Ispitujući pobijanu presudu na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23) Vrhovni sud je utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, niti je došlo do propusta u primeni ili pogrešne primene koje od odredaba ZPP zbog kojih se revizija može izjaviti po članu 407. stav 1. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je na osnovu rešenja o nasleđivanju O br. 2693/21 veza UPP 364-2021 Javnog beležnika Đorđa Sibinovića od 03.09.2021. godine, u ostavinskom postupku iza pok. BB, njegovog oca nasledio prava i obaveze iz Ugovora o kupoprodaji overenog pred Drugim opštinskim sudom u Beogradu pod Ov br. .../... dana 08.12.2004. godine. Navedeni ugovor o kupoprodaji je zaključen između pok. BB iz ...kao kupca i VV kao prodavca i za predmet je imao kupoprodaju stana u ..., opština ..., koji se nalazi u prizemlju stambene zgrade u ul. ... br. ... ulaz ... stan broj ..., povrpšne 72 m2, na kat.parceli ..., a sve upisano u list nepokretnosti br. ... KO ... . VV je pravo svojine na predmetnom stanu stekla kao kupac na osnovu kupoprodajnog ugovora zaključenog sa GG, overenim od strane Prvog opštinskog suda u Beogradu pod brojem Ov. br. .../..., a GG je predmetni stan stekao na osnovu kupoprodajnog ugovora zaključenog sa DD, kao prodavcem, overenim dana 12.09.1995. godine pod Ov br. .../... . DD je sa Opštinom Stari grad 15.09.1994. godine zaključio ugovor otkupu predmetnog stana i isti je overen pod Ov br. .../... . U nadležnom katastru nepokretnosti kao imaoci prava na predmetnom stanu upisani su Gradska opština Stari Grad kao korisnik, a Republika Srbija kao imalac prava svojine, imajući u vidu da nijedan pravni prethodnik tužioca nije podneo zahtev za upis prava u zemljišne knjige, odnosno katastar nepokretnosti. Otac tužioca BB je sa opštinom Stari Grad zaključio Aneks ugovora o otkupu stana, koji je overen 28.02.2008. godine pod Ov br. .../..., i ovim aneksom je izvršena ispravka ugovora o otkupu stana Ov br. .../... u pogledu usaglašavanja podataka o stanu u Ugovoru o otkupu sa podacima iz katastra nepokretnosti. Tužilac je obavešten dopisom Prvog osnovnog suda u Beogradu da su spisi overe pod brojem Ov br. .../... od 26.02.1997. godine i Ov br. .../... od 12.09.1995. godine, po isteku roka čuvanja u skladu sa odredbama tada važećeg Sudskog poslovnika službeno, komisijski otpisani i uništeni. Tužilac je sve vreme u državini predmetnog stana, od kada ga je njegov otac stekao kupoprodajnim ugovorom 2004. godine, sa ocem je živeo u stanu 4-5 godina, nakon čega je stan pretvoren u muzički studio i tako je bilo do kraja života tužiočevog oca, za koje vreme ih niko nije uznemiravao u korišćenju stana.

Na osnovu ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su primenom odredbi čl. 20. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa usvojili tužbeni zahtev. Pravni prethodnik tužioca je bio vanknjižni vlasnik predmetne nepokretnosti, na kojoj je stekao pravo svojine zaključenjem punovažnog ugovora o kupoprodaji, bio je u zakonitoj i savesnoj državini predmetnog stana počev od 2004. godine do smrti 2021. godine, a tužilac je zakonski naslednik na predmetnom stanu, te je na istom stekao pravo svojine shodno odredbi čl. 20 Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa.

