Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu parnične stranke su blagovremeno izjavile reviziju i to tužilac zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava, a tužena iz svih zakonskih razloga.

Ispitujući pobijanu presudu u smislu člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/2011….10/2023, u daljem tekstu: ZPP), Vrhovni sud je ocenio da revizije parničnih stranaka nisu osnovane.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a u postupku pred drugostepenim sudom nisu učinjene ni druge bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. st. 1. i 2. ZPP, zbog kojih se revizija može izjaviti.

Prema činjeničnom stanju, po zaključenoj raspravi pred drugostepenim sudom, tužilac je kao policijski narednik I klase, rešenjem tužene od 01.01.2019. godine raspoređen na radno mesto vođa smene II u policijskoj ispostavi direkcije policije PU u ..., odeljenje policije Policijska ispostava ... sa utvrđenim koeficijentom plate 2,417. U spornom periodu od 30.05.2019. godine do 30.05.2022. godine tužilac je, po osnovu patrolnih naloga koje je potpisivao i koji su deo stanične evidencije, zamenjivao starešinu BB (zamenika komandira) u slučaju njegovog odsustva, njegovog zamenika ili pomoćnika, i tako što je pored poslova svog radnog mesta obavljao i poslove radnog mesta starešine i to: potpisivao depeše i patrolne naloge, dopraćao, ispraćao patrolu, što podrazumeva upoznavanje patrole sa događajima koji su se dogodili u toku 24 sata i proveravao ispravnost patrole. U slučaju neispravnosti kontrole patrole tužilac bi bio odgovoran ukoliko ovu neispravnost ne bi uneo u patrolni list i o tome obavestio starešinu. Ove zamene je najčešće obavljao noću i vikendom, u koje vreme starešina i dežurni starešina nisu radili (starešina policijske ispostave uvek radi u prvoj smeni od 7-15 časova, dok vikendom radi po potrebi službe, a pomoćnik komandira koji bi trebalo da zamenjuje starešinu u njegovom odsustvu radi u smenama od po 8 sati, od 07,00-15,00 časova i od 14,00-22,00 časa, dok retko radi noćnu smenu od 22,00 do 06 časova). Za navedeni posao tužiocu nije isplaćeno uvećanje zarade. Uzimajući u obzir redne liste u kojima je evidentirana prisutnost na radu tužioca i broj ostvarenih časova rada, obračunske liste, propisani mesečni fond sati, izveštaje PI ... i naloge za izvršenje službenih zadataka, tužilac je u spornom periodu 250 dana, odnosno 3.000 časova zamenjivao starešinu. Prema prvoj varijanti osnovnog nalaza i mišljenja sudskog veštaka ekonomsko finansijske struke Ljiljane Novaković od 03.04.2023. godine, uvećana plata za zamenu rukovodioca u spornom periodu, obračunata u skladu sa odredbom člana 187. stav 1. tačka 6. Zakona o policiji („Službeni glasnik RS“, br. 6/16) - do 10 radnih dana – 10% osnovne plate, duže od 10 dana – 15% osnovne plate, iznosi 261.541,28 dinara, a zakonska zatezna kamata od dospelosti svakog pojedinačnog iznosa do izrade nalaza i mišljenja veštaka iznosi 56.509,06 dinara. Po drugoj varijanti osnovnog nalaza, uvećana plata za zamenu rukovodioca u spornom periodu, obračunata prema metodologiji tužene, tako što se osnovica plate pomnoži sa koeficijentom plate i brojem sati u kojima se vršila zamena rukovodioca i puta procenat uvećanja od 10 ili 15%, iznosi 155.601,88 dinara, a zakonska zatezna kamata od dospelosti svakog pojedinačnog iznosa do izrade nalaza i mišljenja veštaka iznosi 33.911,75 dinara. Prema dopunskom nalazu i mišljenju veštaka od 24.02.2025. godine, u periodu od 30.05.2019. godine do 30.08.2019. godine, do kada je bio u primeni čl. 12. stav 1. tačka 5. PKU za policijske službenike („Službeni glasnik RS'', br. 22/15, 70/15) tužilac je zamenjivao starešinu 14 radnih dana odnosno 168 časova, pa neisplaćeni dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu za ovaj period iznosi 3.411,53 dinara, a zakonska zatezna kamata 1.240,29 dinara. U periodu od 31.08.2019. godine do 30.05.2022. godine, tužilac je zamenjivao starešinu ukupno 236 dana, odnosno 2832 sata, ali kako se prema članu 26. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika („Službeni glasnik RS“, br. 62/06, 14/22) koji je bio u primeni u tom periodu, dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu može ostvariti samo ako je zaposleni dodatno opterećen najmanje 10 radnih dana u mesecu, dodatak je obračunat za mart mesec 2020. godine (11 dana), septembar 2021. godine (13 dana), novembar 2021. godine (11 dana) i decembar 2021. godine (15 dana), u kojima ima pravo na dodatak, neisplaćeni dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu za ovaj period je obračuna u iznosu od 13.208,94 dinara, a zatezna kamata u iznosu od 2.377,68 dinara, pa ukupan neisplaćeni dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu za sporni period od 30.05.2019. godine do 30.05.2022. godine iznosi 16.620,47 dinara, a zakonska zatezna kamata 3.617,97 dinara.

Na ovako utvrđeno činjenično stanje, prvilno je drugostepeni sud primenio materijalno pravo iz odredbi Zakona o policiji („Službeni glasnik RS“, br. 6/16), Posebnog kolektivnog ugovora za policijske službenike („Službeni glasnik RS'', br. 22/15, 70/15) i Zakona o platama državnih službenika i nameštenika („Službeni glasnik RS“, br. 62/06 ... 14/22) i ocenio da je tužena u obavezi da tužiocu za sporni period isplati neisplaćeni dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu u iznosu utvrđenom iz dopunskog nalaza i mišljenja sudskog veštaka.

Suprotno navodima revizija parničnih stranaka, drugostepeni sud je, imajući u vidu prethodno ukidno rešenje zbog nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, koje u ponovnom postupku nije dopunjeno, morao zakazati raspravu i sam pravilno i potpuno utvrditi činjenice relevantne za presuđenje. Čitanjem dokaza izvedenih pred prvostepenim sudom i neposrednim izvođenjem dokaza na raspravi održanoj pred tim sudom, drugostepeni sud je upotpunio utvrđenje o činjeničnom stanju i uz obrazloženu ocenu dokaza utvrdio sve bitne činjenice za pravilnu primenu materijalnog prava i odluku o izjavljenim žalbama parničnih stranaka. Stoga se neosnovano revizijama stranaka ukazuje da je u postupku pred drugostepenim sudom učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi sa čl. 8. i 231. ZPP i osporava pravilno i potpuno utvrđeno činjenično stanje.

Neosnovano se navodima revizija parničnih stranaka osporava i pravilna primena materijalnog prava.

Katalog naziva i opisa poslova radnih mesta policijskih službenika u MUP- u sadrži opis poslova tužioca, kao vođe smene i njegovog starešine, kao zamenika komandira. Tužilac je u spornom periodu, pored poslova svog radnog mesta, obavljao i neke od poslova radnog mesta starešine u njegovom odsutvu, obično vikendom i noću, i to: potpisivao depeše i patrolne naloge, dopraćao, ispraćao patrolu, što podrazumeva upoznavanje patrole sa događajima koji su se dogodili u toku 24 sata i proveravao ispravnost patrole.

Kako je tužilac u spornom periodu pored poslova svog radnog mesta obavljao i pojedine poslove starešine, suprotno navodima revizije tužene, postoji osnov potraživanja tužioca na isplatu uvećane plate. Pored navedenog, prema članu 192. stav 4. ZPP sud nije vezan pravnim osnovom. Tužbeni zahtev određuju činjenice na kojima je zasnovan, s toga one određuju i osnov tužbenog zahteva. U konkretnom slučaju tužbeni zahtev tužilac zasniva na činjenici da mu za obavljane poslova starešine nije isplaćena uvećana zarada. Te činjenice, koje je tužilac jasno opredelio i koje su utvrđene u postupku, određuju pravni osnov tužbenog zahteva, zbog čega su bez uticaja na pravilnost pobijane presude revizijski navodi tužene da je tužiocu dosuđen dodatak na platu za dodatno opterećenje, a da je tužbom traženo uvećanje plate za zamenu rokovodioca. Sud je u obavezi da suštinski ispita pravni odnos stranaka i da li iz istog proizlaze zakonski uslovi nekog izvora obligacije.

Međutim, polazeći od regulative akta o sistematizaciji poslova kod tužene i relevantne zakonske regulative, pravo na uvećanu platu za zamenu rukovodioca i dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu nisu identični osnovi za isplatu uvećane plate. Po oceni Vrhovnog suda, osnov za isplatu uvećane plate zbog zamene rukovodioca ne podrazumeva obavljanje samo pojedinih poslova iz opisa poslova odsutnog rukovodioca, već i obavljanje ostalih i složenijih poslova ovog radnog mesta, koje tužilac prema utvrđenom činjeničnom stanju nije obavljao. Stoga, suprotno navodima revizije tužioca, njemu ne pripada pravo na uvećanu platu zbog zamene rukovodioca u iznosu utvrđenom iz prve varijante osnovnog nalaza sudskog veštaka, koja je data primenom člana 187. stav 1. tačka 6. Zakona o policiji, već pravo na dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu, jer je pored svojih poslova obaavljao i poslove koji izlaze iz delokruga njegovih poslova, koji su za njega predstavljali dodatno opterećenje i kao takvi zavređuju dodatak na platu, i to u iznosu utvrđenom iz dopunskog nalaza i mišljenja sudskog veštaka. Taj obračun je izvršen prema broju ostvarenih radnih dana i u procentu uvećanja osnovne plate previđenom za zamenu rukovodioca unutrašnje jedinice u skladu sa odredbama člana 12. stav 1. tačka 5. Posebnog kolektivnog ugovora za policijske službenike („Službeni glasnik RS'', br. 22/15, 70/15) i člana 26. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika („Službeni glasnik RS“, br. 62/06, 14/22), koji su pravilno primenjeni shodno članu 250. Zakona o policiji, budući da Zakonom o policiji i važećim PKU za policijske službenike nije propisano pravo na dodatak na platu za dodatno opterećenje na radu, već samo uvećanje plate za zamenu rukovodioca, što iz napred navedenih razloga nije situacija u konkretnom slučaju.

Vrhovni sud je cenio i ostale navode revizija parničnih stranaka, kojima se ne dovodi u sumnju pravilnost pobijane presude, pa je na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Branka Dražić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković