.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev 2181/2023
17.04.2025. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Dragane Boljević i Jasmine Simović, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Aleksandar Milić advokat iz ..., protiv tuženog BB iz ..., čiji je punomoćnik Jovanka Zečević Anđelković advokat iz ..., radi duga, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž 2582/22 od 20.10.2022. godine, u sednici veća održanoj dana 17.04.2025. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJA SE kao neosnovana revizija tuženog izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž 2582/22 od 20.10.2022. godine, stava drugog izreke.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž 2582/22 od 20.10.2022. godine, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tužioca i potvrđena presuda Osnovnog suda u Negotinu P 22/2022 od 03.06.2022. godine u prvom stavu izreke kojim je odbijen tužbeni zahtev kojim je tužilac tražio da se utvrdi da je tuženom pozajmio 17.000 evra, što je prethodno utvrđeno i tuženi obavezan pravosnažnom i izvršnom presudom Osnovnog suda u Negotinu P 569/13 od 11.08.2014. godine, koja presuda je prinudno sprovedena rešenjem o izvršenju Osnovnog suda u Negotinu I 126/15 od 30.12.2015. godine. Stavom drugim izreke, preinačena je prvostepena presuda u drugom i trećem stavu izreke tako što je odbijen protivtužbeni zahtev kojim je tuženi tražio da se obaveže tužilac da na ime više isplaćenog iznosa po osnovu pozajmice plati tuženom iznos od 13.532 evra u dinarskoj protivvrednosti po najpovoljnijem kursu Narodne banke Srbije sa zateznom kamatom od 28.05.2021. godine do isplate, kao i iznos od 1.976,59 švajcarskih franaka u dinarskoj protivvrednosti po najpovoljnijem kursu Narodne banke Srbije sa zakonskom zateznom kamatom od 28.05.2021. godine do isplate, i odlučeno da svaka stranka snosi svoje troškove postupka.
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, dela kojim je preinačena presuda prvostepenog suda, tuženi je blagovremeno izjavio reviziju zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, pogrešne primene materijalnog prava i prekoračenja protivtužbenog zahteva.
Tužilac je podneo odgovor na reviiziju.
Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 403. stav 2. tačka 2. i člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da revizija tuženog nije osnovana.
U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.
Tuženi je podnetom protivtužbom tražio isplatu više plaćenog iznosa prilikom vraćanja pozajmica uzetih od tužioca 01.12.2002. godine i 05.12.2002. godine od ukupno 9.000 evra, u visini utvrđenoj nalazom i mišljenjem veštaka od 28.05.2021. godine. Prema tom nalazu, tuženi je 12.01.2003. godine platio tužiocu 10.500 evra i tako, u odnosu na datu pozajmicu sa obračunatom zateznom kamatom do označenog datuma (9.023,31 evro), više platio iznos od 1.472,33 evra – obračunata zatezna kamata na taj iznos do 28.05.2021. godine iznosi 5.587,75 evra, a zatim je izvršio i plaćanja od 04.10.2004. godine u iznosu od 4.000 evra i od 21.02.2005. godine u iznosu od 1.000 evra. Po mišljenju veštaka, ukupno novčano potraživanje tuženog iznosi 13.532,77 evra i predstavlja razliku između iznosa od 22.560,08 evra (zbir svih plaćenih iznosa i obračunate zatezne kamate od 5.587,75 evra) i iznosa od 9.027,31 evro (dug tuženog iz pozajmica od 01.12. i 05.12.2002. godine sa uračunatom zateznom kamatom do 12.01.2003. godine). Pored toga tužiocu je 12.01.2003. godine isplaćen iz iznos od 1.000 švajcarskih franaka, što sa obračunatom kamatom do 28.05.2021. godine iznosi 1.976,59 švajcarskih franaka.
Prvostepeni sud je, prihvatajući nalaz veštaka, usvojio protivtužbeni zahtev bez ocene istaknutog prigovora zastarelosti.
Drugostepeni sud je preinačio prvostepenu presudu i odbio protivtužbeni zahtev, sa obrazloženjem da je novčano potraživanje tuženog zastarelo u smislu člana 371. Zakona o obligacionim odnosima.
Po oceni Vrhovnog suda, pravilno je drugostepeni sud ocenio istaknuti prigovor zastarelosti i osnovanost protivtužbenog zahteva.
Prema navedenoj odredbi, potraživanja zastarevaju za deset godina ako zakonom nije određen drugi rok zastarelosti. Plaćanjima izvršenim 12.01.2003. godine, 04.10.2004. godine i 22.01.2005. godine, po tvrdnji tuženog preplaćeno je njegovo dugovanje nastalo pozajmicama uzetim od tužioca 01.12. i 05.12.2002. godine. Od izvršenih plaćanja do 21.06.2021. godine – podnošenja protivtužbe sa zahtevom o kojem su nižestepeni sudovi odlučivali, protekao je opšti rok zastarelosti od deset godina propisan članom 371. Zakona o obligacionim odnosima i tako prestalo pravo tuženog za zahteva vraćanje više plaćenih iznosa u smislu člana 360. stav 1. navedenog zakona.
Iz tih razloga, nisu osnovani navodi revidenta o pogrešnoj primeni materijalnog prava, a ne postoji ni prekoračenje tužbenog zahteva učinjeno u drugostepenom postupku, zbog čega je primenom člana 414. stav 1. ZPP odlučeno kao u izreci.
Predsednik veća - sudija
Branislav Bosiljković,s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
