Ispitujući pobijanu presudu u smislu odredbe člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da je revizija osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je vlasnik katastarske parcele .. površine 614 m2 koja je upisana u ln. .. KO Sremska Kamenica kao gradsko građevinsko zemljište (po vrsti), a po kulturi njiva III klase. Ova parcela se kao samostalna parcela prvi put pojavila u Planu detaljne regulacije Mišeluka II u Novom Sadu („Službeni list Grada Novog Sada“, br.38/08), koji plan više nije na snazi. Prema Planu generalne regulacije Mišeluka sa ribnjakom („Službeni list Grada Novog Sada“, br.47/14) i Planu detaljne regulacije Mišeluka II u Novom Sadu („Službeni list Grada Novog Sada“, br.26/17), parcela .. KO Sremska Kamenica se nalazi u zoni porodičnog stanovanja, a celom svojom površinom je planirana za javnu površinu – regulaciju ulice. Istočni deo parcele nasut je tucanikom i koristi se kao kolsko- pešački manipulativni prostor uz objekte u izgradnji na susednim katastarskim parcelama .. i .., dok je južni deo parcele ograđen i koristi se kao dvorište uz objekte izgrađene na susednoj katastarskoj parceli .. . Prema proceni veštaka tržišna vrednost parcele broj .. KO Sremska Kamenica iznosi 15.000,00 dinara po m2, što za površinu od 614 m2 iznosi 9.210.000,00 dinara.

Kod ovako utvrđenog činjeničnog stanja nižestepeni sudovi su, s pozivom na oredbe člana 1. stav 1. Protokola 1. uz Evropsku konvenciju za zaštitu ljudskih prava i člana 58. Ustava Republike Srbije, zaključili da tužiocu pripada pravična novčana naknada zbog povrede prava na imovinu, budući da je njegova parcela planskim aktom predviđena za javnu površinu, ali nije privedena javnoj nameni u dužem vremenskom periodu.

Vrhovni sud sud nalazi da se osnovano revizijom tužioca ukazuje da je pobijana odluka doneta uz pogrešnu primenu materijalnog prava.

Odredbom člana 42. Zakona o eksproprijaciji („Službeni glasnik RS“, br. 53/95, „Službeni glasnik SRJ“, br. 16/01, „Službeni glasnik RS“, br. 23/01 ... 106/16), naknada za eksproprisano poljoprivredno i građevinsko zemljište određuje se u novcu prema tržišnoj ceni takvog zemljišta. Pritom, prema odredbi člana 41. stav 2. ovog Zakona visina naknade u novcu za eksproprisane nepokretnosti određuje se prema tržišnoj ceni, prema okolnostima u momentu zaključenja sporazuma u visini naknade, ako sporazum nije postignut prema okolnostima u momentu donošenja prvostepene odluke o naknadi. U konkretnom slučaju deo katastarske parcele je nasut tucanikom i koristi se kao kolsko- pešački manipulativni prostor uz objekte u izgradnji na susednim katastarskim parcelama .. i .., dok je južni deo parcele ograđen i koristi se kao dvorište uz objekte izgrađene na susednoj katastarskoj parceli .. .

Planom generalne regulacije i Planom detaljne generalne regulacije Grada Novog Sada ova parcela je u celosti planirana za javnu površinu – regulaciju ulice, što predstavlja uslov za utvrđenje javnog interesa za eksproprijaciju u smislu člana 20. st. 1. i 4. Zakona o eksproprijaciji.

Međutim, nižestepeni sudovi nisu cenili da li je predmetna katastarska parcela koja je planirana za javnu površinu – regulaciju ulice, privedena nameni saobraćajnice kao javne površine i opremljena komunalnom infrastrukturom, posebno imajući u vidu da se deo koristi kao dvorište za objekte koji su sagrađeni na susednoj katastarskoj parceli .. .

Navedenu činjenicu je potrebno nesumnjivo utvrditi i stog razloga što formalno postojanje planskih dokumenata i faktičko korišćenje nekog zemljišta od strane neograničenog broja lica nije dovoljan uslov da bi tuženi kao teritorijalna jedinica sa legitimnim pravom uređivanja i planiranja razvoja i strukture javnog prostora, bio obavezan na isplatu naknade za eksproprisano zemljište, koji postupak eksproprijacije nije sproveden od strane upravnog organa.

Ukoliko navedena površina od 614 m2 prema građevinskim standardima nije opremljena komunalnom infrastrukturom i nije deo ulice čijoj je regulaciji namenjena prema sadržini Plana generalne regulacije i Plana detaljne regulacije, prvostepeni sud će oceniti da li je tužilac kao isključivi katastarski vlasnik predmetne katastarske parcele i na koji način ograničen u vršenju svog prava svojine shodno članu 3. Zakona o osnovama svojinsko pravnih odnosa koji podrazumeva njegovo pravo da stvar drži, da je koristi i da njome raspolaže u okviru zakona. U zavisnosti od toga oceniće da li ima mesta pružanju delotvorne pravne zaštite u vidu novčanog obeštećenja i u kom obimu.

Primenom člana 416. stav 2. ZPP odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Branka Dražić s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković