetnog perioda, obračunavao i isplaćivao niži iznos uvećane zarade na ime noćnog rada, prekovremenog rada i noćnog rada nedeljom, u iznosima koji su navedeni u stavovima 5., 6. i 7. izreke prvostepene presude. Odredbom člana 103. Pojedinačnog kolektivnog ugovora tuženog, u primeni od 14.09.1995. godine, predviđeno je da se isti zaključuje na neodređeno vreme.
Vrhovni kasacioni sud nalazi da je, kod ovako utvrđenog činjeničnog stanja, drugostepeni sud pravilno preinačio prvostepenu presudu i odbio, kao neosnovan, tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da se tuženi obaveže da mu na ime naknade štete na ime razlike dodataka po osnovu noćnog rada, prekovremenog rada i noćnog rada nedeljom za period od maja 2013. godine, zaključno sa januarom mesecom 2015. godine, isplati iznose razlike utvrđene veštačenjem, a na osnovu Pojedinačnog kolektivnog ugovora tuženog od 14.09.1995. godine. Ovo zbog toga što se Pojedinačni kolektivni ugovor tuženog od 14.09.1995. godine ne može da primenjuje na radno- pravne situacije nastale nakon što je protekao rok od 3 godine, na koji rok je ograničeno trajanje važenje kolektivnih ugovora, saglasno odredbi člana 263. stav 1. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, br. 24/05), imajući u vidu da je zaključen na neodređeno vreme u vreme važenja Zakona o radnim odnosima („Službeni glasnik RS“, br. 45/91 sa izmenama i dopunama) te da je stupanjem na snagu Zakona o radu, dana 23.03.2005. godine, trajanje važenja kolektivnog ugovora ograničeno na 3 godine, dakle najkasnije do 23.03.2008. godine.
Odredbom člana 263. stav 1. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, br. 24/05... 75/2014), propisano je da se kolektivni ugovor zaključuje na period do 3 godine. Odredbe kolektivnog ugovora koje je na snazi na dan stupanja na snagu tog Zakona, a koje nisu u suprotnosti sa tim Zakonom, ostaju na snazi do zaključivanja kolektivnih ugovora u skladu sa ovim Zakonom, shodno odredbi člana 284. stav 1. istog Zakona.
Iz sadržaja citiranih odredbi Zakona proizlazi da ako je kolektivni ugovor, po ranijem zakonu bio zaključen na neodređeno vreme, što je ovde slučaj, posle stupanja na snagu zakona koji je ograničeno trajanje važenja kolektivnog ugovora, on može da se primenjuje još samo 3 godine, pošto po isteku tog roka njegove odredbe postaju suprotne citiranoj odredbi člana 263. stav 1. Zakona o radu.
Pojedinačni kolektivni ugovor tuženog zaključen je u vreme važenja Zakona o radnim odnosima („Službeni glasnik RS“, br. 45/91 sa izmenama i dopunama), koji je u odredbi člana 100a stav 2. propisivao da se kolektivni ugovor zaključuje na određeno ili neodređeno vreme. Prema Zakonu o radu koji se primenjuje u konkretnom slučaju, trajanje važenja kolektivnog ugovora ograničeno je na 3 godine, što znači da se on nije mogao da primeni na radno-pravne situacije nastale nakon 23.03.2008. godine, što je ovde slučaj.
Neosnovani su navodi revizije tužioca, da se ograničenje trajanje kolektivnih ugovora koji su na snazi na dan stupanja Zakona o radu objavljenog u „Službenom glasniku RS“, br. 24/05 dana 15.03.2005. godine, odnosi samo na odredbe opštih i posebnih kolektivnih ugovora. Suprotno tome, odredba člana 263. stav 1. Zakona o radu je jasna i propisuje da se kolektivni ugovor zaključuje na period od 3 godine, pa pošto je Pojedinačni kolektivni ugovor tuženog od 14.09.1995. godine kolektivni ugovor, sledi da se citirana odredba Zakona o radu primenjuje u ovom slučaju. Zbog toga se navodima revizije tužioca neosnovano ukazuje na pogrešnu primenu materijalnog prava.
Iz izloženih razloga, Vrhovni kasacioni sud je odluku kao u izreci doneo primenom odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku.
Predsednik veća – sudija
Vesna Popović, s.r.
Za tačnost otpravka
Upravitelj pisarnice
Marina Antonić