Tužilac ima pravni interes za vođenje ove parnice, jer u trenutku podnošenja tužbe nije imao dokaze o pravnom sledu sticanja svojine na predmetnom stanu, odnosno nije mogao doći u posed ugovora o kupoprodaji Ov.br. .../... od 26.02.1997. godine i Ov.br .../... od 12.09.1995. godine, pri čemu njegov pravni prethodnik nije upisan u katastru nepokretnosti, već je kao vlasnik upisana tužena Republika Srbija sa pravom korišćenja Gradske opštine Stari grad. Takođe, kada se tužilac obratio Opštini Stari Grad sa zahtevom da mu dostavi ugovor o sticanju svojine na predmetnom stanu - ugovor o otkupu stana, odgovoreno mu je da je potrebno da dostavi overene prepise isprava od kupca DD, a koje tužilac nije posedovao niti je mogao da ih pribavi, jer su spisi overe nakon isteka roka čuvanja komisijski uništeni. Pravni interes tužioca po tužbi za utvrđenje prava svojine se ogleda u sticanju izvršne isprave na osnovu koje se može upisati kao nosilac prava svojine u javnim knjigama, odnosno nadležnom katastru nepokretnosti.

Po oceni Vrhovnog suda, revizija nije osnovana u osporavanju pravilnosti primene materijalnog prava.

Tužena u reviziji ponavalja navode isticane u žalbi kojima ukazuje da ne postoji pravni interes tužioca za podnošenje tužbe za utvrđenje u ovoj pravnoj stvari jer tužilac prethodno nije podneo zahtev za upis prava nadležnoj službi RGZ.

Prema članu 194. stav 2. Zakona o parničnom postupku, tužba za utvrđenje može da se podnese ako tužilac ima pravni interes da sud utvrdi postojanje, odnosno nepostojanje nekog spornog prava ili pravnog odnosa, pre dospelosti zahteva za činidbu iz istog odnosa ili istinitost odnosno neistinitost neke isprave, ili ako tužilac ima neki drugi pravni interes. To znači da takav interes postoji kada se pravni položaj tužioca pokazuje kao neizvestan u odnosu prema tuženom, a otklanjanje ove neizvesnosti opravdanom.

Suprotno navodima revizije, pravilan je zaključak nižestepenih sudova da postoji pravni interes tužioca za utvrđenje prava svojine na predmetnom stanu, budući da je u katastru nepokretnosti upisana državna svojina Republike Srbije sa udelom 1/1 i pravo korišćenja Gradske opštine Stari Grad, a da tužilac nije imao dokaze o pravnom sledu sticanja svojine na predmetnom stanu, jer nije mogao doći u posed ugovora o kupoprodaji Ov.br. .../... od 26.02.1997. godine i Ov.br. .../... od 12.09.1995. godine, s obzirom da su spisi overe nakon isteka roka čuvanja komisijski uništeni. Prema odredbi člana 85. stav 2. Zakona o državnom premeru i katastru (''Službeni glasnik RS'' br. 72/09, sa izmenama i dopunama), upis u katastar nepokretnosti se dozvoljava i protiv lica koje nije upisani prethodnik, ako se uz zahtev prilože isprave kojima se dokazuje kontinuitet između lica protiv kojeg se traži upis i upisanog prethodnika, a tužilac te isprave nije posedovao, niti je mogao da ih pribavi. Kod navedenog, i po oceni ovog suda, postoji pravni interes tužioca za utvrđenje prava svojine na predmetnom stanu koji se ogleda u sticanju izvršne isprave na osnovu koje se može upisati kao nosilac prava svojine u javnim knjigama, odnosno nadležnom katastru nepokretnosti, a kako je to pravilno zaključio i drugostepeni sud.

Ostalim navodima revizija ponavljaju se žalbeni navodi koji su ocenjeni od strane drugostepenog suda, uz date jasne i dovoljne razloge, koje ovaj sud prihvata i na njih upućuje, nalazeći da nije potrebno da detaljnije obrazlaže presudu, shodno članu 414. stav 2. ZPP, jer se time ne bi postiglo novo tumačenje prava niti doprinelo ujednačenom tumačenju prava.

Iz navedenih razloga, primenom člana 414. ZPP, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Jelica Bojanić Kerkez, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković