Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, u delu odluka sadržanih u stavovima prvom i četvtom izreke, tužilac je blagovremeno izjavio reviziju, zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. ZPP i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao presudu u pobijanom delu u smislu odredbi člana 441. i člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23) i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Pogrešnim označavanjem vrste odluke, koju je drugostepeni sud u razlozima pravilno zasnovao na odredbama članova 394. tačka 4. i 401. stav 3. ZPP, nije počinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka, već očigledna omaška u pisanju, koja se po članu 362. ZPP može ispraviti u svako doba.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac, sa prebivalištem u ..., je kao ... Skupštine opštine Novi Kneževac u vremenskom periodu od 11.03.2017. do 31.12.2020. godine sa tuženom Opštinom zaključio sukcesivno 17 ugovora o privremenim i povremenim poslovima, za ugovorenu mesečnu naknadu od 25.000,00 – 30.000,00 dinara. U ovim ugovorima navedeno je da će obavljati poslove ... u zgradi lokalne samouprave, kao i ... . Međutim, tužilac je sve vreme radio u ... kao ..., bez obaveza evidentiranja pristustva zaposlenih, a poslove ... nije obavljao on, već javno komunalno preduzeće. Nakon toga, u vremenskom periodu od 01.01.2021. do 31.03.2023. godine, tužilac je zaključio više ugovora o privremenim i povremenim poslovima sa tuženom Mesnom zajednicom, ali za ovo pravno lice on nije obavljao nikakve poslove, već je i dalje radio kao ... u ... .

Prvostepeni sud, pozivom na odredbe članova 197. i 32. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“ br. 24/05 ... 95/18), članova 27e. i 27k. Zakona o budžetskom sistemu („Službeni glasnik RS“ br 108/2013 ... 199/20) i člana 30. stavova 1. i 2. Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“ br. 129/07 i 83/14) odbija tužbeni zahtev u delu za utvrđenje da je tužilac zasnovao radni odnos na neodređeno vreme sa tuženom Opštinom 11.03.2017. godine, odnosno tuženom Mesnom zajednicom 01.01.2021. godine, iz razloga što poslovi koje je obavljao nisu bili sistematizovani opštim aktom tužene Opštine, niti opštim aktom tužene Mesne zajednice koja ima samo jednog sistematizovanog zaposlenog – sekretara. Nadalje, do 31.12.2020. godine, postojala je zabrana zapošljavanja u javnom sektoru, a nakon toga do 31.12.2023. godine ograničenje u zapošljavanju koje je bilo uslovljeno prestankom radnog odnosa zaposlenih u prethodnoj godini. Najzad, odbornik dok mu traje mandat ne može biti zaposlen u opštinskoj upravi, a ako je to prethodno bio miruju mu prava iz radnog odnosa dok traje mandat. Osim iznetog, kod tužene Opštine nije postojala stalna potreba za poslovima noćnog čuvara, što potvrđuje činjenica da nakon isteka vremena za koje se tužilac angažovao na ovim poslovima nije angažovano drugo lice. Sve iznete okolnosti vode zaključku da nema zloupotrebe prava jače strane u spornom pravnom odnosu.

Drugostepeni sud nalazi da je prvostepeni sud počinio bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 3. ZPP, kada je doneo meritornu odluku u odnosu na tuženu Opštinu. Rok od 60 dana za pokretanje spora po članu 195. Zakona o radu u odnosu na ovog tuženog počeo da teče prestankom radnog angažovanja tužioca 01.01.2021. godine, pa je u vreme podnošenja tužbe 21.08.2023. godine tužilac bio prekludiran u tom pravu. U preostalom delu kojim je odbijen tužbeni zahtev za utvrđenje postojanja radnog odnosa kod tužene Mesne zajednice, drugostepeni sud prihvata razloge na kojima je zasnovana prvostepena presuda. Tim razlozima dodaje da između ovih lica nije postojao odnos subordinacije, kao osnovni element radnopravnog odnosa, pošto tužilac faktički nije radio u prostorijama mesne zajednice, nije izvršavao radne naloge za ovo pravno lice, već je sve vreme faktički bio radno angažovan kod tužene Opštine Novi Kneževac.

Po stanovištu Vrhovnog suda, pravilno je drugostepeni sud odlučio kada je prvostepenu presudu ukinuo i tužbu odbacio u delu zahteva koji se odnosi na tuženu Opštinu, odnosno potvrdio prvostepenu presudu u delu odluke kojim je odbijen tužbeni zahtev u odnosu na tuženu Mesnu zajednicu.

Iz merodavne materijalnopravne regulative, na kojoj je odluka pravilno zasnovana, nesumnjivo je da je u vreme kada su zaključivani sporni ugovori o privremenim i povremenim poslovima tužiocu bilo zabranjeno da zasnuje radni odnos kod tuženih, pošto je bio ... Opštine Novi Kneževac. Osim toga, postojala je i opšta zabrana zapošljavanja u javnom sektoru, odnosno ograničenje zapošljavanja, poslovi koje je tužilac faktički obavljao za tuženu Opštinu nisu bili sistematizovani opštim aktima tuženih, pa nema okolnosti koje bi u konkretnom slučaju upućivale na zloupotrebu pravnog osnova radnog angažovanja. Pravilno je drugostepeni sud primenio odredbe člana 195. Zakona o radu, kada je našao da je tužilac prekludiran u pravu da zahteva utvrđenje postojanja radnog odnosa kod tužene Opštine Novi Kneževac.

Iz navedenih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Jelica Bojanić Kerkez, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković